ประวัติมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ — จากการเรียกร้อง 25 ปีของชาวนครศรีธรรมราชสู่เมืองมหาวิทยาลัยสมบูรณ์แบบ

ประวัติมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ (มวล.) อย่างละเอียด ตั้งแต่การเรียกร้องของชาวนครศรีธรรมราช พ.ศ. 2510 พระราชทานนาม 8 กุมภาพันธ์ 2535 สู่วันสถาปนา 29 มีนาคม 2535 มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐรูปแบบ Residential University พร้อมแหล่งอ้างอิงทางการ

---

กว่าจะมีมหาวิทยาลัยในจังหวัดนครศรีธรรมราช ชาวเมืองต้องรอและเรียกร้องกันมานานถึง 25 ปี

ตั้งแต่ พ.ศ. 2510 จนถึง พ.ศ. 2535 ผ่านการเสนอร่างพระราชบัญญัติหลายครั้ง ผ่านมติคณะรัฐมนตรีที่มีและยกเลิก และผ่านความพยายามของ ส.ส. หลายรุ่นที่ผลักดันความฝันของภาคใต้ตอนบนให้เป็นจริง

เมื่อวันที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2535 ความฝันนั้นกลายเป็นความจริงในชื่อ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

📌 หมายเหตุ: บทความนี้อ้างอิงหลักจากเว็บไซต์ทางการของมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ (wu.ac.th/th/about/66 และ wu.ac.th/th/about/69/สัญลักษณ์), คลังจดหมายเหตุห้องสมุด มวล. (library.wu.ac.th/content/30wuanniversary), ศูนย์สหกิจศึกษาและพัฒนาอาชีพ (coop.wu.ac.th) และ Wikipedia ภาษาไทย โดยใช้ mhesi.go.th เป็นข้อมูลประกอบ

---

บทที่ 1 — 25 ปีแห่งการรอคอย: จากการเรียกร้องสู่ความเป็นจริง

มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์เกิดขึ้นจากชาวนครศรีธรรมราชเริ่มรณรงค์เรียกร้องให้มีการจัดตั้งมหาวิทยาลัยในจังหวัดนครศรีธรรมราช เมื่อ พ.ศ. 2510 ซึ่งในขณะนั้นภาคใต้ตอนบนยังไม่มีมหาวิทยาลัยของรัฐในพื้นที่

เส้นทางสู่การก่อตั้งมหาวิทยาลัยนั้นยาวนานและซับซ้อน

พ.ศ. 2522 — ส.ส. จังหวัดนครศรีธรรมราชเริ่มเสนอร่างพระราชบัญญัติจัดตั้งมหาวิทยาลัยในจังหวัด

พ.ศ. 2527 — มีความพยายามผลักดันร่างกฎหมายอีกครั้ง

วันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2531 — คณะรัฐมนตรีมีมติให้จัดตั้ง วิทยาลัยนครศรีธรรมราช สังกัดมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เพื่อยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยเอกเทศในอนาคต

วันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2533 — คณะรัฐมนตรียกเลิกมติเดิม และอนุมัติให้จัดตั้งมหาวิทยาลัยที่จังหวัดนครศรีธรรมราชโดยตรง ไม่ผ่าน ม.อ. อีกต่อไป

วันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2534 — คณะรัฐมนตรีมีมติอนุมัติโครงการจัดตั้งมหาวิทยาลัยที่จังหวัดนครศรีธรรมราช

---

บทที่ 2 — พระราชทานนาม “วลัยลักษณ์”: 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2535

จุดเปลี่ยนสำคัญที่สุดเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2535 เมื่อพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม พระราชทานนามว่า “มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์” อันเป็นสร้อยพระนามในสมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี

ชื่อ “วลัยลักษณ์” จึงไม่ใช่เพียงชื่อมหาวิทยาลัย แต่คือการเชื่อมโยงสถาบันเข้ากับพระนามของพระราชวงศ์อย่างมีนัยสำคัญ

---

บทที่ 3 — วันสถาปนา: 29 มีนาคม พ.ศ. 2535

วันที่ 13 มีนาคม พ.ศ. 2535 สภานิติบัญญัติแห่งชาติมีมติให้ความเห็นชอบพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ พ.ศ. 2535

วันที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2535 พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงลงพระปรมาภิไธยในพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ พ.ศ. 2535

ด้วยเหตุนี้ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์จึงถือเอาวันที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2535 เป็นวันสถาปนามหาวิทยาลัย และให้วันที่ 29 มีนาคมของทุกปีเป็นวันคล้ายวันสถาปนามหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์

วันที่ 7 เมษายน พ.ศ. 2535 ประกาศพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ พ.ศ. 2535 ในราชกิจจานุเบกษา และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2535

---

บทที่ 4 — ตราพระนาม จ.ภ. และพัฒนาการในปีแรก

วันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2536 สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี ทรงพระราชทานอนุญาตให้อัญเชิญ อักษรพระนาม จ.ภ. เป็นตราประจำมหาวิทยาลัย

วันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2536 จัดตั้งสำนักงานอธิการบดีและหน่วยประสานงานมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ กรุงเทพมหานคร เพื่อประสานงานในช่วงเริ่มต้น

ในช่วงแรกมหาวิทยาลัยยังไม่ได้เปิดสอน ต้องใช้เวลาในการสร้างพื้นที่และระบบสาธารณูปโภค จนกระทั่งเปิดรับนักศึกษารุ่นแรกในปีการศึกษา 2541

---

บทที่ 5 — อุทยานการศึกษาเฉลิมพระเกียรติ

วันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2539 รัฐบาลโดยมติคณะรัฐมนตรีอนุมัติโครงการอุทยานการศึกษาเฉลิมพระเกียรติในวโรกาสเฉลิมฉลองสิริราชสมบัติครบ 50 ปี

วันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2539 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานชื่อ “อุทยานการศึกษาเฉลิมพระเกียรติ” ให้กับพื้นที่โดยรวมของมหาวิทยาลัย ซึ่งสะท้อนแนวคิดของมหาวิทยาลัยที่ต้องการให้พื้นที่ทั้งหมดเป็นแหล่งเรียนรู้ทั้งในระบบและนอกระบบ

---

บทที่ 6 — โมเดลมหาวิทยาลัยที่ไม่เหมือนใคร: Residential University และ Trimester System

มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์มีรูปแบบที่แตกต่างจากมหาวิทยาลัยส่วนใหญ่ในไทยอย่างชัดเจน

Comprehensive University — จัดการเรียนการสอนครอบคลุมทั้งด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ในสถาบันเดียว

Residential University — พัฒนาสภาพแวดล้อมให้เป็น “เมืองมหาวิทยาลัย” ที่มีระบบสาธารณูปโภคและสาธารณูปการแบบครบวงจร นักศึกษาและบุคลากรพักอาศัยในพื้นที่มหาวิทยาลัย

Trimester System — มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์เป็นหนึ่งในมหาวิทยาลัยไทยที่นำระบบการศึกษาแบบไตรภาค (Trimester System) มาใช้ โดยแบ่งปีการศึกษาออกเป็น 3 ภาคการศึกษา เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นในการจัดการเรียนการสอนและการพัฒนาศักยภาพของผู้เรียน แตกต่างจากมหาวิทยาลัยส่วนใหญ่ที่ใช้ระบบทวิภาค (Semester System)

สหกิจศึกษา (Cooperative Education) — มหาวิทยาลัยให้ความสำคัญกับสหกิจศึกษา โดยมีศูนย์สหกิจศึกษาและพัฒนาอาชีพทำหน้าที่สนับสนุนการเรียนรู้จากสถานประกอบการทั้งภาครัฐและภาคเอกชน เพื่อเตรียมความพร้อมสู่อาชีพอย่างเป็นระบบ

มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์เป็นมหาวิทยาลัยที่มี วิทยาเขตเดียว ทั้งหมดรวมอยู่ในพื้นที่อำเภอท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช

---

บทที่ 7 — สีม่วง-ทอง และสัญลักษณ์แห่งสถาบัน

ตราสัญลักษณ์: อักษรพระนาม จ.ภ. ซึ่งได้รับพระราชทานอนุญาตจากสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี เมื่อ 8 เมษายน พ.ศ. 2536

สีประจำมหาวิทยาลัย: ใช้โทนม่วงเป็นสีหลัก โดยสีม่วงเป็นสีประจำจังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นสีประจำพระรัตนธัชมุนี (ม่วง รัตนธัชโช) ผู้ก่อตั้งวงการศึกษาของจังหวัด และในเอกสาร 30 ปี มวล. อธิบายการใช้สีม่วง-ทองควบคู่กัน โดยสีทองสื่อถึงปัญญา แสงสว่าง และความคิดสร้างสรรค์

---

บทที่ 8 — มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ในปัจจุบัน

ปัจจุบันมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์เปิดการเรียนการสอนในหลากหลายสำนักวิชา ครอบคลุมวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์ สถาปัตยกรรมศาสตร์ การจัดการ และศิลปศาสตร์ ทั้งในระดับปริญญาตรี โท และเอก สามารถตรวจสอบข้อมูลล่าสุดได้ที่ https://www.wu.ac.th โดยตรง

มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ได้รับการจัดอันดับเป็น อันดับ 1 มหาวิทยาลัยสีเขียวของภาคใต้ต่อเนื่องหลายปี โดยในปี 2566 อยู่ใน อันดับ 6 ของประเทศ และอันดับ 83 ของโลก จาก UI GreenMetric World University Rankings สะท้อนความมุ่งมั่นด้านสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนที่เป็นอัตลักษณ์สำคัญของสถาบัน

---

สรุป Timeline สำคัญ

พ.ศ.	เหตุการณ์
2510	ชาวนครศรีธรรมราชเริ่มรณรงค์เรียกร้องให้มีการจัดตั้งมหาวิทยาลัย
2522	ส.ส. นครศรีธรรมราชเสนอร่าง พ.ร.บ. จัดตั้งมหาวิทยาลัยครั้งแรก
2531	13 ก.ย. — ครม. มีมติให้จัดตั้งวิทยาลัยนครศรีธรรมราช สังกัด ม.อ.
2533	4 เม.ย. — ครม. ยกเลิกมติเดิม อนุมัติให้จัดตั้งมหาวิทยาลัยเอกเทศโดยตรง
2534	20 ส.ค. — ครม. อนุมัติโครงการจัดตั้งมหาวิทยาลัยที่นครศรีธรรมราช
2535	8 ก.พ. — พระราชทานนาม “มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์”
2535	13 มี.ค. — สภานิติบัญญัติแห่งชาติมีมติเห็นชอบ พ.ร.บ.
2535	29 มี.ค. — ทรงลงพระปรมาภิไธย พ.ร.บ. มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ (วันสถาปนา)
2535	7 เม.ย. — ประกาศในราชกิจจานุเบกษา / 8 เม.ย. — มีผลบังคับใช้
2536	8 เม.ย. — พระราชทานอนุญาตให้อัญเชิญอักษรพระนาม จ.ภ. เป็นตราประจำมหาวิทยาลัย
2536	24 มิ.ย. — จัดตั้งสำนักงานอธิการบดีและหน่วยประสานงาน กรุงเทพฯ
2539	21 ม.ค. — พระราชทานชื่อ “อุทยานการศึกษาเฉลิมพระเกียรติ”
2541	เปิดรับนักศึกษารุ่นแรก

---

ข้อมูลปัจจุบัน

รายการ	ข้อมูล
วันพระราชทานนาม	8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2535
วันสถาปนา	29 มีนาคม พ.ศ. 2535
วันประกาศราชกิจจานุเบกษา	7 เมษายน พ.ศ. 2535
วันมีผลบังคับใช้	8 เมษายน พ.ศ. 2535
รูปแบบ	มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ
ลักษณะพิเศษ	Comprehensive University / Residential University / Trimester System / สหกิจศึกษา
ตราสัญลักษณ์	อักษรพระนาม จ.ภ.
สีประจำมหาวิทยาลัย	ม่วง (สีหลัก) ร่วมกับทอง (สื่อถึงปัญญา)
อันดับสิ่งแวดล้อม	อันดับ 1 ภาคใต้ / อันดับ 6 ประเทศ / อันดับ 83 โลก (UI GreenMetric 2566)
ที่ตั้ง	222 ตำบลไทยบุรี อำเภอท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช 80160
เว็บไซต์	https://www.wu.ac.th

---

อ้างอิงหลักจาก: wu.ac.th/th/about/66/ความเป็นมา, wu.ac.th/th/about/69/สัญลักษณ์, library.wu.ac.th/content/30wuanniversary (30 ปี มวล.), coop.wu.ac.th (ศูนย์สหกิจศึกษาและพัฒนาอาชีพ), wu.ac.th/th/news/23532 (UI GreenMetric 2566) | อ้างอิงประกอบ: th.wikipedia.org (มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์), mhesi.go.th (พ.ร.บ. มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ พ.ศ. 2535)