Howard Schultz ประวัติ ผู้สร้าง Starbucks ยุคใหม่: จากเด็กโครงการเคหะ Brooklyn สู่ CEO ที่เปลี่ยนวิธีที่โลกดื่มกาแฟ

“ความยิ่งใหญ่ไม่มีรหัสไปรษณีย์ ไม่สำคัญว่าคุณเริ่มต้นจากที่ไหน” — Howard Schultz

---

ภาพที่ไม่เคยลืม

Howard อายุ 7 ขวบ บ้านในโครงการเคหะสาธารณะ Canarsie Bayview Brooklyn

วันหนึ่งพ่อของเขาลื่นล้มและได้รับบาดเจ็บขณะออกไปส่งผ้าอ้อม พ่อไม่มีประกันสุขภาพ ไม่มีสิทธิ์ลาป่วย และถูกเลิกจ้างโดยไม่ได้รับค่าชดเชยอะไรทั้งนั้น

Howard เห็นพ่อนอนอยู่บนโซฟาพร้อมเฝือก ไม่มีรายได้ ไม่มีทางออก ในอพาร์ทเมนท์ห้องเดียวที่ครอบครัวสี่คนอาศัยอยู่ด้วยกัน ครอบครัวอยู่ในโครงการเคหะสาธารณะ Canarsie Bayview Houses ซึ่งเป็นสถานที่ที่ความยากจนและความสิ้นหวังเป็นเรื่องปกติ

ภาพพ่อที่นอนอยู่บนโซฟานั้นไม่เคยหายไปจากความทรงจำของ Howard เลยตลอดชีวิต และมันคือสิ่งที่ทำให้ Starbucks เป็นมากกว่าบริษัทกาแฟ

---

Brooklyn: โรงเรียนที่แข็งที่สุดในโลก

Howard Schultz เกิดเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม 2496 ในเมือง Brooklyn รัฐ New York พ่อชื่อ Fred Schultz เป็นอดีตทหารที่ผ่านมาทำงานหลายสิบอาชีพ ทั้งขับรถส่งสินค้า ทำงานในโรงงาน และงานอื่นๆ ที่รายได้น้อยและไม่มั่นคง แม่ทำงานเป็นพนักงานต้อนรับ

โครงการเคหะ Bayview ใน Brooklyn ตะวันออกเฉียงใต้ฝังอยู่ในความทรงจำของ Howard อย่างไม่มีวันลบเลือน

แต่ใน Brooklyn ยังมีอีกสิ่งหนึ่งที่เขามีมากกว่าคนอื่น นั่นคือความสามารถด้านกีฬาและความมุ่งมั่นที่จะออกไปจากที่นั่น

Howard หนีออกจากสภาพแวดล้อมรอบข้างด้วยการเล่นกีฬา กีฬาเป็นหนึ่งในแรงผลักดันสำคัญที่พาเขาออกจาก Brooklyn

---

Northern Michigan University: คนแรกในครอบครัวที่เรียนมหาวิทยาลัย

เขาเข้าเรียนที่ Northern Michigan University และเป็นคนแรกในครอบครัวที่ได้เรียนมหาวิทยาลัย ที่นั่นเขาตระหนักว่าอนาคตของเขาอยู่กับการสื่อสารและธุรกิจ เขาเรียนสาขา Communications และสำเร็จการศึกษาในปี 2518

จากนั้นเขาทำงานกับ Xerox Corporation ฝึกทักษะการขายและการพรีเซนต์ ก่อนจะย้ายไปเป็นผู้จัดการฝ่ายขายให้ Hammarplast บริษัทผู้ผลิตเครื่องใช้ครัวของสวีเดน

---

Seattle 2524: กาแฟถ้วยที่เปลี่ยนทุกอย่าง

ขณะทำงานที่ Hammarplast Howard สังเกตว่าร้านค้าเล็กๆ ในเมือง Seattle กำลังสั่งเครื่องชงกาแฟจำนวนมากผิดปกติ ด้วยความอยากรู้ เขาบินไป Seattle ในปี 2524 เพื่อพบกับผู้ก่อตั้ง Starbucks ซึ่งในตอนนั้นยังเป็นเพียงร้านขายเมล็ดกาแฟและอุปกรณ์ชงกาแฟขนาดเล็ก ก่อตั้งตั้งแต่ปี 2514 โดย Jerry Baldwin, Zev Siegl และ Gordon Bowker

Howard เดินเข้าไปในร้านเล็กๆ ดมกลิ่นกาแฟ และรู้ทันทีว่าเขาต้องเป็นส่วนหนึ่งของสิ่งนี้ ปี 2525 เขาเข้าร่วม Starbucks ในฐานะผู้อำนวยการฝ่ายการตลาด ทิ้งงานที่มีเงินเดือนดีและความมั่นคง เพื่อมาทำงานในบริษัทที่ยังไม่มีใครรู้จัก

---

มิลาน 2526: เมื่อกาแฟเป็นมากกว่าเครื่องดื่ม

ปี 2526 Howard เดินทางไปมิลาน อิตาลี เพื่องาน Trade Show และสิ่งที่เขาเห็นที่นั่นเปลี่ยนวิสัยทัศน์ของเขาตลอดกาล

Howard ประทับใจกับวัฒนธรรม Espresso Bar ของอิตาลี ที่ผู้คนไม่ได้มาแค่ดื่มกาแฟ แต่มาพบปะ พูดคุย และสร้างความสัมพันธ์ เขาโน้มน้าว Starbucks ให้ทดลองขายกาแฟแบบถ้วย ซึ่งนำไปสู่การทดลองเปิด Starbucks Café แห่งแรกในปี 2527

แต่ผู้ก่อตั้ง Starbucks เดิมไม่เชื่อในวิสัยทัศน์นั้น Howard จึงตัดสินใจออกไปตั้งบริษัทของตัวเองชื่อ Il Giornale ในปี 2528 เพื่อพิสูจน์ว่าเขาถูก

---

Il Giornale และการซื้อ Starbucks

ปี 2530 ผู้ก่อตั้ง Starbucks เดิมตัดสินใจขายกิจการ Howard ระดมเงินได้ 3.8 ล้านดอลลาร์เพื่อซื้อ Starbucks และรวมเข้ากับ Il Giornale ก่อนจะเปลี่ยนชื่อทั้งหมดเป็น Starbucks Coffee Company

นั่นคือจุดเริ่มต้นของ Starbucks ในแบบที่ทั้งโลกรู้จักในวันนี้

---

สิ่งที่ทำให้ Starbucks ต่างจากร้านกาแฟทั่วไป

Howard ไม่ได้แค่ขยายสาขา แต่เขาสร้างสิ่งที่เขาเรียกว่า “สถานที่ที่สาม” (Third Place) ซึ่งเป็นสถานที่ที่ไม่ใช่บ้านและไม่ใช่ที่ทำงาน แต่เป็นพื้นที่สำหรับชุมชนและการพบปะ

แต่สิ่งที่โดดเด่นกว่านั้นคือสิ่งที่เขาทำให้พนักงาน

ด้วยความทรงจำถึงพ่อที่ถูกเลิกจ้างโดยไม่มีสวัสดิการอะไร Howard ตัดสินใจให้ประกันสุขภาพกับพนักงาน Part-time ทุกคนที่ทำงานมากกว่า 20 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่มีบริษัทค้าปลีกใดในอเมริกาทำมาก่อน

“การให้ประกันสุขภาพเป็นเหตุการณ์ที่เปลี่ยนแปลงความเท่าเทียมของแบรนด์ Starbucks ซึ่งสร้างความเชื่อมั่นที่ไม่น่าเชื่อกับพนักงานของเรา เราต้องการสร้างบริษัทที่เชื่อมโยงมูลค่าผู้ถือหุ้นกับคุณค่าทางวัฒนธรรมที่เราสร้างร่วมกับพนักงาน”

---

วิกฤตและการกลับมา

ปี 2543 Howard ลาออกจากตำแหน่ง CEO ครั้งแรก และใน 8 ปีต่อมา Starbucks เติบโตเร็วเกินไปจนสูญเสียความเป็นตัวเอง

เมื่อ Starbucks เข้าสู่วิกฤต Howard กลับมารับตำแหน่ง CEO อีกครั้งในปี 2551 เขาไม่แก้ตัว ไม่โทษคนอื่น แต่เริ่มนำการเปลี่ยนแปลงด้วยการปิดสาขาทั้งหมดในสหรัฐฯ ราว 7,100 แห่งพร้อมกัน เพื่อฝึกอบรมพนักงานทุกคนใหม่ในเรื่องการชงกาแฟ ซึ่งทำให้บริษัทสูญเสียรายได้หลายล้านดอลลาร์ในวันเดียว แต่นั่นส่งสัญญาณชัดเจนว่า Starbucks กลับมาจริงจัง

ความยืดหยุ่นนั้น Howard บอกว่าได้เรียนรู้จากการเฝ้าดูพ่อที่ต้องผ่านงานมากกว่า 30 อาชีพในชีวิต

---

แนวคิดที่ขับเคลื่อนชีวิต Howard Schultz

1. ธุรกิจที่ดีต้องมีหัวใจ Howard เชื่อว่าบริษัทสามารถทำกำไรและดูแลพนักงานได้พร้อมกัน ไม่ใช่เลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง การให้ประกันสุขภาพกับพนักงาน Part-time ไม่ใช่ความเมตตา แต่คือกลยุทธ์ธุรกิจที่สร้างพนักงานที่ภักดีและทุ่มเท

2. ความเจ็บปวดในอดีตคือแรงผลักดัน Howard ไม่ได้ลืมการเติบโตในโครงการเคหะ แต่ใช้มันเป็นเชื้อเพลิง ทุกการตัดสินใจสำคัญของเขาในฐานะ CEO ถูกกรองผ่านคำถามว่า “ถ้าพ่อฉันทำงานที่นี่ เขาจะได้รับการดูแลไหม?”

3. วิสัยทัศน์สำคัญกว่าคำวิจารณ์ Howard ถูกผู้ก่อตั้ง Starbucks เดิมปฏิเสธ แต่เขาเชื่อในสิ่งที่เห็นในมิลานมากพอที่จะออกไปพิสูจน์ด้วยตัวเอง ความสามารถในการยึดมั่นในวิสัยทัศน์เมื่อคนอื่นไม่เห็นด้วยคือทักษะที่สำคัญที่สุดของเขา

4. ความสำเร็จมีพันธกิจ Howard นำแนวคิดด้านความยุติธรรมทางสังคมเข้ามาในวิธีที่เขาบริหาร Starbucks มาโดยตลอด ไม่ว่าจะเป็นเรื่องสวัสดิการพนักงาน โปรแกรมจ้างงานทหารผ่านศึก หรือการลงทุนในชุมชน

---

มุมโต้แย้งที่ต้องพิจารณา

เรื่องราวของ Howard Schultz สวยงาม แต่มีบริบทที่ต้องเข้าใจด้วย ในช่วงหลัง Howard แสดงท่าทีต่อต้านการจัดตั้งสหภาพแรงงานของพนักงาน Starbucks อย่างชัดเจน ซึ่งหลายคนมองว่าขัดแย้งกับภาพลักษณ์ของ “CEO ที่ดูแลพนักงาน” ที่เขาสร้างมาตลอด

นอกจากนี้ Starbucks ในยุคขยายตัวเร็วยังถูกวิจารณ์ว่าทำให้ร้านกาแฟท้องถิ่นในหลายเมืองต้องปิดตัว ข้อโต้แย้งเหล่านี้ไม่ได้ลบล้างสิ่งที่เขาสร้าง แต่ช่วยให้เห็นว่าความสำเร็จในระดับโลกมักมาพร้อมกับคำถามที่ไม่มีคำตอบง่ายๆ

---

Timeline: จาก Brooklyn สู่ทั่วโลก

ช่วงเวลา	เหตุการณ์
2496	เกิดที่ Brooklyn รัฐ New York ในโครงการเคหะสาธารณะ
อายุ 7 ขวบ	เห็นพ่อบาดเจ็บและถูกเลิกจ้างโดยไม่มีสวัสดิการ ฝังใจตลอดชีวิต
2518	จบการศึกษา Northern Michigan University เริ่มทำงานกับ Xerox จากนั้น Hammarplast
2524	บินไป Seattle เยือน Starbucks ครั้งแรก
2525	เข้าร่วม Starbucks เป็นผู้อำนวยการฝ่ายการตลาด
2526	เดินทางไปมิลาน เห็น Espresso Bar วัฒนธรรมกาแฟอิตาลี
2527	ทดลองเปิด Starbucks Café แห่งแรก
2528	ออกจาก Starbucks และก่อตั้ง Il Giornale
2530	ซื้อ Starbucks รวมกับ Il Giornale ด้วยเงิน 3.8 ล้านดอลลาร์
2530-2543	นำ Starbucks เติบโตจากไม่กี่สาขาสู่หลายพัน
2543	ลาออกจาก CEO ครั้งแรก
2551	กลับมาเป็น CEO ครั้งที่สอง ปิด 7,100 สาขาฝึกอบรมบาริสต้าใหม่
2560	ลงจากตำแหน่ง CEO เป็นครั้งที่สอง ขึ้นเป็น Executive Chairman
2565	กลับมาเป็น interim CEO ครั้งที่สาม
2566	ส่งต่อให้ Laxman Narasimhan
2567	Brian Niccol เข้ารับตำแหน่ง CEO

---

บทเรียนสำหรับคนรุ่นใหม่ไทย

เรื่องราวของ Howard Schultz เชื่อมกับชีวิตของผู้เรียนไทยในมิติที่สำคัญมาก โดยเฉพาะในประเด็นที่ว่า รหัสไปรษณีย์ไม่ใช่ชะตากรรม

ในประเทศไทยที่ความเหลื่อมล้ำด้านการศึกษายังสูง เด็กที่เกิดในพื้นที่ห่างไกลหรือครอบครัวยากจนมักถูกมองว่ามีเพดานที่ต่ำกว่า แต่ Howard Schultz พิสูจน์ว่าสิ่งที่สำคัญที่สุดไม่ใช่จุดเริ่มต้น แต่คือความสามารถในการเรียนรู้จากความเจ็บปวด และความกล้าที่จะเชื่อในสิ่งที่มองเห็น แม้คนอื่นจะยังไม่เห็น

สรุปแนวคิดจากชีวิต Howard Schultz: เขาไม่เคยลืมว่าความสิ้นหวังรู้สึกอย่างไร และพยายามสร้างบริษัทที่ดูแลคนทำงานมากกว่าที่พ่อของเขาเคยได้รับ นั่นคือเหตุผลที่ทุกการตัดสินใจสำคัญของเขาไม่ได้เริ่มจากตัวเลข แต่เริ่มจากภาพพ่อที่นอนอยู่บนโซฟา

จากเด็กที่เฝ้าดูพ่อนอนอยู่บนโซฟาด้วยขาบาดเจ็บโดยไม่มีทางออก สู่คนที่สร้างบริษัทที่ทำให้พนักงานทุกคนมีประกันสุขภาพ

---

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• Britannica. “Howard Schultz | Biography & Starbucks.” www.britannica.com
• Quartr Insights. “Howard Schultz: The King of Coffee Who Transformed Starbucks.” quartr.com
• Celebrity Net Worth. “Howard Schultz Biography.” www.celebritynetworth.com
• Inc. / Business Insider. “From Brooklyn to Billionaire: The Story of Howard Schultz.” www.inc.com
• Bill George. “Howard Schultz: Building a People-Based Company.” billgeorge.org
• About Starbucks. “Company Timeline & History.” about.starbucks.com
• Retail Customer Experience. “Starbucks closes 7,100 stores for training.” www.retailcustomerexperience.com
• Reuters. “Starbucks hires Chipotle’s Niccol as its sixth CEO.” www.reuters.com
• Schultz, H. & Gordon, J. (2554). Onward: How Starbucks Fought for Its Life without Losing Its Soul. Rodale Books.
• Schultz, H. & Yang, D.J. (2540). Pour Your Heart Into It: How Starbucks Built a Company One Cup at a Time. Hyperion.

---

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของซีรีย์ “กว่าจะถึงวันนี้” โดย Eduzones  | EP.01 Sundar Pichai — จากห้องแถวสองห้องในเจนไนสู่ CEO Google | EP.02 Sam Altman — ถูกไล่ออก 5 วัน แต่กลับมาแข็งแกร่งกว่าเดิม | EP.03 Jack Ma | EP.04 Jensen Huang | EP.05 Oprah Winfrey | EP.06 Sara Blakely | EP.07 Reed Hastings