ครม. เห็นชอบจัดตั้ง “สถาบันอุดมศึกษาประจำจังหวัดน่าน”

ยกฐานะ มทร.ล้านนา น่าน สู่โมเดล “มหาวิทยาลัยขนาดเล็ก แต่มีคุณภาพสูง” ต้นแบบปฏิรูปอุดมศึกษาไทย

คณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบในหลักการการจัดตั้ง “สถาบันอุดมศึกษาประจำจังหวัดน่าน” ตามที่กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เสนอ เพื่อเปิดทางสู่การยกฐานะมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล (มทร.) ล้านนา น่าน เป็นสถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐ พร้อมเดินหน้าจัดทำร่างกฎหมายจัดตั้งในขั้นตอนต่อไป

เมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2569 ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. เปิดเผยภายหลังการประชุม ครม. ว่า การจัดตั้งสถาบันอุดมศึกษาประจำจังหวัดน่านครั้งนี้ มีเป้าหมายสำคัญเพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เนื่องในโอกาสทรงเจริญพระชนมายุครบ 72 พรรษา ในวันที่ 2 เมษายน 2570

พร้อมทั้งสานต่อพระราชปณิธานด้านการพัฒนาการศึกษา การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในจังหวัดน่าน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่พระองค์ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน

---

ชูแนวคิด “มหาวิทยาลัยขนาดเล็ก แต่มีคุณภาพสูง”

ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวว่า สถาบันอุดมศึกษาประจำจังหวัดน่าน จะได้รับการพัฒนาภายใต้แนวคิด “มหาวิทยาลัยขนาดเล็ก แต่มีคุณภาพสูง” (Small but High Quality University)

โดยมุ่งเน้นการเป็นมหาวิทยาลัยที่:

• มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน
• มีโครงสร้างบริหารคล่องตัว
• ออกแบบหลักสูตรได้รวดเร็ว
• เชื่อมโยงกับความต้องการของพื้นที่และภาคอุตสาหกรรม
• ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning)
• สนับสนุนงานวิจัยและนวัตกรรม
• สร้างความร่วมมือกับภาคเอกชนและเครือข่ายต่างประเทศ

แนวคิดดังกล่าวสะท้อนทิศทางใหม่ของการปฏิรูปอุดมศึกษาไทย ที่อาจไม่ได้เน้น “ขนาด” ของมหาวิทยาลัย แต่เน้น “คุณภาพ ความคล่องตัว และการตอบโจทย์พื้นที่” มากขึ้น

---

ไม่ใช่มหาวิทยาลัยใหม่ แต่เป็นการ “ยกฐานะ”

รัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. ย้ำว่า การจัดตั้งครั้งนี้ “ไม่ใช่การสร้างมหาวิทยาลัยแห่งใหม่”

แต่เป็นการยกฐานะจาก “มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา น่าน” ซึ่งมีจุดแข็งด้านการวิจัย การพัฒนาชุมชน และการทำงานเชิงพื้นที่อยู่แล้ว

เพื่อเพิ่มศักยภาพในการบริหารจัดการ การผลิตกำลังคน และการพัฒนานวัตกรรมให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

โดยมีเป้าหมายระยะยาวในการพัฒนาให้เป็น “มหาวิทยาลัยนวัตกรรมต้นแบบด้านการพัฒนาเชิงพื้นที่” ที่มีมาตรฐานระดับสากล

---

เดินหน้าร่าง พ.ร.บ. จัดตั้งสถาบันฯ

ศ.ดร.ยศชนัน เปิดเผยเพิ่มเติมว่า ก่อนหน้านี้ กระทรวง อว. ได้ดำเนินการศึกษาความเป็นไปได้ จัดทำแผนงานโครงการ รวมถึงรับฟังความคิดเห็นจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคท้องถิ่น ภาคประชาชน คณาจารย์ บุคลากร และนักศึกษาอย่างรอบด้าน

รวมถึงได้รับความเห็นชอบในหลักการจากหน่วยงานสำคัญ อาทิ:

• สำนักงาน ก.พ.
• สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
• สำนักงาน ก.พ.ร.
• สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา

หลังจากนี้ กระทรวง อว. จะเร่งดำเนินการจัดทำร่างพระราชบัญญัติจัดตั้งสถาบันอุดมศึกษาประจำจังหวัดน่าน รวมถึงกำหนดรายละเอียดด้าน:

• โครงสร้างการบริหาร
• การผลิตและพัฒนากำลังคน
• การวิจัยและนวัตกรรม
• แนวทางพัฒนาพื้นที่

เพื่อผลักดันให้สถาบันแห่งนี้เป็นต้นแบบการปฏิรูปอุดมศึกษาไทยในอนาคต

---

“น่าน” กับบทบาทใหม่ในแผนพัฒนาอุดมศึกษาไทย

การผลักดัน “สถาบันอุดมศึกษาประจำจังหวัดน่าน” ถือเป็นอีกสัญญาณสำคัญที่สะท้อนว่า อุดมศึกษาไทยกำลังปรับตัวเข้าสู่ยุคใหม่

จากเดิมที่มหาวิทยาลัยจำนวนมากแข่งขันกันด้าน “ขนาด” และ “จำนวนนักศึกษา” ไปสู่โมเดลที่เน้น:

• ความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง
• การพัฒนาพื้นที่
• การสร้างนวัตกรรม
• การทำงานร่วมกับชุมชน
• และการตอบโจทย์เศรษฐกิจในระดับภูมิภาค

โดยเฉพาะจังหวัดน่าน ซึ่งเป็นพื้นที่สำคัญด้านทรัพยากรธรรมชาติ วัฒนธรรม และการพัฒนาเชิงพื้นที่อย่างยั่งยืน

---

อ้างอิง

• กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.)
• ข่าวสดออนไลน์ วันที่ 10 มิถุนายน 2569
• ข้อมูลจากการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.)