มหาวิทยาลัยมหิดล ประกาศผลรางวัลมหาวิทยาลัยมหิดล ประจำปีการศึกษา 2568 ชู 5 ผลงานสร้าง “Real World Impact” ตอกย้ำบทบาทโครงสร้างพื้นฐานทางปัญญา สร้างคน–องค์ความรู้–ระบบ–นวัตกรรม สู่การใช้จริง ยกระดับสุขภาพ เศรษฐกิจ และสังคม

กรุงเทพฯ 2 ตุลาคม 2569 – มหาวิทยาลัยมหิดล ประกาศผล รางวัลมหาวิทยาลัยมหิดล ประจำปีการศึกษา 2568 เชิดชูเกียรติบุคลากรผู้มีผลงานดีเด่น 5 สาขา ได้แก่ การวิจัย การแต่งตำรา การบริการ การประดิษฐ์และนวัตกรรม และความเป็นครู โดยผลงานในปีนี้สะท้อนการนำองค์ความรู้จากมหาวิทยาลัยไปสร้าง “Real World Impact” ตั้งแต่งานวิจัยโรคตับและโรคหัวใจที่นำไปใช้พัฒนาการดูแลผู้ป่วยและระบบสุขภาพ การพัฒนาคลินิกเวชศาสตร์การเดินทางที่ให้บริการผู้เดินทางกว่า 10,000 รายต่อปี การพัฒนา AI วิเคราะห์ภาพเอกซเรย์ทรวงอกที่ติดตั้งแล้วกว่า 600 โรงพยาบาล ไปจนถึงการพัฒนากุ้งก้ามกรามเพศผู้สายพันธุ์ MU1 สู่การผลิตเชิงพาณิชย์ ควบคู่กับการพัฒนาองค์ความรู้และรูปแบบการเรียนการสอน ตอกย้ำบทบาทของมหาวิทยาลัยในการสร้างคน องค์ความรู้ ระบบ และนวัตกรรม เพื่อสร้างประโยชน์ต่อสุขภาพ เศรษฐกิจ และสังคม

ศาสตราจารย์ นายแพทย์ปิยะมิตร ศรีธรา อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า มหาวิทยาลัยมหิดลพัฒนาจากรากฐานของสถาบันการแพทย์ สู่มหาวิทยาลัยที่มีความเชี่ยวชาญหลากหลายศาสตร์ โดยบทบาทของมหาวิทยาลัยในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการผลิตบัณฑิตหรือสร้างงานวิจัย แต่ต้องทำหน้าที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานทางปัญญาของประเทศ ทั้งการสร้างองค์ความรู้ คน ระบบ และนวัตกรรม และสามารถนำสิ่งเหล่านี้ไปใช้ประโยชน์จริง

“มหาวิทยาลัยมหิดล ในวันนี้ไม่ได้มีหน้าที่เพียงผลิตบัณฑิต แต่ต้องมีส่วนในการสร้างโครงสร้างพื้นฐานทางปัญญาให้กับประเทศ ทั้งองค์ความรู้ คน ระบบ และนวัตกรรม เพราะสิ่งเหล่านี้คือรากฐานของการพัฒนาประเทศในระยะยาว มหาวิทยาลัยต้องสามารถมองเห็นปัญหาที่กำลังเกิดขึ้น ตั้งคำถาม สร้างองค์ความรู้ พัฒนาเทคโนโลยี และทำงานร่วมกับภาคส่วนต่าง ๆ เพื่อนำสิ่งที่ค้นพบไปใช้จริง และเมื่อโลกกำลังเผชิญกับความท้าทายใหม่ ๆ มหาวิทยาลัยก็ต้องมีบทบาทในการสร้างคำตอบสำหรับอนาคตด้วย”

แนวคิดดังกล่าวสะท้อนผ่านผลงานของผู้ได้รับ รางวัลมหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งจัดขึ้นตั้งแต่ พ.ศ. 2518 เพื่อเชิดชูบุคลากรผู้สร้างผลงานอันเป็นประโยชน์ต่อสังคมและประเทศ และตลอดระยะเวลากว่า 50 ปี ผู้ได้รับรางวัลได้ร่วมสร้างองค์ความรู้ นวัตกรรม ระบบบริการ และบุคลากรที่มีส่วนสำคัญต่อการพัฒนาประเทศ โดยในปีการศึกษา 2568 มีผู้ได้รับรางวัล ดังนี้

1. สาขาการวิจัย ศาสตราจารย์ ดร.พูลชัย จรัสเจริญวิทยา ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ได้รับรางวัลจากผลงาน “การพยากรณ์และการจัดการโรคตับคั่งไขมันที่สัมพันธ์กับความผิดปกติทางเมตาบอลิซึมในประชากรไทย (MASLD)” ศึกษาปัจจัยเสี่ยงและแนวทางลดความเสี่ยงของโรคที่เหมาะสมกับประชากรไทย ตั้งแต่พันธุกรรม พฤติกรรมการบริโภค ไปจนถึงการปรับอาหารและการออกกำลังกาย เพื่อนำหลักฐานจากประชากรไทยกลับไปใช้ประโยชน์ในการดูแลผู้ป่วย และ ศาสตราจารย์ นายแพทย์รุ่งโรจน์ กฤตยพงษ์ ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ได้รับรางวัลจากผลงาน COOL AF Thailand ซึ่งเป็นฐานข้อมูลระดับประเทศด้านการรักษาและผลลัพธ์ของผู้ป่วยภาวะหัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว และนำองค์ความรู้ไปพัฒนาระบบบริการ เช่น Warfarin Clinic และ Anticoagulant Clinic รวมถึงสร้างเครือข่ายวิจัยและนักวิจัยรุ่นใหม่ วางรากฐานระบบวิจัยด้านสุขภาพในระยะยาว
2. สาขาการแต่งตำรา รองศาสตราจารย์ นายแพทย์ธนพงศ์ พันธุ์ภิกุล ภาควิชารังสีวิทยา คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ได้รับรางวัลจากผลงาน “Peripheral Vascular Ultrasound” ซึ่งรวบรวมประสบการณ์ด้านการตรวจอัลตราซาวด์และพัฒนาเป็นตำราที่ครอบคลุมตั้งแต่พื้นฐานจนถึงระดับสูง ทั้งการตรวจ การแปลผล และการรายงาน สะท้อนบทบาทของมหาวิทยาลัยในการรวบรวมและส่งต่อองค์ความรู้จากประสบการณ์จริงสู่การเรียนและการปฏิบัติงานทางวิชาชีพ
3. สาขาการบริการ รองศาสตราจารย์ ดร.วัชรพงษ์ ปิยะภาณี ภาควิชาอายุรศาสตร์เขตร้อน คณะเวชศาสตร์เขตร้อน ได้รับรางวัลจากผลงานด้าน คลินิกเวชศาสตร์การท่องเที่ยวและการเดินทาง โรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อน ซึ่งพัฒนาสู่ระบบบริการแบบครบวงจร ครอบคลุมการประเมินความเสี่ยงก่อนและหลังเดินทาง การป้องกันโรค และการดูแลสุขภาพ ปัจจุบันมีผู้ใช้บริการมากกว่า 10,000 รายต่อปี ครอบคลุมผู้เดินทางไปมากกว่า 70 ประเทศ พร้อมมีบทบาทในการพัฒนาหลักสูตรแพทย์ประจำบ้านและองค์ความรู้ด้านเวชศาสตร์การเดินทางในประเทศไทย
4. สาขาการประดิษฐ์และนวัตกรรม รางวัลสาขานี้มี 2 ผลงาน รวมผู้ได้รับรางวัล 4 ราย ดังนี้ “Artificial Intelligence in Radiology (AI in Radiology)” โดย รองศาสตราจารย์ ดร.ไพรัช สายวิรุณพร ศาสตราจารย์ ดร.นพ.ทนงชัย สิริอภิสิทธิ และรองศาสตราจารย์ นายแพทย์ตรงธรรม ทองดี ภาควิชารังสีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล เป็นการพัฒนา AI เพื่อช่วยวิเคราะห์ภาพเอกซเรย์ทรวงอกและสนับสนุนการทำงานของรังสีแพทย์ โดยได้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิ์ในเชิงพาณิชย์โดยบริษัท Perceptra และได้รับการสนับสนุนจาก สปสช. เพื่อนำไปใช้ในโรงพยาบาลทั่วประเทศ ปัจจุบันติดตั้งแล้วกว่า 600 โรงพยาบาล และ “กุ้งก้ามกรามเพศผู้สายพันธุ์ MU1” โดย ดร.สุพัตรา ตรีรัตน์ตระกูล สถาบันชีววิทยาศาสตร์โมเลกุล พัฒนาวิธีการเหนี่ยวนำการเปลี่ยนเพศเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตกุ้งก้ามกราม ผลงานผ่านการทดสอบตลาดและผลิตเชิงพาณิชย์แล้ว โดยในปี 2568 ลูกกุ้ง MU1 มีสัดส่วนประมาณร้อยละ 25–30 ของการผลิตกุ้งก้ามกรามในประเทศไทย และได้รับการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา ซึ่งทั้งสองผลงานสะท้อนการต่อยอดงานวิจัยจากห้องทดลองสู่การใช้ประโยชน์จริง ทั้งในระบบสุขภาพ ภาคการเกษตร และเศรษฐกิจ
5. สาขาความเป็นครู ในปีนี้มีผู้ได้รับรางวัล 4 ท่าน ได้แก่ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.นฤมล เอมะรัตน์ คณะวิทยาศาสตร์ มีบทบาทพัฒนาการเรียนการสอนฟิสิกส์ด้วย Active Learning และสร้างเครือข่ายพัฒนาครูด้านการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศิริสุข รักถิ่น วิทยาลัยการจัดการ ใช้ Experiential Learning และ Practical Action Learning เชื่อมโยงการเรียนกับสถานการณ์จริง ภายใต้แนวคิด “เรียนวันนี้ ใช้พรุ่งนี้” พร้อมส่งเสริมการทำวิจัยร่วมกับนักศึกษา รองศาสตราจารย์ ดร. ทพ.สมศักดิ์ ไมตรีรัตนกุล คณะทันตแพทยศาสตร์ มุ่งพัฒนาผู้เรียนทั้งด้านความรู้ ทักษะทางคลินิก การวิเคราะห์ และจริยธรรม พร้อมพัฒนาระบบ Dental Education IT System (DTEDU) เพื่อสนับสนุนการเรียนการสอนและประเมินสมรรถนะ และ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ พญ.สุธิดา สัมฤทธิ์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี และสถาบันการแพทย์จักรีนฤบดินทร์ พัฒนาการเรียนรู้ด้วย Team-Based Learning และระบบ Mentoring System เพื่อดูแลนักศึกษาทั้งด้านการเรียน การพัฒนาตนเอง สุขภาวะ และการหล่อหลอมความเป็นแพทย์

ผลงานของผู้ได้รับรางวัลทั้ง 5 สาขาจึงสะท้อนภาพเดียวกัน คือการเปลี่ยน “ความรู้” ให้เป็น “การใช้งานจริง” ตั้งแต่การสร้างหลักฐานทางวิชาการ การรวบรวมองค์ความรู้ การพัฒนาระบบบริการ การสร้างนวัตกรรม ไปจนถึงการสร้างคน เพื่อให้มหาวิทยาลัยมีบทบาทต่อสังคมมากกว่าการสร้างผลงานภายในรั้วมหาวิทยาลัย

ศาสตราจารย์ นายแพทย์ปิยะมิตร กล่าวทิ้งท้ายว่า ความสำเร็จของผู้ได้รับรางวัลไม่ได้เป็นเพียงความสำเร็จส่วนบุคคล แต่เป็นพลังสำคัญในการขับเคลื่อนมหาวิทยาลัยมหิดลให้รับใช้สังคมในระดับชาติ และเชื่อมโยงองค์ความรู้ของประเทศไทยสู่เวทีโลก ทั้งงานวิจัย การถ่ายทอดองค์ความรู้ การพัฒนาระบบบริการ การสร้างนวัตกรรม และการสร้างคน

ทั้งนี้ ผู้ได้รับ รางวัลมหาวิทยาลัยมหิดล ประจำปีการศึกษา 2568 จะเข้ารับพระราชทานรางวัลจาก สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัยมหิดล ประจำปีการศึกษา 2568 วันจันทร์ที่ 5 ตุลาคม 2569 ณ มหิดลสิทธาคาร มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา