รวมทุนเรียนต่อ ม.ต้น–ม.ปลาย–ปวช.–ปวส.–อุดมศึกษา ทุนแต่ละประเภทมีอะไรบ้าง พร้อมวิธีเตรียมตัวให้ขอทุนสำเร็จ

คู่มือนักเรียน ผู้ปกครอง และครูแนะแนว ตั้งแต่การค้นหาทุน เตรียมเอกสาร ไปจนถึงข้อควรระวังก่อนตอบรับทุน

ค่าใช้จ่ายในการเรียนไม่ได้มีเพียงค่าเทอม แต่ยังรวมถึงค่าเดินทาง อาหาร เครื่องแบบ อุปกรณ์การเรียน หอพัก อินเทอร์เน็ต และค่าครองชีพอีกหลายรายการ สำหรับบางครอบครัว ค่าใช้จ่ายเหล่านี้อาจกลายเป็นเหตุให้นักเรียนต้องเปลี่ยนแผนการเรียนหรือออกจากระบบการศึกษาก่อนเวลา

ข่าวดีคือ ประเทศไทยมีเงินสนับสนุนด้านการศึกษาหลายรูปแบบ ตั้งแต่เงินอุดหนุนผ่านโรงเรียน ทุนสำหรับเด็กยากจน ทุนเรียนดี ทุนสายอาชีพ ทุนจากมูลนิธิ ทุนของมหา’ลัย ไปจนถึงเงินกู้เพื่อการศึกษา

แต่สิ่งที่ทำให้หลายคนพลาด คือเข้าใจว่าทุกทุนเปิดให้นักเรียนสมัครเอง ทั้งที่ความจริงบางโครงการต้องผ่านการคัดกรองจากโรงเรียน บางทุนรับเฉพาะโรงเรียนในเครือข่าย และบางทุนเปิดรับหลังนักเรียนรายงานตัวเข้าเรียนแล้ว

บทความนี้จึงรวบรวมภาพรวมทุนสำหรับผู้ที่ต้องการเรียนต่อ ม.ต้น ม.ปลาย ปวช. ปวส. และอุดมศึกษา พร้อมแยกประเภททุน วิธีสมัคร และเอกสารที่ควรเตรียมไว้ล่วงหน้า

หมายเหตุสำคัญ: บทความนี้เป็นภาพรวมเพื่อใช้วางแผน ไม่ได้หมายความว่าทุกทุนกำลังเปิดรับสมัครอยู่ในขณะนี้ ผู้สมัครต้องตรวจสอบประกาศล่าสุดจากเจ้าของทุนก่อนดำเนินการทุกครั้ง

---

สรุปทุนที่ควรตรวจสอบตามระดับการศึกษา

ระดับที่ต้องการเรียนต่อ	ทุนและแหล่งสนับสนุนที่ควรตรวจสอบ
ม.ต้น	ทุนเสมอภาค กสศ., ทุน EDF, ทุนยุวพัฒน์, ทุนมูลนิธิทิสโก้, ทุนโรงเรียนและทุนท้องถิ่น
ม.ปลาย	ทุน EDF, ทุนยุวพัฒน์, ทุนมูลนิธิทิสโก้, ทุนพระราชทาน ม.ท.ศ., ทุนเรียนดีและทุนของโรงเรียน
ปวช.	ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง, ทุนยุวพัฒน์, ทุน EDF, ทุนมูลนิธิทิสโก้, ทุนทวิภาคีและทุนสถานประกอบการ
ปวส.	ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง, ทุนมูลนิธิทิสโก้, ทุนวิทยาลัย, ทุนบริษัทคู่ความร่วมมือ, กยศ.
อุดมศึกษา	ทุนมหา’ลัยและคณะ, ทุนมูลนิธิทิสโก้, ทุนบริษัทภายนอก, ทุนความสามารถพิเศษ, ทุนตามสาขาวิชา และ กยศ.

---

ทุนการศึกษาแบ่งเป็นประเภทใดบ้าง

ก่อนค้นหารายชื่อทุน ควรแยกให้ออกก่อนว่าเงินสนับสนุนแต่ละประเภทมีลักษณะอย่างไร เพราะคำว่า “ทุน” ที่ใช้ทั่วไปอาจหมายถึงทั้งเงินให้เปล่า เงินอุดหนุน ส่วนลดค่าเทอม หรือเงินกู้

1. เงินอุดหนุนผ่านโรงเรียน

เป็นเงินช่วยเหลือที่หน่วยงานรัฐจัดสรรผ่านสถานศึกษา เพื่อแบ่งเบาภาระครอบครัวและป้องกันนักเรียนหลุดจากระบบ โรงเรียนและครูจะเป็นผู้สำรวจ คัดกรอง เยี่ยมบ้าน และบันทึกข้อมูล

ผู้ปกครองจึงไม่สามารถเข้าเว็บไซต์ไปสมัครด้วยตนเองได้ทั้งหมด แต่ต้องให้ความร่วมมือกับโรงเรียนตามรอบการคัดกรอง

ตัวอย่าง: ทุนเสมอภาค กสศ.

ทุนเสมอภาคเป็นเงินอุดหนุนนักเรียนยากจนพิเศษแบบมีเงื่อนไข หรือ Conditional Cash Transfer: CCT ดำเนินการโดยกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา หรือ กสศ.

การคัดกรองพิจารณาจากรายได้และข้อมูลความเป็นอยู่ของครัวเรือน ผ่านเครื่องมือประเมินรายได้ทางอ้อม หรือ Proxy Means Test: PMT ประกอบกับการเยี่ยมบ้านและการรับรองข้อมูลจากสถานศึกษา

ปีการศึกษา 2569 กสศ. กำหนดอัตราเงินอุดหนุนไว้ที่ 4,200 บาทต่อคนต่อปี หรือภาคเรียนละ 2,100 บาท ผู้ได้รับทุนต้องมีเวลาเรียนสูงกว่าร้อยละ 85 และผ่านเงื่อนไขของโครงการ

ทุนครอบคลุมสถานศึกษาขั้นพื้นฐานใน 6 สังกัด ได้แก่

• สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
• องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
• โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน
• สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน
• กรุงเทพมหานคร
• สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ

รายละเอียดตรวจสอบได้ที่ โครงการทุนเสมอภาค กสศ.

ผู้ปกครองควรทำอย่างไร

• แจ้งครูประจำชั้นหากครอบครัวประสบปัญหาด้านรายได้
• ให้ข้อมูลสมาชิกในครัวเรือน อาชีพ และรายได้ตามความจริง
• ให้ความร่วมมือในการเยี่ยมบ้าน
• ตรวจสอบชื่อ เลขบัตรประชาชน และข้อมูลบัญชีรับเงิน
• สอบถามกำหนดการคัดกรองจากโรงเรียน ไม่ควรรอจนสิ้นภาคเรียน

---

2. ทุนสำหรับนักเรียนยากจนหรือขาดแคลนทุนทรัพย์

ทุนประเภทนี้มุ่งช่วยนักเรียนที่ครอบครัวมีรายได้น้อยหรือมีความเปราะบาง เช่น ผู้ปกครองไม่มีรายได้ประจำ มีสมาชิกที่ต้องดูแลหลายคน ประสบเหตุฉุกเฉิน หรือมีความเสี่ยงที่จะไม่ได้เรียนต่อ

ทุนบางแห่งกำหนดเกรดเฉลี่ยขั้นต่ำ แต่ไม่ได้หมายความว่าต้องเป็นนักเรียนอันดับต้นของห้องเสมอไป เพราะฐานะครอบครัวและความเสี่ยงทางการศึกษาอาจเป็นเกณฑ์หลัก

ทุนมูลนิธิ EDF

มูลนิธิกองทุนการศึกษาเพื่อการพัฒนา หรือ EDF มีทุนหลายประเภท ได้แก่

• ทุนนักเรียนยากจนระดับ ม.ต้น
• ทุนนักเรียนเรียนดีแต่ยากจนระดับ ม.ต้น
• ทุนสำหรับนักเรียน ม.ปลายและอาชีวศึกษา
• ทุนนักเรียนพิการที่เรียนร่วมในโรงเรียนปกติ
• ทุนเด็กกำพร้าในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้

ทุนระดับ ม.ต้นบางประเภทสนับสนุน 2,000 บาทต่อปี หรือรวม 6,000 บาทสำหรับทุนระยะเวลา 3 ปี ส่วนทุนระดับ ม.ปลายและอาชีวศึกษาสนับสนุน 5,000 บาทต่อปี ตามประเภททุนและหลักเกณฑ์ที่กำหนด

การสมัครมักดำเนินการผ่านโรงเรียนในพื้นที่เป้าหมาย ผู้สนใจควรสอบถามโรงเรียนหรือมูลนิธิโดยตรง เนื่องจากไม่ได้เปิดแบบฟอร์มรายบุคคลสำหรับทุกโรงเรียนตลอดทั้งปี

ตรวจสอบประเภททุนที่ มูลนิธิ EDF

ทุนมูลนิธิยุวพัฒน์

โครงการ “ส่งน้องเรียน สร้างเด็กดี” สนับสนุนนักเรียนที่มีฐานะยากจนพิเศษและมีความเสี่ยงที่จะไม่ได้เรียนต่อหรือออกกลางคัน ครอบคลุมตั้งแต่ ม.1–ม.6 และ ปวช.1–ปวช.3

อัตราทุนที่มูลนิธิประกาศ ได้แก่

ประเภททุน	จำนวนเงิน
สายสามัญ ม.1–ม.6	7,000 บาทต่อปี
สายสามัญ ม.1–ม.3 บางกรณีที่ได้รับเงินจาก สพฐ./กสศ. ร่วมด้วย	4,000 บาทต่อปี
สายสามัญ ม.4–ม.6	7,000 บาทต่อปี
สายอาชีพ ปวช.1–ปวช.3	14,000 บาทต่อปี
ระบบทวิศึกษา	7,000 บาทต่อปี

เกณฑ์เบื้องต้นของมูลนิธิระบุว่าครอบครัวควรมีรายได้เฉลี่ยต่ำกว่า 3,000 บาทต่อคนต่อเดือน และนักเรียนมีความเสี่ยงไม่ได้เรียนต่อจากปัญหาความยากจนหรือความเปราะบางของครอบครัว

การรับสมัครดำเนินการผ่านโรงเรียนในเครือข่ายร้อยพลังการศึกษาและเครือข่ายโรงเรียนคุณธรรม ไม่ได้เปิดรับนักเรียนจากทุกโรงเรียนผ่านแบบฟอร์มส่วนกลาง

อ่านรายละเอียดที่ โครงการทุนการศึกษามูลนิธิยุวพัฒน์

---

3. ทุนจากมูลนิธิภาคเอกชน

มูลนิธิที่ได้รับการสนับสนุนจากบริษัทเอกชนมักมีทั้งทุนรายปี ทุนต่อเนื่อง และทุนที่มอบผ่านโรงเรียนหรือมหา’ลัย แต่ผู้สมัครต้องอ่านเงื่อนไขเรื่องการรับทุนซ้ำและการกู้ กยศ. ให้ละเอียด

ทุนการศึกษามูลนิธิทิสโก้

ทุนมูลนิธิทิสโก้ครอบคลุมผู้เรียนตั้งแต่ระดับ ป.5 ถึงปริญญาตรี โดยผู้สมัครต้องมีผลการเรียนเฉลี่ยตั้งแต่ 1.50 ขึ้นไป ครอบครัวขาดแคลนทุนทรัพย์ และมีความประพฤติดี

มูลนิธิกำหนดว่าผู้สมัครต้องไม่ได้รับทุนต่อเนื่องจากหน่วยงานอื่น และไม่ได้กู้ กยศ. หรือ กรอ. ส่วนผู้สมัครระดับปริญญาตรีต้องไม่ได้ศึกษาในมหา’ลัยเอกชนหรือภาคพิเศษตามเงื่อนไขของมูลนิธิ

จำนวนเงินทุนต่อปี

ระดับ	จำนวนเงิน
ประถมศึกษาปีที่ 6	1,000 บาท
มัธยมศึกษาตอนต้น	3,000 บาท
มัธยมศึกษาตอนปลาย	3,500 บาท
ปวช.	7,000 บาท
ปวส.	9,000 บาท
ปวส. สาขาอุตสาหกรรม	14,000 บาท
ปริญญาตรี	15,000 บาท

มูลนิธิเปิดรับทั้งทุนใหม่และทุนต่อเนื่องระหว่างวันที่ 1 พฤศจิกายน–31 มกราคมของทุกปี และผู้ได้รับทุนต้องสมัครใหม่ทุกปี ไม่ได้ต่ออายุโดยอัตโนมัติ

ดูรายละเอียดที่ ทุนการศึกษามูลนิธิทิสโก้

ทุนจากบริษัทอื่น ๆ

บริษัทหลายแห่งไม่ได้เปิดรับนักเรียนผ่านเว็บไซต์ของบริษัทโดยตรง แต่ส่งทุนให้โรงเรียน วิทยาลัย หรือมหา’ลัยเป็นผู้คัดเลือก ตัวอย่างที่พบได้บ่อย ได้แก่

• ทุนอุตสาหกรรมสำหรับนักเรียนอาชีวะ
• ทุนวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยี
• ทุนบัญชี การเงิน และบริหารธุรกิจ
• ทุนพลังงาน สิ่งแวดล้อม และความยั่งยืน
• ทุนสำหรับนักศึกษาชั้นปีสุดท้าย
• ทุนฝึกงานพร้อมโอกาสเข้าทำงาน
• ทุนที่มีเงื่อนไขทำงานกับบริษัทหลังสำเร็จการศึกษา

นักเรียนและนักศึกษาควรตรวจสอบรายละเอียดกับสถานศึกษา เพราะทุนจากบริษัทเดียวกันอาจเปิดรับเฉพาะบางสถาบันหรือบางสาขา

---

4. ทุนเรียนดีและทุนความสามารถพิเศษ

ทุนประเภทนี้พิจารณาความสามารถของผู้สมัครเป็นหลัก อาจไม่กำหนดฐานะครอบครัว หรือใช้ฐานะครอบครัวเป็นเกณฑ์ประกอบ

ประเภทที่พบได้ เช่น

• ทุนผลการเรียนดี
• ทุนวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์
• ทุนกีฬา
• ทุนดนตรีและศิลปะ
• ทุนภาษา
• ทุนนวัตกรรมและสิ่งประดิษฐ์
• ทุนกิจกรรมหรือผู้นำเยาวชน
• ทุนการแข่งขันระดับประเทศและนานาชาติ

ทุนบางประเภทให้สิทธิ์ตั้งแต่ขั้นตอนรับเข้าศึกษา เช่น ยกเว้นค่าเทอมทั้งหมดหรือลดค่าเทอมตามผลงาน ขณะที่บางทุนเปิดให้นักเรียนหรือนักศึกษาปัจจุบันสมัครภายหลัง

สิ่งที่ต้องเตรียมเพิ่มเติม

• เกียรติบัตรและผลการแข่งขัน
• Portfolio ผลงานที่เกี่ยวข้อง
• หนังสือรับรองจากครูหรือผู้ฝึกสอน
• คลิปการแสดงหรือคลิปทดสอบความสามารถ
• ผลสอบมาตรฐาน
• หลักฐานระดับการแข่งขัน
• แผนพัฒนาความสามารถระหว่างรับทุน

ผู้สมัครต้องอ่านเงื่อนไขการรักษาทุน เช่น เกรดเฉลี่ยขั้นต่ำ ผลงานประจำปี การเข้าร่วมกิจกรรม หรือการแข่งขันในนามสถานศึกษา

---

5. ทุนสายอาชีพและทุนที่เชื่อมโยงกับการมีงานทำ

ทุนสายอาชีพอาจไม่ได้สนับสนุนเพียงค่าเทอม แต่รวมถึงค่าอุปกรณ์ฝึกปฏิบัติ ค่าเดินทาง หอพัก เบี้ยเลี้ยงฝึกงาน และโอกาสเข้าทำงานหลังสำเร็จการศึกษา

ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง กสศ.

ทุนนี้สนับสนุนเยาวชนจากครัวเรือนรายได้น้อยให้เรียนต่อในสาขาที่ตลาดแรงงานต้องการ โดยดำเนินการผ่านสถานศึกษาที่ได้รับเลือกให้เข้าร่วมโครงการ

รูปแบบสำคัญ ได้แก่

• ทุน 5 ปี สำหรับนักเรียน ม.3 ให้เรียนต่อ ปวช. จนจบ ปวส.
• ทุน 2 ปี สำหรับผู้จบ ม.6 หรือ ปวช.3 เพื่อเรียนต่อ ปวส. หรืออนุปริญญาสายอาชีพ
• ทุนหลักสูตรประกาศนียบัตรเฉพาะทางบางประเภท ตามประกาศของแต่ละปี

การสนับสนุนอาจครอบคลุมค่าเล่าเรียน ค่าใช้จ่ายรายเดือน การพัฒนาทักษะ ระบบดูแลผู้เรียน และการเตรียมความพร้อมเข้าสู่ตลาดแรงงาน

ผู้สมัครต้องตรวจสอบรายชื่อวิทยาลัยและสาขาที่เข้าร่วมในปีนั้น ไม่สามารถสมัครกับ กสศ. ผ่านแบบฟอร์มกลางได้ทุกกรณี

ติดตามรายละเอียดที่ ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูง กสศ.

ทุนทวิภาคีและทุนสถานประกอบการ

วิทยาลัยอาชีวศึกษาบางแห่งมีความร่วมมือกับสถานประกอบการ โดยอาจสนับสนุน

• ค่าเล่าเรียน
• ค่าเครื่องแบบและอุปกรณ์ฝึก
• เบี้ยเลี้ยงระหว่างฝึกงาน
• ค่าที่พักหรือค่าเดินทาง
• โอกาสเข้าทำงานหลังเรียนจบ

อย่างไรก็ตาม ต้องอ่านสัญญาให้ครบ เพราะบางทุนมีเงื่อนไขทำงานชดใช้ ระยะเวลาผูกพัน หรือค่าปรับกรณีลาออกก่อนกำหนด

---

6. ทุนพระราชทานและทุนในพระราชูปถัมภ์

ทุนกลุ่มนี้มักพิจารณาทั้งผลการเรียน ความประพฤติ ความขาดแคลน และศักยภาพของผู้สมัคร บางโครงการไม่ได้เปิดรับตรงจากนักเรียน แต่ใช้ระบบเสนอชื่อผ่านโรงเรียน เขตพื้นที่ หรือจังหวัด

โครงการทุนการศึกษาพระราชทาน ม.ท.ศ.

โครงการทุนการศึกษาพระราชทานภายใต้มูลนิธิทุนการศึกษาพระราชทานสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร หรือ ม.ท.ศ. มุ่งสร้างโอกาสให้เยาวชนที่มีฐานะยากจน ประพฤติดี และมีความสามารถ ได้ศึกษาต่ออย่างต่อเนื่องตามศักยภาพ

การคัดเลือกดำเนินการผ่านโรงเรียน หน่วยงานการศึกษา และคณะกรรมการระดับจังหวัด มีการตรวจสอบเอกสารและลงพื้นที่เยี่ยมบ้าน

ปี 2569 เป็นการดำเนินงานทุน ม.ท.ศ. รุ่นที่ 18 ผู้ปกครองและนักเรียนควรสอบถามโรงเรียนหรือสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดในช่วงที่กำลังศึกษา ม.3 เพราะกระบวนการเสนอชื่อเริ่มจากระดับพื้นที่ ไม่ใช่การสมัครกับส่วนกลางโดยตรง

---

7. ทุนระดับจังหวัดและท้องถิ่น

ทุนในพื้นที่เป็นแหล่งทุนที่ไม่ควรมองข้าม เพราะมีขอบเขตผู้สมัครแคบกว่าทุนระดับประเทศ

แหล่งที่ควรตรวจสอบ ได้แก่

• เหล่ากาชาดจังหวัด
• องค์การบริหารส่วนจังหวัด
• เทศบาลและองค์การบริหารส่วนตำบล
• สำนักงานศึกษาธิการจังหวัด
• สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา
• สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด
• มูลนิธิหรือสมาคมประจำจังหวัด
• หอการค้าและผู้ประกอบการในพื้นที่
• วัด ชุมชน และกองทุนหมู่บ้าน
• สมาคมศิษย์เก่าของโรงเรียน

ทุนกลุ่มนี้อาจพิจารณาภูมิลำเนา ระยะเวลาที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ ประเภทสถานศึกษา หรือฐานะครอบครัว ผู้สมัครจึงควรตรวจคุณสมบัติเรื่องพื้นที่ให้ละเอียด

---

8. ทุนภายในโรงเรียน วิทยาลัย และมหา’ลัย

สถานศึกษาจำนวนมากมีกองทุนของตนเอง แต่ทุนเหล่านี้อาจไม่ได้ประชาสัมพันธ์บนหน้าเว็บไซต์รับสมัครนักเรียนหรือนักศึกษา

ทุนภายในที่พบได้ เช่น

• ทุนเรียนดี
• ทุนขาดแคลนทุนทรัพย์
• ทุนยกเว้นหรือลดค่าธรรมเนียม
• ทุนค่าอาหารและค่าเดินทาง
• ทุนอุปกรณ์การเรียน
• ทุนหอพัก
• ทุนช่วยเหลือฉุกเฉิน
• ทุนจากศิษย์เก่า
• ทุนจากคณะหรือภาควิชา
• ทุนจากบริษัทภายนอกที่ฝากให้สถานศึกษาคัดเลือก
• ทุนผู้ช่วยงานหรือผู้ช่วยวิจัย

คำถามที่ควรถามสถานศึกษา

1. มีทุนสำหรับนักเรียนหรือนักศึกษาใหม่หรือไม่
2. ต้องสมัครก่อนหรือหลังรายงานตัว
3. ทุนครอบคลุมค่าเทอมหรือมีค่าครองชีพด้วย
4. เป็นทุนครั้งเดียวหรือทุนต่อเนื่อง
5. รับร่วมกับทุนอื่นหรือ กยศ. ได้หรือไม่
6. ต้องรักษาเกรดเฉลี่ยเท่าไร
7. มีเงื่อนไขทำกิจกรรมหรือทำงานตอบแทนหรือไม่
8. หากฐานะครอบครัวเปลี่ยนกะทันหัน มีทุนฉุกเฉินหรือไม่

---

9. ทุนเต็มจำนวนและทุนบางส่วนต่างกันอย่างไร

คำว่า “ได้รับทุน” ไม่ได้หมายความว่าจะเรียนฟรีทั้งหมดเสมอไป ต้องตรวจสอบว่าทุนครอบคลุมค่าใช้จ่ายใดบ้าง

ทุนเต็มจำนวน

อาจครอบคลุม

• ค่าเล่าเรียนทั้งหมด
• ค่าธรรมเนียม
• ค่าครองชีพ
• ค่าหอพัก
• ค่าอุปกรณ์
• ค่าเดินทาง
• ประกันสุขภาพ
• ค่าใช้จ่ายอื่นตามที่กำหนด

แต่ทุนเต็มจำนวนบางแห่งอาจครอบคลุมเฉพาะค่าเล่าเรียน ไม่ได้รวมค่าครองชีพ จึงต้องอ่านประกาศอย่างละเอียด

ทุนบางส่วน

อาจให้ในรูปแบบ

• เงินช่วยเหลือรายปี
• ส่วนลดค่าเทอม
• ยกเว้นค่าธรรมเนียมบางรายการ
• ค่าอุปกรณ์
• ค่าอาหาร
• ค่าหอพัก
• เงินช่วยเหลือฉุกเฉิน

ก่อนตอบรับทุนควรคำนวณค่าใช้จ่ายที่ครอบครัวยังต้องรับผิดชอบหลังหักทุนแล้ว

---

10. กยศ. เป็นเงินกู้ ไม่ใช่ทุนให้เปล่า

กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา หรือ กยศ. ช่วยให้นักเรียนและนักศึกษาที่เข้าเกณฑ์สามารถกู้ค่าเล่าเรียน ค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวเนื่องกับการศึกษา และค่าครองชีพตามหลักเกณฑ์ของกองทุน

ผู้กู้ต้องชำระเงินคืนหลังสำเร็จหรือเลิกการศึกษา จึงไม่ควรนำ กยศ. ไปรวมกับทุนให้เปล่าโดยไม่อธิบายภาระผูกพัน

ก่อนกู้ควรตรวจสอบ

• วงเงินค่าเล่าเรียนที่กู้ได้
• ค่าครองชีพที่ได้รับ
• คุณสมบัติผู้กู้
• เงื่อนไขรายได้
• กิจกรรมจิตสาธารณะ
• การยืนยันการเบิกเงินในแต่ละภาคเรียน
• กำหนดเริ่มชำระคืน
• ผลกระทบต่อการสมัครทุนอื่น

ดูรายละเอียดจาก กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา และสถานศึกษาที่เข้าร่วม

---

เลือกทุนให้ตรงกับระดับที่ต้องการเรียนต่อ

กำลังจะเรียนต่อ ม.ต้น

ควรเริ่มจาก

1. สอบถามโรงเรียนเรื่องทุนเสมอภาคและเงินอุดหนุนนักเรียนยากจน
2. ตรวจทุน EDF ระดับ ม.ต้น
3. ตรวจว่าโรงเรียนอยู่ในเครือข่ายทุนยุวพัฒน์หรือไม่
4. ติดตามทุนมูลนิธิทิสโก้
5. สอบถามทุนจากจังหวัด ท้องถิ่น และโรงเรียน

กำลังจะเรียนต่อ ม.ปลาย

ควรตรวจสอบ

1. ทุนยุวพัฒน์สายสามัญ
2. ทุน EDF ระดับ ม.ปลาย
3. ทุนมูลนิธิทิสโก้
4. ทุนพระราชทาน ม.ท.ศ.
5. ทุนเรียนดีหรือความสามารถพิเศษของโรงเรียน
6. ทุนจากจังหวัดและมูลนิธิในพื้นที่

กำลังจะเรียนต่อ ปวช.

ควรตรวจสอบ

1. ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงแบบ 5 ปี
2. ทุนยุวพัฒน์สายอาชีพ
3. ทุน EDF สายอาชีพ
4. ทุนมูลนิธิทิสโก้
5. ทุนทวิภาคี
6. ทุนจากสถานประกอบการ
7. ทุนของวิทยาลัย

กำลังจะเรียนต่อ ปวส.

ควรตรวจสอบ

1. ทุนนวัตกรรมสายอาชีพชั้นสูงแบบ 2 ปี
2. ทุนมูลนิธิทิสโก้
3. ทุนวิทยาลัย
4. ทุนบริษัทคู่ความร่วมมือ
5. ทุนทวิภาคี
6. กยศ. ตามคุณสมบัติ

กำลังจะเรียนต่ออุดมศึกษา

ควรตรวจสอบ

1. ทุนที่มาพร้อมการรับเข้าเรียน
2. ทุนสำหรับนักศึกษาใหม่
3. ทุนยกเว้นหรือลดค่าเทอม
4. ทุนขาดแคลนทุนทรัพย์ของมหา’ลัย
5. ทุนคณะหรือสาขาวิชา
6. ทุนความสามารถพิเศษ
7. ทุนจากบริษัทภายนอก
8. ทุนจากมูลนิธิทิสโก้
9. ทุนผู้ช่วยงานหรือผู้ช่วยวิจัย
10. กยศ. หากต้องการแหล่งเงินสำรอง

---

เตรียม “แฟ้มขอทุน” ไว้ล่วงหน้า

ทุนแต่ละแห่งใช้เอกสารไม่เหมือนกัน แต่เอกสารพื้นฐานที่พบได้บ่อยมีดังนี้

เอกสารยืนยันตัวตน

• สำเนาบัตรประชาชนของผู้สมัคร
• สำเนาทะเบียนบ้าน
• สำเนาบัตรประชาชนและทะเบียนบ้านของผู้ปกครอง
• สูติบัตร หากประกาศกำหนด
• หลักฐานเปลี่ยนชื่อหรือนามสกุล
• หลักฐานผู้ปกครองตามกฎหมาย กรณีไม่ได้อยู่กับบิดามารดา

เอกสารการศึกษา

• ใบแสดงผลการเรียนล่าสุด
• หนังสือรับรองสถานภาพนักเรียนหรือนักศึกษา
• หนังสือรับรองความประพฤติ
• หนังสือรับรองจากครูประจำชั้น ครูแนะแนว หรืออาจารย์ที่ปรึกษา
• เกียรติบัตรและหลักฐานผลงาน
• Portfolio หากเป็นทุนความสามารถพิเศษ

เอกสารฐานะครอบครัว

• หนังสือรับรองรายได้
• หนังสือรับรองกรณีไม่มีรายได้ประจำ
• ข้อมูลอาชีพของผู้ปกครอง
• จำนวนสมาชิกในครัวเรือน
• จำนวนผู้มีรายได้และผู้ที่ต้องพึ่งพิง
• ภาระหนี้สินและค่าใช้จ่ายที่จำเป็น
• หลักฐานความพิการหรือการเจ็บป่วย
• ภาพถ่ายบ้านและสภาพความเป็นอยู่ หากทุนกำหนด

เอกสารรับเงิน

• สำเนาสมุดบัญชีธนาคาร
• บัญชีที่ชื่อผู้ถือบัญชีตรงตามประกาศ
• เบอร์โทรศัพท์และอีเมลที่ติดต่อได้จริง

ไฟล์ดิจิทัล

ควรสแกนเอกสารให้ชัดและตั้งชื่อไฟล์เป็นระบบ เช่น

• บัตรประชาชน_ชื่อผู้สมัคร
• ทะเบียนบ้าน_ชื่อผู้สมัคร
• ผลการเรียน_ภาคเรียนล่าสุด
• หนังสือรับรองรายได้
• หนังสือรับรองจากโรงเรียน
• รูปถ่ายบ้าน

ควรเก็บไฟล์สำรองอย่างน้อยสองแห่ง และไม่ส่งเอกสารส่วนตัวผ่านเพจหรือบัญชีที่ไม่สามารถตรวจสอบเจ้าของได้

---

วิธีเขียนเรียงความขอทุนให้น่าเชื่อถือ

เรียงความขอทุนไม่จำเป็นต้องใช้ภาษาสวยหรู แต่ต้องช่วยให้คณะกรรมการเข้าใจสถานการณ์ของผู้สมัครอย่างตรงไปตรงมา

ควรเขียนให้ครบ 6 ส่วน

1. แนะนำตัวและครอบครัว
2. อธิบายอาชีพและรายได้ของผู้ปกครอง
3. เล่าปัญหาที่กระทบต่อการศึกษา
4. ระบุว่าทุนจะช่วยแก้ปัญหาอย่างไร
5. บอกเป้าหมายการเรียนและอาชีพในอนาคต
6. อธิบายสิ่งที่ตั้งใจทำหากได้รับทุน

ควรใช้ข้อมูลจริงและสามารถอธิบายเพิ่มเติมได้ในการสัมภาษณ์ ผู้ปกครองหรือครูช่วยตรวจภาษาได้ แต่ควรให้นักเรียนเป็นผู้เล่าเรื่องของตนเอง

---

7 วิธีเพิ่มโอกาสได้รับทุน

1. เริ่มค้นหาก่อนเปลี่ยนระดับชั้น

อย่ารอให้สอบติดหรือเปิดเทอมแล้วจึงเริ่มหาทุน เพราะทุนบางประเภทปิดรับก่อนวันมอบตัว และบางโครงการต้องให้โรงเรียนเดิมเสนอชื่อ

2. บอกครูแนะแนวอย่างตรงไปตรงมา

ครูอาจไม่ทราบว่าครอบครัวกำลังมีปัญหาหากนักเรียนไม่แจ้ง การพูดคุยเร็วทำให้โรงเรียนช่วยค้นหาทุนและเตรียมเอกสารรับรองได้ทัน

3. สมัครทุนที่ตรงกับสถานการณ์

ไม่จำเป็นต้องสมัครทุกทุน ควรเลือกทุนที่ตรงกับระดับชั้น พื้นที่ ผลการเรียน สาขาวิชา และฐานะครอบครัว

4. เตรียมเอกสารให้ข้อมูลตรงกัน

ชื่อ นามสกุล รายได้ จำนวนสมาชิก และที่อยู่ต้องสอดคล้องกันทุกฉบับ หากมีข้อมูลต่างกันควรแนบคำอธิบาย

5. ส่งก่อนกำหนด

ควรส่งอย่างน้อย 3–7 วันก่อนปิดรับ เพื่อเหลือเวลาแก้ไฟล์ เอกสาร หรือปัญหาจากระบบออนไลน์

6. เตรียมสัมภาษณ์จากข้อมูลจริง

ควรตอบได้ว่าเหตุใดจึงต้องการทุน ค่าใช้จ่ายหลักคืออะไร วางแผนเรียนต่ออย่างไร และหากไม่ได้ทุนจะจัดการอย่างไร

7. ติดตามผลและรักษาเงื่อนไข

ทุนต่อเนื่องอาจกำหนดเกรดเฉลี่ย เวลาเรียน ความประพฤติ การรายงานผล หรือกิจกรรมตอบแทน หากไม่ทำตามเงื่อนไขอาจถูกยุติทุน

---

สมัครหลายทุนพร้อมกันได้หรือไม่

สมัครได้ หากประกาศไม่ได้ห้าม แต่ต้องอ่านเงื่อนไขเรื่องการรับทุนซ้ำ

บางโครงการอนุญาตให้สมัครหลายแห่งแต่ต้องเลือกเมื่อได้รับทุน บางทุนรับร่วมกับเงินอุดหนุนภาครัฐได้ ขณะที่บางทุนห้ามรับทุนต่อเนื่องจากแหล่งอื่นหรือห้ามกู้ กยศ.

ควรทำตารางติดตามดังนี้

ชื่อทุน	วันปิดรับ	สมัครผ่าน	จำนวนเงิน	รับร่วมกับทุนอื่นได้หรือไม่	สถานะ
ทุน A	วัน/เดือน/ปี	โรงเรียน	…	ได้/ไม่ได้/ต้องสอบถาม	เตรียมเอกสาร
ทุน B	วัน/เดือน/ปี	เว็บไซต์	…	ได้/ไม่ได้/ต้องสอบถาม	ส่งแล้ว
ทุน C	วัน/เดือน/ปี	มหา’ลัย	…	ได้/ไม่ได้/ต้องสอบถาม	รอผล

หากได้รับมากกว่าหนึ่งทุน ควรแจ้งเจ้าของทุนทุกแห่งตามความจริงก่อนตอบรับ

---

ระวังทุนปลอมและการหลอกเอาข้อมูล

สัญญาณที่ควรระวัง ได้แก่

• ขอให้โอนค่ารับประกันสิทธิ์
• อ้างว่าได้รับทุนทั้งที่ไม่เคยสมัคร
• ขอรหัส OTP หรือรหัสผ่านธนาคาร
• ใช้บัญชีบุคคลรับค่าดำเนินการ
• ไม่มีประกาศ คุณสมบัติ หรือชื่อหน่วยงาน
• ใช้ลิงก์เลียนแบบเว็บไซต์ทางการ
• เร่งให้ส่งข้อมูลส่วนตัวโดยไม่ให้เวลาอ่านเงื่อนไข
• ไม่สามารถติดต่อเจ้าหน้าที่ผ่านช่องทางของหน่วยงานได้

ทุนที่น่าเชื่อถือควรมีประกาศ เงื่อนไข วิธีคัดเลือก และช่องทางติดต่อที่ตรวจสอบได้ ก่อนส่งข้อมูลควรเข้าเว็บไซต์ของหน่วยงานด้วยตนเอง ไม่ควรกดลิงก์จากข้อความที่ไม่ทราบแหล่งที่มา

---

แหล่งค้นหาทุนเพิ่มเติม

นอกจากเว็บไซต์ของแต่ละมูลนิธิ นักเรียน ผู้ปกครอง และครูสามารถค้นหาทุนตามระดับชั้น คุณสมบัติ และประเภทความช่วยเหลือได้ที่ ระบบส่องทางทุนของ กสศ.

แต่ก่อนสมัครต้องกลับไปอ่านประกาศจากเจ้าของทุนอีกครั้ง เพราะรายการในระบบรวบรวมอาจมีทั้งทุนที่กำลังเปิดรับ ทุนที่ปิดรับแล้ว หรือทุนที่รอประกาศรอบใหม่

---

เช็กลิสต์ก่อนส่งใบสมัคร

☐ ตรวจระดับชั้น อายุ พื้นที่ และประเภทสถานศึกษา
☐ ตรวจเกรดเฉลี่ยขั้นต่ำ
☐ แยกให้ออกว่าเป็นทุนให้เปล่า เงินอุดหนุน ส่วนลด หรือเงินกู้
☐ อ่านเงื่อนไขการรับทุนซ้ำและการกู้ กยศ.
☐ เตรียมหลักฐานรายได้และข้อมูลครอบครัว
☐ ขอหนังสือรับรองจากโรงเรียนล่วงหน้า
☐ ตรวจความชัดเจนของไฟล์สแกน
☐ ตรวจชื่อและเลขบัญชีธนาคาร
☐ เขียนเรียงความจากข้อมูลจริง
☐ ส่งก่อนวันปิดรับสมัคร
☐ เก็บหลักฐานการสมัคร
☐ จดวันสัมภาษณ์และวันประกาศผล
☐ อ่านสัญญาและภาระผูกพันก่อนตอบรับทุน

บทสรุป

ทุนเรียนต่อ ม.ต้น ม.ปลาย ปวช. ปวส. และอุดมศึกษา มีทั้งเงินอุดหนุนจากรัฐ ทุนมูลนิธิ ทุนเรียนดี ทุนสายอาชีพ ทุนพระราชทาน ทุนท้องถิ่น และทุนภายในสถานศึกษา แต่ไม่มีทุนใดเหมาะกับนักเรียนทุกคน

หัวใจสำคัญคือรู้ว่าตนเองกำลังมองหาความช่วยเหลือประเภทใด เลือกทุนที่ตรงกับระดับและสถานการณ์ เตรียมเอกสารตั้งแต่เนิ่น ๆ และประสานโรงเรียนหรือสถานศึกษาอย่างต่อเนื่อง

การพลาดทุนหนึ่งไม่ได้แปลว่าหมดโอกาส เพราะยังมีทั้งทุนระดับประเทศ ทุนในพื้นที่ ทุนของสถานศึกษา และแหล่งช่วยเหลืออื่นที่เปิดรับในช่วงเวลาต่างกันตลอดปี

---

หมายเหตุ: ข้อมูลในบทความนี้อัปเดต ณ วันที่ 21 กันยายน 2569 จำนวนเงิน คุณสมบัติ พื้นที่ดำเนินงาน และกำหนดการของแต่ละทุนอาจเปลี่ยนแปลงได้ ผู้สมัครควรตรวจสอบประกาศล่าสุดจากหน่วยงานเจ้าของทุนก่อนสมัครและก่อนตอบรับทุนทุกครั้ง

Eduzones.com — ชุมชนการศึกษาไทย