5 ทักษะงานอนาคตที่คนไทยควรเร่งพัฒนา เปิดข้อเสนอ Google–Boeing–Axon–Reckitt–Lubrizol หลังหารือ อว. ดันไทยสู่เศรษฐกิจมูลค่าสูง

ภาคธุรกิจสหรัฐฯ ส่งสัญญาณถึงทิศทางกำลังคนยุคใหม่ หลังผู้บริหารจากบริษัทชั้นนำ 23 แห่งเข้าหารือกระทรวง อว. เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 เสนอแนวทางความร่วมมือด้าน AI เทคโนโลยีภาษาไทย การบิน วิทยาศาสตร์สุขภาพ และการวิจัยขั้นสูง Eduzones วิเคราะห์ข้อเสนอจาก 5 บริษัทระดับโลก ได้แก่ Google, Axon, Boeing, Reckitt และ Lubrizol พร้อมถอดบทเรียนเป็น 5 กลุ่มทักษะสำคัญ รวมถึงสาขาวิชาที่ควรสำรวจและอาชีพที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้นักเรียน นักศึกษา และคนวัยทำงานเตรียมพร้อมรับเศรษฐกิจแห่งอนาคต

โลกการทำงานกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว จากการแข่งขันด้วยต้นทุนแรงงานไปสู่การแข่งขันด้วยความรู้ เทคโนโลยี ความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง และความสามารถในการสร้างนวัตกรรม

ทิศทางดังกล่าวสะท้อนผ่านการหารือระหว่างกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กับคณะผู้แทนสภาธุรกิจสหรัฐอเมริกา–อาเซียน (US-ASEAN Business Council: USABC) เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2569

การหารือครั้งนี้มี ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. ให้การต้อนรับคณะผู้แทนซึ่งนำโดยนายไบรอัน ดี. แมคฟีเตอร์ส (Brian D. McFeeters) ประธานและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร USABC พร้อมผู้บริหารจากบริษัทชั้นนำของสหรัฐอเมริกา 23 แห่ง

บริษัทที่เข้าร่วมและได้รับการกล่าวถึงในรายงานข่าวประกอบด้วย Google, Boeing, Axon, Amazon, Reckitt และ Lubrizol โดยมีการแลกเปลี่ยนแนวทางพัฒนากำลังคน การวิจัยและนวัตกรรม รวมถึงการสร้างความร่วมมือระหว่างภาคธุรกิจกับสถาบันอุดมศึกษาของไทย

ประเด็นสำคัญจากฝ่ายไทยคือ การยกระดับอุตสาหกรรมจากการพึ่งพาแรงงานต้นทุนต่ำ ไปสู่การผลิตสินค้าและบริการที่มีมูลค่าสูงมากขึ้น โดยใช้นวัตกรรมและกำลังคนทักษะสูงเป็นกลไกสำคัญ

แม้ข้อเสนอในการประชุมจะมีความแตกต่างกันตามธุรกิจและความเชี่ยวชาญของแต่ละบริษัท แต่เมื่อพิจารณาในมิติการศึกษา สามารถนำมาวิเคราะห์เป็นแนวทางการเตรียมกำลังคนได้หลายด้าน

Eduzones จึงสรุปเป็น 5 กลุ่มทักษะที่น่าจับตา พร้อมเชื่อมโยงกับสาขาวิชาและเส้นทางอาชีพสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย นักศึกษา และผู้ที่ต้องการพัฒนาทักษะใหม่

ทั้งนี้ การจัดกลุ่ม 5 ทักษะต่อไปนี้เป็นการวิเคราะห์ของกองบรรณาธิการ Eduzones จากประเด็นการหารือและข้อมูลตลาดแรงงานประกอบ ไม่ใช่รายการทักษะที่บริษัททั้งห้าประกาศร่วมกันอย่างเป็นทางการ

สรุปข้อเสนอ 5 บริษัทระดับโลก และทักษะที่เกี่ยวข้อง

บริษัท	ประเด็นที่เสนอในการหารือ	กลุ่มทักษะที่ Eduzones วิเคราะห์
Google	โครงสร้างพื้นฐาน AI และความปลอดภัยออนไลน์	AI, Data และ Cybersecurity
Axon	ความร่วมมือกับมหาวิทยาลัย พัฒนาเทคโนโลยีและ AI รองรับภาษาไทย	AI ภาษาไทย การพัฒนาระบบและการประยุกต์เทคโนโลยี
Boeing	การพัฒนานักบินและบุคลากรซ่อมบำรุงอากาศยาน	การบิน วิศวกรรม และทักษะช่างเฉพาะทาง
Reckitt (Mead Johnson)	การพิจารณามาตรฐานการกล่าวอ้างด้านโภชนาการและสุขภาพ	วิทยาศาสตร์อาหาร โภชนาการ วิจัย และมาตรฐานผลิตภัณฑ์
Lubrizol	ความพร้อมขยายกิจกรรมด้านวิจัยและนวัตกรรมในไทย	วัสดุศาสตร์ เคมี วิศวกรรม และ R&D

นอกจากนี้ ประเด็นร่วมจากการหารือยังสะท้อนความสำคัญของการทำงานข้ามศาสตร์ การสร้างความร่วมมือกับภาคอุตสาหกรรม และการเปลี่ยนผลงานวิจัยให้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง

ทักษะที่ 1: AI, Data และ Cybersecurity — จากผู้ใช้เทคโนโลยีสู่ผู้พัฒนาระบบ

Google และ Axon ส่งสัญญาณอะไร?

ในการหารือกับกระทรวง อว. Google ได้เสนอแนวคิดการพัฒนาเทคโนโลยีที่ไม่ทิ้งคนไทยไว้ข้างหลัง โดยให้ความสำคัญกับโครงสร้างพื้นฐานด้านปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) และการยกระดับความปลอดภัยในการใช้งานโลกออนไลน์

ขณะที่ Axon เสนอแนวทางสร้างความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยไทย เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีให้เหมาะกับบริบทการใช้งานในประเทศ โดยเฉพาะระบบ AI ที่รองรับภาษาไทย

ข้อเสนอทั้งสองสะท้อนประเด็นสำคัญว่า ประเทศไทยจำเป็นต้องมีบุคลากรทั้งในระดับที่สามารถนำ AI ไปใช้เพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน และระดับผู้เชี่ยวชาญที่สามารถออกแบบ พัฒนา ทดสอบ และดูแลระบบ AI ได้

นอกจากนี้ การพัฒนา AI ที่รองรับภาษาไทยยังมีความท้าทายเฉพาะด้าน เช่น ความเข้าใจบริบทของภาษา ความแตกต่างของคำพูดและภาษาเขียน ตลอดจนความถูกต้องและความปลอดภัยของข้อมูล

ทักษะที่เกี่ยวข้อง

AI Literacy และการประยุกต์ใช้ AI

ความสามารถในการเลือกใช้เครื่องมือ AI ให้เหมาะกับงาน วิเคราะห์ผลลัพธ์ ตรวจสอบความถูกต้อง และตระหนักถึงข้อจำกัดของระบบ

Data Analytics และ Data Science

การเก็บข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล ตีความผลลัพธ์ และนำข้อมูลมาใช้สนับสนุนการตัดสินใจ

Machine Learning และ AI Engineering

ความรู้ด้านการพัฒนาโมเดล AI การเขียนโปรแกรม การออกแบบระบบ และการนำโมเดลไปใช้งานจริง

Natural Language Processing (NLP)

เทคโนโลยีประมวลผลภาษาธรรมชาติ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการพัฒนาแชตบอต ระบบแปลภาษา การรู้จำเสียง และ AI ที่เข้าใจภาษาไทย

Cybersecurity และการคุ้มครองข้อมูล

การป้องกันระบบคอมพิวเตอร์ เครือข่าย และข้อมูล รวมถึงการออกแบบระบบ AI ให้คำนึงถึงความปลอดภัย ความเป็นส่วนตัว และการใช้งานอย่างรับผิดชอบ

สาขาวิชาที่น่าสำรวจ

วิทยาการคอมพิวเตอร์
วิศวกรรมคอมพิวเตอร์
วิศวกรรมปัญญาประดิษฐ์
วิทยาการข้อมูล
เทคโนโลยีสารสนเทศ
ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์
ภาษาศาสตร์คอมพิวเตอร์ หรือหลักสูตรที่เชื่อมโยงภาษาและเทคโนโลยี

ตัวอย่างอาชีพที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ AI Engineer, Data Scientist, Machine Learning Engineer, Cybersecurity Analyst, Software Developer และ NLP Engineer

ตลาดแรงงานต้องการจริงหรือไม่?

รายงาน Future of Jobs Report 2025 ของ World Economic Forum (WEF) ระบุว่า AI และ Big Data เป็นกลุ่มทักษะที่ผู้ประกอบการคาดว่าจะมีความสำคัญเพิ่มขึ้นรวดเร็วที่สุดกลุ่มหนึ่งในช่วงปี 2025–2030 ตามด้วยเครือข่ายและความปลอดภัยไซเบอร์ รวมถึงความรู้เท่าทันเทคโนโลยี

ข้อมูลดังกล่าวสนับสนุนว่าทักษะดิจิทัลและ AI มีแนวโน้มสำคัญต่อแรงงานในหลายอุตสาหกรรม ไม่ได้จำกัดเฉพาะผู้ที่เรียนจบด้านคอมพิวเตอร์

อย่างไรก็ตาม ความต้องการผู้เชี่ยวชาญ AI แต่ละประเภทในประเทศไทยยังขึ้นอยู่กับจำนวนโครงการลงทุน ความพร้อมของธุรกิจ และทักษะที่แต่ละตำแหน่งกำหนด

สำหรับนักเรียนที่สนใจสายนี้ การมีพื้นฐานคณิตศาสตร์ สถิติ การคิดเชิงตรรกะ การเขียนโปรแกรม และภาษาอังกฤษจะช่วยต่อยอดการเรียนในระดับที่สูงขึ้นได้

ทักษะที่ 2: การบินและเทคโนโลยีอากาศยาน — ไม่ได้มีแค่อาชีพนักบิน

Boeing ให้ความสำคัญกับการพัฒนากำลังคน

Boeing เป็นหนึ่งในบริษัทที่เสนอแนวทางสนับสนุนการพัฒนาบุคลากรด้านการบินของไทย โดยครอบคลุมทั้งนักบินและช่างเทคนิคซ่อมบำรุงอากาศยาน

ประเด็นนี้สอดคล้องกับสถานการณ์ของอุตสาหกรรมการบินที่ต้องการกำลังคนที่มีทักษะเฉพาะทาง และผ่านการฝึกอบรมตามมาตรฐานความปลอดภัยและข้อกำหนดของหน่วยงานกำกับดูแล

ข้อมูลเพิ่มเติมจาก Boeing Pilot and Technician Outlook 2026 ประเมินว่า ในช่วงปี 2026–2045 อุตสาหกรรมการบินพาณิชย์ทั่วโลกจะมีความต้องการบุคลากรใหม่รวมประมาณ 2.425 ล้านคน แบ่งเป็น

นักบิน 674,000 คน
ช่างเทคนิคซ่อมบำรุงอากาศยาน 728,000 คน
พนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน 1,023,000 คน

เฉพาะภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ Boeing ประเมินความต้องการบุคลากรใหม่รวมประมาณ 258,000 คนในช่วง 20 ปีดังกล่าว

ตัวเลขนี้เป็นการคาดการณ์ของบริษัทสำหรับอุตสาหกรรมการบินพาณิชย์ ไม่ใช่จำนวนตำแหน่งงานว่างในประเทศไทย และไม่ใช่การรับประกันว่าผู้สำเร็จการศึกษาจะได้รับการจ้างงาน

ทักษะที่เกี่ยวข้อง

การบินสมัยใหม่ต้องอาศัยทักษะเฉพาะหลายด้าน ได้แก่

ความรู้ด้านระบบอากาศยานและวิศวกรรม
การบำรุงรักษาและตรวจสอบความปลอดภัย
การใช้เครื่องมือและระบบวิเคราะห์ข้อมูลอากาศยาน
การปฏิบัติงานตามมาตรฐานวิชาชีพ
ภาษาอังกฤษเพื่อการบินและงานเทคนิค
การตัดสินใจภายใต้ความกดดันและการทำงานเป็นทีม

ปัจจุบันการซ่อมบำรุงอากาศยานยังมีความเกี่ยวข้องกับระบบดิจิทัล เซนเซอร์ และการวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อวางแผนบำรุงรักษา จึงต้องการบุคลากรที่เข้าใจทั้งงานช่างและเทคโนโลยีสมัยใหม่

สาขาวิชาที่น่าสำรวจ

วิศวกรรมการบินและอวกาศ
วิศวกรรมเครื่องกล
วิศวกรรมไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์
เทคโนโลยีการซ่อมบำรุงอากาศยาน
วิทยาศาสตร์การบิน
การจัดการการบิน
หลักสูตรอาชีวศึกษาที่เกี่ยวข้องกับเครื่องกล ไฟฟ้า และอิเล็กทรอนิกส์

อาชีพที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ นักบิน ช่างซ่อมบำรุงอากาศยาน วิศวกรอากาศยาน เจ้าหน้าที่วางแผนการบำรุงรักษา และบุคลากรด้านการปฏิบัติการบิน

ข้อควรรู้สำหรับนักเรียน: การเรียนจบหลักสูตรด้านการบินเพียงอย่างเดียวอาจยังไม่เพียงพอสำหรับการทำงานในบางตำแหน่ง เนื่องจากนักบินและบุคลากรซ่อมบำรุงบางประเภทต้องผ่านการฝึกอบรม การทดสอบ และการได้รับใบอนุญาตตามข้อกำหนดของหน่วยงานกำกับดูแล

นักเรียนควรตรวจสอบการรับรองหลักสูตร ค่าใช้จ่าย และเส้นทางการได้รับใบอนุญาตวิชาชีพก่อนตัดสินใจเรียน

ทักษะที่ 3: วิทยาศาสตร์อาหาร โภชนาการ และสุขภาพ — งานวิจัยต้องเชื่อมกับหลักฐานและมาตรฐาน

Reckitt เสนอประเด็นอะไร?

Reckitt ซึ่งมีธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์โภชนาการภายใต้ Mead Johnson ได้เสนอประเด็นเกี่ยวกับการพิจารณาหลักเกณฑ์การกล่าวอ้างด้านโภชนาการและสุขภาพให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล เพื่อสนับสนุนการวิจัยและพัฒนานวัตกรรม

ประเด็นนี้เป็นข้อเสนอในระดับกฎระเบียบและสภาพแวดล้อมการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ไม่ใช่การประกาศรับสมัครบุคลากรด้านโภชนาการหรือวิทยาศาสตร์อาหารโดยตรง

อย่างไรก็ตาม หากมองในมิติการศึกษา ข้อเสนอดังกล่าวแสดงให้เห็นความเชื่อมโยงระหว่างองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์สุขภาพ การวิจัยผลิตภัณฑ์ และการกำกับดูแลตามมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

ประเทศไทยมีหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการกล่าวอ้างทางสุขภาพของอาหารอยู่แล้ว โดยสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) เผยแพร่ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 447 พ.ศ. 2566 เรื่องการกล่าวอ้างทางสุขภาพของอาหารบนฉลาก ซึ่งมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 2 กรกฎาคม 2567

ดังนั้น การพิจารณาปรับกฎเกณฑ์ในอนาคตจำเป็นต้องคำนึงถึงหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ ความเหมาะสมของการกล่าวอ้าง และความปลอดภัยของผู้บริโภคควบคู่กันไป ไม่ใช่เพียงการผ่อนคลายข้อกำหนดเพื่อให้ภาคธุรกิจพัฒนาผลิตภัณฑ์ได้เร็วขึ้น

ทักษะที่เกี่ยวข้อง

Food Science และ Food Technology

ความรู้เกี่ยวกับองค์ประกอบอาหาร กระบวนการผลิต การแปรรูป การควบคุมคุณภาพ และความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์

Nutrition Science

การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างอาหาร สารอาหาร และสุขภาพ โดยอาศัยหลักฐานจากงานวิจัย

Biotechnology

การประยุกต์องค์ความรู้ทางชีววิทยาและเทคโนโลยีเพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์หรือกระบวนการผลิต

Clinical Research และ Scientific Evidence

ความสามารถในการออกแบบและประเมินงานวิจัย รวมถึงการอ่านและตีความหลักฐานด้านสุขภาพอย่างถูกต้อง

Regulatory Affairs

ความรู้เกี่ยวกับกฎหมาย มาตรฐาน และกระบวนการขึ้นทะเบียนหรือกำกับดูแลผลิตภัณฑ์

สาขาวิชาที่น่าสำรวจ

วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหาร
โภชนาการและการกำหนดอาหาร
เทคโนโลยีชีวภาพ
ชีวเคมี
เภสัชศาสตร์
วิทยาศาสตร์สุขภาพ
สาขาที่เกี่ยวข้องกับการวิจัยผลิตภัณฑ์และการกำกับดูแลมาตรฐาน

ตัวอย่างอาชีพ ได้แก่ นักวิทยาศาสตร์อาหาร นักวิจัยผลิตภัณฑ์ เจ้าหน้าที่ควบคุมและประกันคุณภาพ ผู้เชี่ยวชาญด้านมาตรฐานผลิตภัณฑ์ และนักวิจัยด้านโภชนาการ

ทั้งนี้ อาชีพด้านโภชนาการบางประเภทมีข้อกำหนดเกี่ยวกับคุณวุฒิหรือใบอนุญาตเฉพาะ ผู้สนใจต้องตรวจสอบรายละเอียดตามลักษณะงานและกฎหมายวิชาชีพที่เกี่ยวข้อง

ทักษะที่ 4: การวิจัยและนวัตกรรมขั้นสูง — โอกาสของวิศวกรรม เคมี และวัสดุศาสตร์

Lubrizol พร้อมขยายกิจกรรมด้านวิจัยในประเทศไทย

Lubrizol เป็นบริษัทที่มีความเชี่ยวชาญด้านเคมีภัณฑ์ชนิดพิเศษและเทคโนโลยีวัสดุ โดยในการหารือกับกระทรวง อว. บริษัทได้แสดงความพร้อมที่จะขยายกิจกรรมด้านการวิจัยและนวัตกรรมในประเทศไทย

ข้อเสนอนี้มีนัยสำคัญต่อการพัฒนากำลังคน เนื่องจากการวิจัยในอุตสาหกรรมเคมี วัสดุ และการผลิตขั้นสูงต้องอาศัยบุคลากรที่มีความรู้เฉพาะทางและสามารถทำงานร่วมกับห้องปฏิบัติการและกระบวนการผลิตได้

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลที่ตรวจสอบได้ยังไม่ใช่หลักฐานว่าบริษัทได้เปิดศูนย์วิจัยแห่งใหม่ในประเทศไทยแล้ว หรือประกาศแผนรับสมัครบุคลากรจำนวนเท่าใด

จึงควรมองข้อเสนอครั้งนี้เป็นโอกาสในการพัฒนาความร่วมมือด้านวิจัยและกำลังคน มากกว่าการยืนยันว่าจะเกิดตำแหน่งงานใหม่ในทันที

ทักษะที่เกี่ยวข้อง

Research and Development (R&D)

ความสามารถในการตั้งคำถามวิจัย ออกแบบการทดลอง วิเคราะห์ผล และพัฒนาองค์ความรู้หรือเทคโนโลยีใหม่

Materials Science

การศึกษาสมบัติของวัสดุ การออกแบบและปรับปรุงวัสดุเพื่อให้เหมาะกับการใช้งานในอุตสาหกรรม

Chemical Engineering

การประยุกต์หลักวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมในการออกแบบและปรับปรุงกระบวนการผลิต

Advanced Manufacturing

ความรู้เกี่ยวกับระบบการผลิต เทคโนโลยีอัตโนมัติ การควบคุมคุณภาพ และการเพิ่มประสิทธิภาพอุตสาหกรรม

Data Analysis for Research

การใช้สถิติ การเขียนโปรแกรม และเครื่องมือดิจิทัลเพื่อวิเคราะห์ผลการทดลองและข้อมูลการผลิต

สาขาวิชาที่น่าสำรวจ

เคมี
เคมีอุตสาหกรรม
วิศวกรรมเคมี
วัสดุศาสตร์
วิศวกรรมวัสดุ
วิทยาศาสตร์พอลิเมอร์
วิศวกรรมอุตสาหการ
เทคโนโลยีการผลิตขั้นสูง

อาชีพที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ R&D Scientist, Materials Engineer, Chemical Engineer, Process Engineer, Product Development Scientist และผู้เชี่ยวชาญด้านการควบคุมคุณภาพ

สำหรับผู้ที่สนใจเส้นทางนักวิจัยระดับสูง การศึกษาต่อระดับปริญญาโทหรือปริญญาเอกอาจช่วยพัฒนาความเชี่ยวชาญเฉพาะทางได้ แต่ไม่ใช่ทุกตำแหน่งในฝ่ายวิจัยและพัฒนาที่จำเป็นต้องมีวุฒิระดับบัณฑิตศึกษา

ทักษะที่ 5: ทำงานร่วมกับอุตสาหกรรมและสร้างนวัตกรรมเชิงพาณิชย์

เมื่อพิจารณาข้อเสนอจากทั้งห้าบริษัทร่วมกัน จะเห็นว่าความร่วมมือที่ถูกกล่าวถึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการผลิตบัณฑิตให้มีจำนวนมากขึ้น

แต่เกี่ยวข้องกับการเชื่อมโยงมหาวิทยาลัย งานวิจัย เทคโนโลยี และความต้องการของอุตสาหกรรม

ตัวอย่างเช่น ความร่วมมือด้าน AI ที่ต้องเข้าใจบริบทภาษาไทย การพัฒนานักบินและช่างเทคนิคตามมาตรฐานวิชาชีพ หรือการวิจัยวัสดุและผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ต้องนำผลจากห้องปฏิบัติการไปประยุกต์ใช้จริง

จุดร่วมเหล่านี้ทำให้ทักษะในการเชื่อมโยงความรู้ระหว่างหลายศาสตร์มีความสำคัญมากขึ้น

ทักษะสำคัญที่ควรพัฒนา

Problem Solving และ Analytical Thinking

สามารถวิเคราะห์ปัญหาโดยใช้ข้อมูลและหลักฐาน ไม่ใช่อาศัยการคาดเดาเพียงอย่างเดียว

Interdisciplinary Collaboration

สามารถทำงานร่วมกับผู้เชี่ยวชาญจากต่างสาขา เช่น วิศวกร นักวิจัย นักออกแบบ นักการตลาด และผู้เชี่ยวชาญด้านกฎระเบียบ

Communication และภาษาอังกฤษ

สามารถอธิบายข้อมูลทางเทคนิค สื่อสารกับทีมงาน และทำงานในบริบทระหว่างประเทศได้

Project Management

สามารถวางแผน จัดการทรัพยากร ประสานงาน และประเมินผลโครงการ

Innovation and Commercialization

เข้าใจวิธีนำองค์ความรู้หรืองานวิจัยไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ บริการ หรือกระบวนการที่สร้างคุณค่าและนำไปใช้ประโยชน์ได้

ทักษะกลุ่มนี้ไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะนักศึกษาในคณะวิศวกรรมศาสตร์หรือวิทยาศาสตร์ แต่ยังเกี่ยวข้องกับนักศึกษาบริหารธุรกิจ เศรษฐศาสตร์ นิเทศศาสตร์ การออกแบบ และสาขาอื่นที่ต้องทำงานร่วมกับผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี

ตัวอย่างอาชีพ ได้แก่ ผู้จัดการโครงการนวัตกรรม นักวิเคราะห์ธุรกิจ ผู้ประสานงานวิจัยและพัฒนา ผู้เชี่ยวชาญการพัฒนาผลิตภัณฑ์ และผู้ประกอบการด้านเทคโนโลยี

ทั้งนี้ กลุ่มทักษะที่ห้าเป็นการวิเคราะห์องค์ประกอบร่วมของงานในอุตสาหกรรมอนาคต ไม่ใช่ข้อเสนอเฉพาะจากบริษัทใดบริษัทหนึ่ง

ตลาดแรงงานอนาคต ไม่ได้ต้องการเพียงคนใช้ AI เป็น

เมื่อนำข้อเสนอจากการหารือมาพิจารณาร่วมกับรายงาน Future of Jobs Report 2025 ของ World Economic Forum จะพบว่าการเปลี่ยนแปลงของตลาดแรงงานไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในอาชีพสายเทคโนโลยี

รายงานดังกล่าวประเมินว่า ทักษะสำคัญในการทำงานจะเปลี่ยนแปลงไปประมาณ 39% ภายในปี 2030 ตามการคาดการณ์ของนายจ้างที่เข้าร่วมการสำรวจ

ในกลุ่มทักษะที่มีแนวโน้มความสำคัญเพิ่มขึ้นรวดเร็ว ได้แก่

AI และ Big Data
เครือข่ายและความปลอดภัยไซเบอร์
ความรู้เท่าทันเทคโนโลยี
ความคิดสร้างสรรค์
ความยืดหยุ่นและความสามารถในการปรับตัว
ความใฝ่รู้และการเรียนรู้ตลอดชีวิต
การคิดวิเคราะห์

รายงานยังเน้นว่าการมีทักษะเทคโนโลยีต้องดำเนินควบคู่กับทักษะมนุษย์ เช่น การคิดแก้ปัญหา ภาวะผู้นำ และการทำงานร่วมกับผู้อื่น

สำหรับประเทศไทย สิ่งที่ควรให้ความสำคัญจึงไม่ใช่เพียงการเพิ่มจำนวนผู้เรียนในสาขา AI หรือวิทยาศาสตร์ขั้นสูง แต่รวมถึงการพัฒนาทักษะดิจิทัลให้กับผู้เรียนและคนวัยทำงานในสาขาอื่นด้วย

ไทยมีมาตรการพัฒนาทักษะแรงงานรองรับแล้วหรือยัง?

แนวทางการพัฒนากำลังคนทักษะสูงไม่ได้เริ่มต้นจากการหารือกับภาคธุรกิจสหรัฐฯ ครั้งนี้เพียงอย่างเดียว

ข้อมูลจากสำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) ระบุว่า กระทรวง อว. ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำลังดำเนินโครงการ Thailand Skill Bridge / BOI STEM++ เพื่อช่วยพัฒนากำลังคนให้มีทักษะสอดคล้องกับอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูง

โครงการดังกล่าวมีแนวทางการใช้ AI ช่วยวิเคราะห์กลุ่มแรงงานที่อาจได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรม และพัฒนาหลักสูตรเพื่อช่วยให้แรงงานสามารถเปลี่ยนผ่านไปสู่งานในสาขาใหม่ที่เหมาะสมกับศักยภาพของตนเอง

แนวทางนี้สะท้อนว่าการพัฒนากำลังคนในอนาคตไม่ได้มีเพียงการผลิตบัณฑิตใหม่ แต่ยังต้องให้ความสำคัญกับการ Upskill และ Reskill ของแรงงานที่อยู่ในระบบเศรษฐกิจแล้ว

ส่วนในภาคการศึกษา การพัฒนาหลักสูตรร่วมกับบริษัท การฝึกงาน การทำโครงงานจากปัญหาจริง และการยกระดับมาตรฐานการฝึกอบรม จะเป็นกลไกที่น่าสนใจในการเชื่อมต่อระหว่างห้องเรียนกับสถานประกอบการ

เจาะกลุ่ม DEK70–DEK71 สนใจงานอนาคต ควรเลือกเรียนอะไร?

สำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายที่กำลังวางแผนเข้ามหาวิทยาลัย การพิจารณาความต้องการของอุตสาหกรรมเป็นข้อมูลสำคัญอย่างหนึ่ง แต่ไม่ควรใช้เพียงกระแสการลงทุนหรือคำประกาศของบริษัทขนาดใหญ่เป็นเหตุผลในการเลือกคณะ

การเลือกเรียนควรเริ่มจากความสนใจ ความถนัด และลักษณะงานที่ต้องการทำ ก่อนสำรวจสาขาวิชาที่สามารถพัฒนาไปสู่เส้นทางอาชีพนั้นได้

ตัวอย่างแนวทางสำรวจสาขาเรียน ได้แก่

ความสนใจ	สาขาวิชาที่ควรสำรวจ	ตัวอย่างการเตรียมตัว
ชอบเขียนโปรแกรมและวิเคราะห์ข้อมูล	วิทยาการคอมพิวเตอร์, AI, Data Science	ฝึก Python คณิตศาสตร์ สถิติ และทำโครงงาน
ชอบเครื่องยนต์ ระบบไฟฟ้า และอากาศยาน	วิศวกรรมการบิน, เครื่องกล, ไฟฟ้า, เทคโนโลยีซ่อมบำรุง	พัฒนาฟิสิกส์ คณิตศาสตร์ ภาษาอังกฤษ และทักษะช่าง
ชอบชีววิทยา เคมี และอาหาร	วิทยาศาสตร์อาหาร, โภชนาการ, เทคโนโลยีชีวภาพ	ฝึกทดลองทางวิทยาศาสตร์และอ่านงานวิจัย
ชอบการทดลองและพัฒนาวัสดุใหม่	เคมี, วัสดุศาสตร์, วิศวกรรมเคมี	ฝึกงานห้องปฏิบัติการ การวิเคราะห์ข้อมูล และการเขียนรายงาน
ชอบออกแบบธุรกิจและทำงานกับหลายสาขา	บริหารธุรกิจ, เศรษฐศาสตร์, วิศวกรรม, การออกแบบ	ฝึกทำโครงงาน ทีมเวิร์ก และนำเสนอผลงาน

สิ่งสำคัญคือชื่อสาขาวิชาอาจไม่ตรงกับชื่อตำแหน่งงานในอนาคตเสมอไป

ตัวอย่างเช่น ผู้ที่ต้องการทำงานด้าน AI อาจสำเร็จการศึกษาจากวิทยาการคอมพิวเตอร์ วิศวกรรมคอมพิวเตอร์ คณิตศาสตร์ หรือสถิติได้ ขึ้นอยู่กับทักษะและความเชี่ยวชาญที่พัฒนาต่อ

ผู้ที่สนใจงานวิจัยผลิตภัณฑ์สุขภาพอาจเข้าสู่สายงานจากหลายสาขาที่เกี่ยวข้อง ขณะที่การพัฒนาเทคโนโลยีในโรงงานก็ต้องอาศัยบุคลากรทั้งสายวิศวกรรม วิทยาศาสตร์ และอาชีวศึกษา

นักเรียนจึงควรศึกษารายวิชาในหลักสูตร โอกาสฝึกงาน การรับรองวิชาชีพ และเส้นทางอาชีพของผู้สำเร็จการศึกษา มากกว่าพิจารณาจากชื่อคณะเพียงอย่างเดียว

ไม่ใช่แค่เด็กมหาวิทยาลัย นักเรียนอาชีวะก็มีโอกาสในอุตสาหกรรมอนาคต

อีกประเด็นที่น่าสนใจคือ ทักษะที่ภาคอุตสาหกรรมต้องการไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีขึ้นไป

โดยเฉพาะอุตสาหกรรมการบิน การผลิตขั้นสูง และระบบอัตโนมัติ ซึ่งต้องอาศัยบุคลากรสายปฏิบัติการและช่างเทคนิคที่มีความเชี่ยวชาญ

ตัวอย่างเช่น งานซ่อมบำรุงอากาศยาน งานระบบไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ งานเครื่องกล งานควบคุมคุณภาพ และงานด้านระบบอัตโนมัติ

การเรียนสายอาชีพในหลักสูตรที่สอดคล้องกับอุตสาหกรรมและต่อยอดด้วยการฝึกอบรมตามมาตรฐานวิชาชีพ สามารถเป็นเส้นทางเข้าสู่อาชีพที่ใช้ทักษะสูงได้เช่นกัน

ทั้งนี้ บางอาชีพมีข้อกำหนดเรื่องใบอนุญาตและคุณสมบัติที่เฉพาะเจาะจง ซึ่งผู้เรียนควรตรวจสอบก่อนเลือกเส้นทางการศึกษา

5 สิ่งที่นักเรียนและนักศึกษาควรเริ่มทำตั้งแต่วันนี้

การเตรียมตัวเข้าสู่ตลาดแรงงานอนาคตไม่จำเป็นต้องรอให้เรียนจบหรือได้รับโอกาสฝึกงานกับบริษัทขนาดใหญ่

นักเรียนและนักศึกษาสามารถเริ่มพัฒนาความพร้อมจากสิ่งใกล้ตัวได้

1. เลือกทักษะหลักที่สอดคล้องกับความสนใจ

ไม่จำเป็นต้องเรียนทุกเทคโนโลยีพร้อมกัน แต่ควรเลือกความเชี่ยวชาญหลักที่ตนเองสนใจและสามารถพัฒนาได้ต่อเนื่อง

2. ฝึกใช้ AI อย่างรู้เท่าทัน

เรียนรู้วิธีใช้ AI เพื่อค้นคว้า วิเคราะห์ และช่วยทำงาน พร้อมตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล และคำนึงถึงจริยธรรมและการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล

3. ทำโครงงานที่แก้ปัญหาได้จริง

ผลงานที่สะท้อนกระบวนการคิด ทดลอง และแก้ไขปัญหา อาจช่วยให้เห็นความสามารถในการนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้ชัดเจนกว่าการระบุเพียงรายชื่อวิชาที่เคยเรียน

4. พัฒนาภาษาอังกฤษและการสื่อสาร

ภาษาอังกฤษมีความสำคัญต่อการเข้าถึงองค์ความรู้ เครื่องมือวิชาชีพ และการทำงานร่วมกับผู้เชี่ยวชาญจากต่างประเทศ

5. เรียนรู้การทำงานร่วมกับคนต่างสาขา

การเข้าร่วมโครงงาน กิจกรรมแข่งขัน ฝึกงาน หรือทำงานเป็นทีม ช่วยให้ได้ฝึกประสานงาน รับฟังความคิดเห็น และแก้ปัญหาที่มีความซับซ้อนมากขึ้น

แม้ทักษะเหล่านี้จะไม่รับประกันการได้งานในอนาคต แต่เป็นพื้นฐานที่สามารถพัฒนาและนำไปใช้ได้ในหลากหลายเส้นทางอาชีพ

โจทย์ของมหาวิทยาลัยไทย: จากการผลิตบัณฑิตสู่การสร้างกำลังคนที่ทำงานได้จริง

การหารือกับภาคธุรกิจระดับโลกทำให้เห็นว่าการสร้างความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยกับอุตสาหกรรมมีความสำคัญต่อการพัฒนากำลังคน

แต่ความสำเร็จของความร่วมมือดังกล่าวไม่ควรพิจารณาเพียงจำนวนครั้งที่มีการประชุมหรือจำนวนบริษัทที่เข้าร่วม

สิ่งที่ควรติดตามคือผลลัพธ์ที่สามารถตรวจสอบได้ เช่น การจัดทำหลักสูตรร่วม การฝึกอบรม การสนับสนุนทุนวิจัย การเปิดโอกาสฝึกงาน การถ่ายทอดเทคโนโลยี และการพัฒนาทักษะของนักศึกษาและคนวัยทำงาน

สำหรับมหาวิทยาลัย การออกแบบหลักสูตรอาจต้องเปิดโอกาสให้ผู้เรียนจากหลายสาขาทำงานร่วมกันมากขึ้น โดยใช้โจทย์จากภาคอุตสาหกรรมเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้

ขณะเดียวกัน การพัฒนาบุคลากรสายวิชาการ ห้องปฏิบัติการ และระบบสนับสนุนงานวิจัยก็เป็นองค์ประกอบสำคัญที่ช่วยให้ความร่วมมือเกิดผลอย่างต่อเนื่อง

ในระดับประเทศ หากต้องการยกระดับเศรษฐกิจสู่การสร้างมูลค่าสูง ความร่วมมือกับบริษัทต่างชาติควรนำไปสู่การพัฒนาบุคลากรและขีดความสามารถทางเทคโนโลยีของประเทศไทย ไม่ใช่เพียงการใช้ประเทศเป็นฐานการลงทุนหรือฐานการผลิต

บทสรุป: ตลาดแรงงานอนาคตต้องการคนที่มีทักษะและพร้อมเรียนรู้ตลอดชีวิต

การหารือระหว่างกระทรวง อว. กับคณะผู้แทน USABC เมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 เป็นอีกหนึ่งเหตุการณ์ที่สะท้อนความพยายามเชื่อมโยงการพัฒนากำลังคนไทยเข้ากับอุตสาหกรรมและเทคโนโลยีแห่งอนาคต

ข้อเสนอจาก Google, Axon, Boeing, Reckitt และ Lubrizol ครอบคลุมหลายสาขา ตั้งแต่ AI และความปลอดภัยดิจิทัล เทคโนโลยีภาษาไทย การบิน วิทยาศาสตร์สุขภาพ ไปจนถึงการวิจัยและพัฒนาวัสดุและอุตสาหกรรมขั้นสูง

เมื่อวิเคราะห์ในมิติการศึกษา สามารถสรุปเป็น 5 กลุ่มทักษะที่น่าจับตา ได้แก่ AI และข้อมูล การบินและอากาศยาน วิทยาศาสตร์อาหารและสุขภาพ การวิจัยขั้นสูง และการทำงานข้ามศาสตร์เพื่อสร้างนวัตกรรม

อย่างไรก็ตาม การหารือครั้งนี้ยังไม่ใช่หลักฐานว่าจะเกิดตำแหน่งงานใหม่ในประเทศไทยตามทุกสาขาที่กล่าวถึง และไม่ได้เป็นการประกาศรับสมัครบุคลากรหรือรับประกันการจ้างงานจากทั้งห้าบริษัท

สำหรับนักเรียนและนักศึกษา บทเรียนสำคัญจึงไม่ใช่การเลือกเรียนตามชื่อบริษัทระดับโลกหรือกระแสอาชีพเพียงอย่างเดียว แต่คือการเลือกเส้นทางที่เหมาะกับความสามารถและความสนใจของตนเอง พร้อมพัฒนาทักษะที่สามารถนำไปใช้แก้ปัญหาจริงและต่อยอดได้ในระยะยาว

เพราะในโลกการทำงานที่เทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ความรู้จากวันที่สำเร็จการศึกษาอาจไม่เพียงพออีกต่อไป แต่ความสามารถในการเรียนรู้ ปรับตัว และสร้างคุณค่าใหม่ จะเป็นพื้นฐานสำคัญของกำลังคนในอนาคต

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

ข่าวการหารือวันที่ 4 พฤศจิกายน 2569

ข่าวจริงประเทศไทย — “รมว.อว. หารือ USABC เปิดโอกาสบริษัทชั้นนำสหรัฐฯ ร่วมพัฒนากำลังคนและเทคโนโลยีขั้นสูง ยกระดับไทยสู่ศูนย์กลางนวัตกรรมภูมิภาค” (4 พฤศจิกายน 2569)
https://www.realnewsthailand.net/article/76399/
THE STANDARD — “ยศชนันถก 23 ยักษ์ใหญ่ธุรกิจสหรัฐฯ เร่งสร้างกำลังคนรับอุตสาหกรรมอนาคต” (4 พฤศจิกายน 2569)
https://thestandard.co/yoschanan-meets-usabc-talent-innovation/
ฐานเศรษฐกิจ — “ยศชนัน หารือ USABC ร่วมพัฒนาคน ยกระดับไทยสู่ศูนย์กลางนวัตกรรมภูมิภาค” (4 พฤศจิกายน 2569)
https://www.thansettakij.com/economy/672949
US-ASEAN Business Council — 2026 Thailand Business Mission
https://members.usasean.org/eventcalendar

ข้อมูลตลาดแรงงานและนโยบายที่ใช้ประกอบการวิเคราะห์

Boeing — Pilot and Technician Outlook 2026–2045
https://www.boeing.com/commercial/market/pilot-technician-outlook
World Economic Forum — The Future of Jobs Report 2025
https://www.weforum.org/publications/the-future-of-jobs-report-2025/
สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) — Thailand Skill Bridge: Building Skills for the Industries of the Future (22 กันยายน 2569)
https://www.nxpo.or.th/th/en/50753/
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา — หลักเกณฑ์การกล่าวอ้างทางสุขภาพของอาหาร
https://food.fda.moph.go.th/food-law/nutrition-claim/
สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) — การพัฒนากำลังคนด้านการบิน (4 กันยายน 2569)
https://www.caat.or.th/en/caat-media/216844/

หมายเหตุจากกองบรรณาธิการ Eduzones: เนื้อหาเกี่ยวกับข้อเสนอของบริษัทอ้างอิงรายงานการหารือวันที่ 4 พฤศจิกายน 2569 ส่วนการจัดกลุ่ม 5 ทักษะ รายชื่อสาขาวิชาที่ควรสำรวจ และตัวอย่างอาชีพ เป็นการวิเคราะห์ด้านการศึกษาและแนะแนวอาชีพของ Eduzones โดยอาศัยแหล่งข้อมูลด้านกำลังคนและวิชาชีพประกอบ ไม่ใช่รายชื่อหลักสูตรหรืออาชีพที่บริษัททั้งห้ารับรองว่าจะเปิดรับสมัครหรือจ้างงานโดยตรง