ศาสตราจารย์หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ประวัติ— ครูผู้ยิ่งใหญ่แห่งแผ่นดินไทย

Meta Description: ประวัติศาสตราจารย์หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล นักการศึกษาผู้ยิ่งใหญ่ ผู้มีบทบาทสำคัญในการก่อตั้งโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ศิลปินแห่งชาติ และบุคคลสำคัญของโลก UNESCO

อัปเดต: พฤษภาคม 2569

---

มีครูคนหนึ่งที่ชื่อของเขาปรากฏอยู่ในประวัติของสถาบันการศึกษาสำคัญหลายแห่งพร้อมกัน ทั้งโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยศิลปากร และมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

ครูคนนั้นคือ ศาสตราจารย์หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ผู้ที่ UNESCO ยกย่องเป็นบุคคลสำคัญของโลก และผู้ที่คนรุ่นหลังจดจำในนาม “ครูผู้ยิ่งใหญ่แห่งแผ่นดินไทย”

📌 หมายเหตุ: บทความนี้อ้างอิงหลักจากเอกสารที่ได้รับจาก Eduzones (ชีวประวัติทางการ), trueplookpanya.com, library.triamudom.ac.th, article.culture.go.th (กรมส่งเสริมวัฒนธรรม), wiki.kpi.ac.th และ th.wikipedia.org (หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล)

---

บทที่ 1 — กำเนิดและชาติตระกูล

ศาสตราจารย์หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล เกิดเมื่อวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2446 ณ บ้านถนนอัษฎางค์ กรุงเทพมหานคร สืบเชื้อสายมาจากต้นราชสกุลมาลากุล ณ อยุธยา คือสมเด็จเจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์ พระเจ้าลูกยาเธอในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย

บิดามารดาคือ เจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (หม่อมราชวงศ์เปีย มาลากุล) และท่านผู้หญิงเสงี่ยม (สกุลเดิม วสันตสิงห์) ท่านสมรสกับท่านผู้หญิงดุษฎีมาลา มาลากุล ณ อยุธยา (สกุลเดิม ไกรฤกษ์)

---

บทที่ 2 — การศึกษา: จากสวนกุหลาบสู่ออกซฟอร์ด

ปี พ.ศ. 2450 เมื่ออายุได้ 4 ขวบ ท่านเริ่มเรียนหนังสือที่บ้านกับครูแฉล้ม (แฉล้ม คุปตารักษ์) ต่อมาเข้าเรียนที่โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย และในปี พ.ศ. 2457 เข้าศึกษาที่โรงเรียนมหาดเล็กหลวง

พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานทุนกระทรวงธรรมการ ให้ไปศึกษาต่อที่ประเทศอังกฤษ โดยเข้าเรียนที่ The School of Oriental and African Studies (SOAS) มหาวิทยาลัยลอนดอน แล้วย้ายไปศึกษาต่อที่คณะบูรพคดีศึกษา มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด สังกัดวิทยาลัย Brasenose College สำเร็จการศึกษาปริญญาตรี (B.A.) เกียรตินิยมสาขาบูรพคดีศึกษา วิชาเอกภาษาบาลีและสันสกฤต ใน พ.ศ. 2471 และปริญญาโท (M.A.) ใน พ.ศ. 2474

---

บทที่ 3 — รับราชการ: จากมหาดเล็กสู่รัฐมนตรีศึกษาธิการ

เส้นทางราชการของ ม.ล.ปิ่น มาลากุล เริ่มจากการถวายตัวเป็นมหาดเล็กใน พ.ศ. 2455 และรับใช้ใกล้ชิดพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวนานถึง 6 ปี ช่วงเวลานี้เองที่ท่านได้รับการหล่อหลอมด้านวรรณกรรมและวัฒนธรรมจากพระองค์โดยตรง

ต่อมาท่านรับราชการในกระทรวงศึกษาธิการอย่างต่อเนื่อง ผ่านตำแหน่งสำคัญหลายตำแหน่ง ได้แก่ ผู้อำนวยการโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา (พ.ศ. 2480) อธิบดีกรมสามัญศึกษา (พ.ศ. 2485) ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ (พ.ศ. 2489) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม (พ.ศ. 2500–2501) และ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการตั้งแต่ พ.ศ. 2500 ถึง พ.ศ. 2512 เป็นเวลายาวนานถึง 12 ปีเศษ

---

บทที่ 4 — ผลงานด้านการศึกษา: สถาบันที่ยังคงอยู่

โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา พญาไท (พ.ศ. 2480)

ม.ล.ปิ่น มาลากุล ได้ก่อตั้งโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาขึ้น เมื่อวันที่ 3 มกราคม พ.ศ. 2480 นักเรียนเริ่มเรียนในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2481 โดยท่านดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการคนแรก โรงเรียนแห่งนี้ถือเป็น หนึ่งในโรงเรียนมัธยมสหศึกษารุ่นบุกเบิกของประเทศไทย ท่านได้นำกีฬาฮอกกี้ รักบี้ และฟุตบอลเข้ามาให้นักเรียน จนเกิดคำกล่าวที่ว่า “เรียนก็เด่น เล่นก็ดี กีฬาเลิศ”

มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (ต้นกำเนิด พ.ศ. 2492)

ท่านริเริ่มก่อตั้งโรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูง ณ ถนนประสานมิตร สนองพระราชกระแสในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดลที่ว่า “อย่าทิ้งเรื่องนี้เป็นอันขาด” ซึ่งต่อมาพัฒนาเป็นวิทยาลัยวิชาการศึกษาประสานมิตร และ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ในปัจจุบัน

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (พ.ศ. 2503–2507)

ขณะดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ท่านมีบทบาทสำคัญในการผลักดันโครงการพัฒนาการศึกษาในส่วนภูมิภาค ร่วมกับหลายฝ่าย จนนำไปสู่การจัดตั้งมหาวิทยาลัยที่จังหวัดเชียงใหม่ใน พ.ศ. 2503 มหาวิทยาลัยเชียงใหม่เริ่มเปิดสอนใน พ.ศ. 2507 และเปิดอย่างเป็นทางการวันที่ 24 มกราคม 2508 โดยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถเสด็จพระราชดำเนินมาทรงประกอบพิธี

มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์ (พ.ศ. 2509)

ใน พ.ศ. 2509 ขณะดำรงตำแหน่งอธิการบดีมหาวิทยาลัยศิลปากร ท่านขยายวิทยาเขตไปยังพระราชวังสนามจันทร์ จังหวัดนครปฐม เหตุผลสำคัญคือ วังท่าพระในกรุงเทพฯ มีพื้นที่คับแคบ และนครปฐมมีพระปฐมเจดีย์เป็นศูนย์กลางโบราณคดีและศิลปะสำคัญของไทย

ผลงานอื่น ๆ

ท่านยังริเริ่มจัดตั้งสิ่งสำคัญอีกมาก ได้แก่ วิทยุการศึกษา ท้องฟ้าจำลอง หอวชิราวุธานุสรณ์ ค่ายหลวงบ้านไร่จังหวัดราชบุรี และ SEAMEO (The Southeast Asian Ministers of Education Organization) ซึ่งเป็นองค์การความร่วมมือทางการศึกษาในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ประวัติและการทำงานของฯพณฯหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล                 พ.ศ.2455        ถวายตัวเป็นมหาดเล็กที่พระที่นั่งอัมพรสถาน                 พ.ศ.2458        เป็นนักเรียนมหาดเล็กรับใช้รุ่นเล็ก                 พ.ศ.2461        เป็นนักเรียนมหาดเล็กรับใช้รุ่นใหญ่                 พ.ศ.2474        อาจารย์ประจำกองแบบเรียนกรมวิชาการ (ปัจจุบันคือกรมอาชีวศึกษา)                                        อาจารย์พิเศษคณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย                  พ.ศ.2475        อาจารย์โท อาจารย์ประจำคณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย                  พ.ศ.2477        หัวหน้าแผนกฝึกหัดครูมัธยม คณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อาจารย์ใหญ่โรงเรียนมัธยมหอวังแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งต่อมากระทรวงธรรมการมีคำสั่งให้โอนโรงเรียนมัธยมหอวังไปสังกัดกรมมหาวิทยาลัย เพื่อใช้เป็นสถานที่ฝึกหัดสอนสำหรับนิสิตฝึกหัดครูมัธยม ดังนั้นโรงเรียนมัธยมหอวังแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยจึงเป็นโรงเรียนสาธิตแห่งแรกในประเทศไทย                   พ.ศ.2480        อาจารย์เอก อันดับ 1 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้มอบหมายให้ ฯพณฯหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล เป็นผู้ดำเนินการจัดตั้งโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา โดยใช้สถานที่โรงเรียนมัธยมหอวัง ฯพณฯหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล จึงได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้อำนวยการโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาอีกตำแหน่ง และได้จัดให้มีการเรียนการสอนตั้งแต่วันที่ 19 พฤษภาคม 2481 เป็นต้นมา                    พ.ศ.2481        อาจารย์ อันดับ 3                    พ.ศ.2482        อาจารย์ อันดับ 4                    พ.ศ.2485        ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมสามัญศึกษา                    พ.ศ.2486        ชั้นพิเศษ อันดับ 1                    พ.ศ.2487        ชั้นพิเศษ อันดับ 2 ทำงานในหน้าที่เลขาธิการจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (22 สิงหาคม – 6 ตุลาคม)                    พ.ศ.2489        ชั้นพิเศษ อันดับ 3 ได้รับตำแหน่งให้ดำรงตำแหน่งปลัดกระทรวงศึกษาธิการ และได้ดำรงตำแหน่งนี้นานถึง 11 ปีเศษ                     พ.ศ.2495-2496   รักษาการในตำแหน่งอธิบดีกรมวิชาการ                     พ.ศ.2497        รักษาการในตำแหน่งอธิบดีกรมการฝึกหัดครู (ถึงวันที่ 27 กันยายน พ.ศ.2499) รักษาการในตำแหน่งอธิบดีวิทยาลัยวิชาการศึกษา(ถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2499) ศาสตราจารย์พิเศษในคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย                      พ.ศ.2500-2501    รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ และกระทรวงวัฒนธรรม รัฐบาลชุด นายพจน์ สารสิน เป็น     นายกรัฐมนตรี                      พ.ศ.2501-2502    รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ และกระทรวงวัฒนธรรม รัฐบาลชุด จอมพลถนอม กิตติขจร  เป็นนายกรัฐมนตรี รักษาการอธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (18-29 สิงหาคม พ.ศ.2501)พ้นจากตำแหน่งรัฐมนตรี ว่าการกระทรวงวัฒนธรรม (1 กันยายน เนื่องจากยุบกระทรวง)                       พ.ศ.2502-2506    รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ รัฐบาลชุด จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ เป็นนายกรัฐมนตรี                       พ.ศ.2506-2512    รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ รัฐบาลชุด จอมพลถนอม กิตติขจร์ เป็นนายกรัฐมนตรี                       พ.ศ.2512       ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งสมาชิกวุฒิสภา                       พ.ศ.2513       ได้รับการแต่งตั้งให้เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ

ภาระหน้าที่ในฐานะเจ้ากรมและเจ้ากระทรวง อธิบดีกรมสามัญศึกษา ในช่วงสงครามโลก ครั้งที่ 2 ฯพณฯหม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมสามัญศึกษา (พ.ศ.2485-2489) ท่านได้ดำเนินงานที่สำคัญ เช่น ได้สนับสนุนกิจการของโรงเรียนราษฏร์ โดยเพิ่มเงินทุนอุดหนุนให้แก่โรงเรียนมากขึ้น มีการปรับปรุงเงินเดือนและแก้ไขกฏหมายที่ให้ประโยชน์แก่ครู รวมทั้งได้เปิดโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายให้ครบทุกจังหวัดปลัดกระทรวงการศึกษา ดำรงตำแหน่งในช่วงปี พ.ศ.2489-2500 เป็นระยะเวลาที่ท่านได้ปรับปรุงเรื่องการศึกษามากที่สุด ได้แก่            1.       จัดตั้งแผนกฝึกหัดครูมัธยม เมื่อ พ.ศ. 2490 ปัจจุบัน คือ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน            2.       จัดตั้งแผนกฝึกหัดครูชั้นสูง เมื่อ พ.ศ. 2492 ปัจจุบัน คือ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร            3.       ร่างแผนการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช 2494            4.       จัดตั้งกรมวิชาการศึกษา พ.ศ. 2495            5.       จัดตั้งโรงเรียนสาธิตปทุมวัน พ.ศ. 2496            6.       จัดตั้งกรมการฝึกหัดครู พ.ศ. 2497            7.       จัดตั้งโรงเรียนประถมสาธิตประสานมิตร พ.ศ. 2498  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ฯพณฯ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการและได้ดำรงตำแหน่งอยู่ 4 สมัย ระหว่างช่วงปี พ.ศ. 2500-2512 ต่อเนื่องกันรวมระยะเวลา 11 ปีครึ่ง ในช่วงเวลานี้รัฐบาลได้แถลงนโยบายจะพัฒนาการศึกษาในส่วนภูมิภาคให้ก้าวหน้า งานที่สำคัญที่ ฯพณฯ หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ได้ดำเนินนโยบายและสร้างผลงานที่ภาคภูมิใจเป็นอย่างยิ่ง คือ การก่อตั้งมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และมหาวิทยาลัยศิลปากร พระราชวังสนามจันทร์ ซึ่งมีการเตรียมงานและวางรากฐานการบริหารและการจัดการที่มั่นคงจนทำให้มหาวิทยาลัยทั้งสองเป็นมหาวิทยาลัยชั้นนำในปัจจุบันตำแหน่งที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง            พ.ศ. 2485       กรรมการจัดการราชินีมูลนิธิ (โดยพระราชเสาวณีย์)            พ.ศ. 2485       ราชบัณฑิตสำนักศิลปกรรม ประเภทวรรณคดี สาขาวรรณคดีและภาษาศาสตร์, กรรมการสภาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย            พ.ศ. 2490       กรรมการสภามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์            พ.ศ. 2507       กรรมการสภามหาวิทยาลัยเชียงใหม่            พ.ศ. 2508       อธิการบดีมหาวิทยาลัยศิลปากร (ถึง พ.ศ. 2517) อุปนายกกิตติมศักดิ์ในคณะลูกเสือแห่งชาติ ครั้งแรก            พ.ศ. 2512       อุปนายกกิตติมศักดิ์ในคณะลูกเสือแห่งชาติ ครั้งที่สอง สมาชิกวุฒิสภา            พ.ศ. 2515       กรรมการสภามหาวิทยาลัยศิลปากร (ถึง พ.ศ. 2519) สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (ถึง พ.ศ. 2516)            พ.ศ. 2518       สมาชิกวุฒิสภา สมัยที่ 2 (ถึง พ.ศ. 2519)            พ.ศ. 2529       ราชบัณฑิตกิตติมศักดิ์

 

 

---

---

บทที่ 5 — นักประพันธ์: ผลงาน 207 เรื่องตลอดชีวิต

นอกจากบทบาทด้านการศึกษา ม.ล.ปิ่น มาลากุล ยังเป็นนักประพันธ์ที่มีผลงานมากมาย ซึ่งมีรากมาจากการได้รับใช้ใกล้ชิดพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวผู้ทรงเป็นอัจฉริยะด้านอักษรศาสตร์

ผลงานตีพิมพ์รวม 207 เรื่อง ตามการรวบรวมในเอกสารชีวประวัติ แบ่งออกเป็น 5 หมวด คือ หมวดการศึกษา 57 เรื่อง หมวดบทละคร 58 เรื่อง หมวดคำประพันธ์ 32 เรื่อง หมวดการท่องเที่ยว 8 เรื่อง และหมวดเบ็ดเตล็ด 52 เรื่อง ในจำนวนนี้ที่สำคัญ ได้แก่ ศึกษาภาษิต 109 บท คำประพันธ์บางเรื่อง 200 เรื่อง บทเพลง 24 เพลง บทนิราศ 8 เรื่อง และบทละคร 58 เรื่อง

---

บทที่ 6 — เกียรติยศและรางวัล

เกียรติยศที่ได้รับจากหน่วยงานและสถาบันต่างๆ

             พ.ศ. 2505       คุรุศาสตร์ดุษฏีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

             พ.ศ. 2507       นิติศาสตร์ดุษฏีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (LL.D. มหาวิทยาลัยอินเดียนา ประเทศสหรัฐอเมริกา)

             พ.ศ. 2509       ศิลปศาสตร์ดุษฏีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (โบราณคดี) มหาวิทยาลัยศิลปากร

             พ.ศ. 2510       การศึกษาดุษฏีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ วิทยาลัยวิชาการศึกษา (มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ)

             พ.ศ. 2516       ศิลปศาสตร์ดุษฏีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (ศึกษาศาสตร์) มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

             พ.ศ. 2517       ศิลปศาสตร์ดุษฏีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร

             พ.ศ. 2530       อักษรศาสตร์บัณฑิตกิตติมศักดิ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร

ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์

     บุคคลดีเด่นของชาติ สาขาพัฒนาการศึกษา

              พ.ศ. 2531       ผู้สนับสนุนการอนุรักษ์มรดกไทยดีเด่น

     รับพระราชทานพระเกี้ยวทองคำในฐานะผู้ส่งเสริมภาษาไทยดีเด่น     

              พ.ศ. 2535       รับพระราชทานโล่นักการฝึกหัดครูไทย

รับรางวัลอาเซียน สาขาวรรณกรรม

ได้รับยกย่องเป็นบุคคลสำคัญที่ทำคุณประโยชน์แก่การศึกษาของชาติอย่างสูงยิ่ง         

              พ.ศ. 2537       ได้รับประกาศเชิดชูเกียรติเป็นปูชนียบุคคลด้านภาษาและวรรณกรรมไทย

              พ.ศ. 2544       ได้รับการประกาศยกย่องจากองค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) ให้เป็นบุคคลดีเด่นและเป็นบุคคลสำคัญใน 4 สาขา ได้แก่ สาขาการศึกษา วัฒนธรรม วรรณกรรม และการสื่อสารมวลชน

 

---

บทที่ 7 — อสัญกรรม และมรดกที่ยังอยู่

หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล ถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 5 ตุลาคม พ.ศ. 2538 เวลา 17.05 น. ณ โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า สิริอายุรวมได้ 91 ปี 11 เดือน 11 วัน

สิ่งที่ท่านทิ้งไว้ไม่ใช่เพียงตำราหรือรางวัล แต่คือสถาบันการศึกษาที่ยังเปิดประตูรับนักเรียนทุกเช้า เพราะสถาบันที่ท่านสร้างไม่ได้ผลิตแค่บัณฑิต แต่ผลิตคนที่กลับไปพัฒนาประเทศในทุกสาขาอาชีพ นั่นคือเหตุผลที่ชื่อของ ม.ล.ปิ่น มาลากุล ยังคงถูกเอ่ยถึงในฐานะ “ครูของแผ่นดิน” มาจนถึงทุกวันนี้

---

สรุป Timeline สำคัญ

พ.ศ.	เหตุการณ์
2446	เกิดเมื่อวันที่ 24 ตุลาคม ณ กรุงเทพมหานคร
2471	สำเร็จปริญญาตรีเกียรตินิยม มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด สาขาบูรพคดีศึกษา
2480	ก่อตั้งโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา พญาไท
2489	ดำรงตำแหน่งปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
2492	ริเริ่มก่อตั้งโรงเรียนฝึกหัดครูชั้นสูง ถนนประสานมิตร (ต้นกำเนิด มศว)
2500–2512	ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ 12 ปีเศษ
2507–2508	มหาวิทยาลัยเชียงใหม่เปิดสอนและเปิดอย่างเป็นทางการ
2509	ขยายมหาวิทยาลัยศิลปากรสู่วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์
2530	ได้รับการประกาศเป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์
2544	UNESCO ประกาศเชิดชูเกียรติเป็นบุคคลสำคัญของโลก
2546	เฉลิมฉลองวาระครบ 100 ปีชาตกาล 24 ตุลาคม 2546
2538	ถึงแก่อสัญกรรม 5 ตุลาคม สิริอายุ 91 ปี 11 เดือน 11 วัน

---

ข้อมูลสรุป

รายการ	ข้อมูล
ชื่อเต็ม	ศาสตราจารย์หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล
เกิด	24 ตุลาคม พ.ศ. 2446
ถึงแก่อสัญกรรม	5 ตุลาคม พ.ศ. 2538 (อายุ 91 ปี)
การศึกษาสูงสุด	M.A. มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด สาขาบูรพคดีศึกษา
บทบาทสำคัญ	รัฐมนตรีศึกษาธิการ / นักการศึกษา / นักประพันธ์
สถาบันที่มีส่วนก่อตั้ง/ผลักดัน	ร.ร.เตรียมอุดมศึกษา / มช. / มศว (ต้นกำเนิด) / ม.ศิลปากร วิทยาเขตนครปฐม
ผลงานประพันธ์	207 เรื่อง (ตามเอกสารชีวประวัติ) ใน 5 หมวด
รางวัลสำคัญ	ศิลปินแห่งชาติ 2530 / บุคคลสำคัญของโลก UNESCO 2544

---

อ้างอิงหลักจาก: เอกสารชีวประวัติ (Eduzones), trueplookpanya.com/learning/detail/26306, library.triamudom.ac.th, article.culture.go.th (กรมส่งเสริมวัฒนธรรม), wiki.kpi.ac.th | อ้างอิงประกอบ: th.wikipedia.org (หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล)