ในโรงเรียนแต่ละโรงเรียนนั้นมีเด็กจำนวนตั้งแต่หลักสิบ ไปถึงหลักร้อย หลักพัน แน่นอนว่าในจำนวนเด็กหลักร้อยหลักพันนั้นย่อมมีเด็กที่แตกต่างกันมารวมอยู่ด้วยกัน และเด็กแต่ละคนย่อมมีความต้องการในด้านต่างๆ แตกต่างกัน ทั้งการศึกษา การดูแลจากครูและสถาบัน โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กพิเศษหรือเด็กที่บกพร่องทางการเรียนรู้ที่เข้ามาศึกษาร่วม ที่เด็กพิเศษจำเป็นต้องได้รับการดูแลจากครูที่มีความเชี่ยวชาญเกี่ยวกับเด็กพิเศษ หรือที่เราเรียกว่า “ครูการศึกษาพิเศษ”

 

 

 

ครูการศึกษาพิเศษคือใคร?

ครูการศึกษาพิเศษ Special Educational Needs (SEN) คือครูเฉพาะทางการศึกษาพิเศษและได้รับใบประกอบวิชาชีพครู โดยทำหน้าที่จัดการศึกษาสำหรับนักเรียนที่มีความต้องการพิเศษ เนื่องจากมีความต้องการการศึกษาในรูปแบบพิเศษ หรือภาวะความบกพร่องบางประการทั้งทางด้านร่างกาย อารมณ์ พฤติกรรม ทำให้มีผลกระทบในการเรียนแบบปกติ ทำให้จำเป็นต้องมีการจัดการเรียนรู้ให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคลซึ่งเป็นหน้าที่ของครูการศึกษาพิเศษในการดำเนินงานดังกล่าว

 

 

หน้าที่ของครูการศึกษาพิเศษ

การทำงานของครูการศึกษาพิเศษนั้น จะมีการวางแผนการจัดการเรียนการสอนโดยเน้นการแก้ปัญหาทั้ง 3 ทักษะ ได้แก่ ทักษะการอ่าน (Dyslexia) ทักษะการเขียน (Dysgraphia) และทักษะคณิตศาสตร์ (Dsycalculia) ซึ่งเนื้อหาที่ใช้ในการสอนจะมาจากแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐานรวมทั้งมีการปรับวิธีการสอนโดยใช้เทคนิคการสอนที่หลากหลาย โดยจะคำนึงถึงความต้องการเฉพาะเพื่อให้เหมาะสมกับความแตกต่างของแต่ละบุคคลเป็นสำคัญ

 

ครูการศึกษาพิเศษจะสอนได้ทั้งในระดับชั้นปฐมวัย อนุบาล ประถม  และมัธยมศึกษา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือ สนับสนุน และพัฒนาศักยภาพของเด็กพิเศษที่มีความต้องการทุกคน เพื่อให้เด็กเข้าถึงศักยภาพทางการศึกษาได้อย่างต็มที่ และสามารถเรียนรู้สิ่งต่างๆ ได้อย่างเต็มศักยภาพ อีกทั้งครูการศึกษาพิเศษนั้นต้องมีความเข้าใจ มีความอดทน ทุ่มเทให้กับนักเรียนแต่ละคนรวมถึงต้องมีเครื่องมือ เทคนิคการสอน สื่อการสอน และคำแนะนำแก่เด็กเพื่อให้พวกเขาสามารถทำสิ่งต่างๆ ได้สำเร็จ

 

สำหรับหน้าที่ของครูการศึกษาพิเศษนั้น มีภาระหน้าที่หลักที่เกี่ยวข้อง ดังนี้

 

– สอนเด็กพิเศษในชั้นเรียนเรียนร่วม หรือ ชั้นเรียนคู่ขนาน

– ประเมินนักเรียนในทักษะต่าง ๆ วิเคราะห์จุดเด่นจุดด้อยเพื่อนำไปวางแผนจัดการเรียนการสอน

– ปรับบทเรียนและเนื้อหาให้เหมาะกับความสามารถของแต่ละคน

– จัดทำแผนการเรียนรู้เฉพาะบุคคล ( IEP )

– ประเมินพัฒนาการเด็ก

– ให้คำปรึกษาสำหรับผู้ปกครองที่มีลูกเป็นเด็กพิเศษ

– ประสานงานกับ ครูประจำชั้น หมอ นักบำบัดต่าง ๆ

 

ดังนั้นครูการศึกษาพิเศษ เป็นสายงานที่มีความเป็นวิชาชีพเฉพาะ และมีขอบข่ายงานที่ค่อนข้างกว้าง เพราะผู้ที่มีความต้องการพิเศษนั้นมีความต้องการในการช่วยเหลือที่แตกต่างกัน บางคนเป็นคนมีความสามารถ บางคนบกพร่องทางสติปัญญา บางคนพิการทางร่างกาย หรือมีปัญหาพฤติกรรม ดังนั้นครูการศึกษาพิเศษจึงมีแนวการเรียนรู้และต่อยอดที่หลากหลาย และสามารถเป็นผู้เชี่ยวชาญในแต่ละสาขาได้

 

แต่สำหรับในประเทศไทยนั้นยังไม่ค่อยให้ความสำคัญกับครูการศึกษาพิเศษในโรงเรียนเท่าที่ควร อาจเพราะส่วนหนึ่งมองว่า เด็กที่มีความต้องการพิเศษนั้นเป็นเด็กมีปัญหาที่ควรไปเรียนในโรงเรียนเฉพาะมากกว่าที่จะมาในโรงเรียนปกติ  หรืออีกส่วนหนึ่งที่มองในเรื่องภาพลักษณ์ของโรงเรียนที่ไม่ต้องการให้โรงเรียนเน้นในเรื่องการศึกษาพิเศษ จึงทำให้หลายโรงเรียนไม่ได้ให้ความสำคัญกับการมีครูการศึกษาพิเศษในโรงเรียน

 

ซึ่งความจริงแล้วครูการศึกษาพิเศษนั้นจำเป็นอย่างมาก สำหรับเด็กพิเศษโดยเฉพาะในโรงเรียนที่มีการเรียนร่วมและการเรียนคู่ขนาน โดยเหตุผลสำคัญที่คิดว่าโรงเรียนควรมีครูการศึกษาพิเศษอย่างน้อยโรงเรียนละ 1 คนเพื่อส่งเสริมและพัฒนาการศึกษาในโรงเรียนให้ดียิ่งขึ้น ดังนี้

 

1. อัตราของเด็กที่มีความต้องการพิเศษในประเทศไทยนั้นเพิ่มขึ้นทุกปี การรับมือกับการเปลี่ยนแปลงนี้จำเป็นต้องมีผู้เชี่ยวชาญในการส่งเสริมและแก้ไขปัญหา ซึ่งครูการศึกษาพิเศษจะช่วยอุดช่องโหว่ตรงนี้ ทำให้โรงเรียนสามารถส่งเสริมและเยียวยาเด็กที่มีความต้องการพิเศษอย่างมีประสิทธิภาพ

 

2. กฎหมายปัจจุบัน ตระหนักถึงความเท่าเทียมและเสมอภาคกันมากขึ้น ในรัฐธรรมนูญปี 2560 ได้กำหนดสิทธิเสรีภาพของปวงชนชาวไทยไว้ในมาตราที่ 27 ซึ่งมีเนื้อหาบางส่วนระบุว่า บุคคลย่อมเสมอกันในกฎหมาย มีสิทธิและเสรีภาพและได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายเท่าเทียมกัน การเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมต่อบุคคล ไม่ว่าด้วยเหตุความแตกต่างในเรื่องถิ่นกำเนิด เชื้อชาติ ภาษา เพศ อายุ ความพิการ สภาพทางกายหรือสุขภาพ สถานะของบุคคลฐานะทางเศรษฐกิจหรือสังคม ความเชื่อทางศาสนา การศึกษาอบรม หรือความคิดเห็นทางการเมืองอันไม่ขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญ หรือเหตุอื่นใด จะกระทำมิได้ จากข้อความบางส่วนในบทบัญญัตินี้จะเห็นได้ว่าผู้พิการล้วนมีสิทธิเท่าเทียมกับคนปกติ และไม่ควรต้องได้รับการเลือกปฏิบัติยกเว้นแต่การช่วยเหลืออย่างเหมาะสมในแต่ละกรณี ดังนั้นนักเรียนที่มีความบกพร่องหรือมีภาวะพิการก็มีสิทธิที่จะเรียนในโรงเรียนได้ตามความเหมาะสม

 

3. การจัดทำแผนการเรียนการสอนเฉพาะเด็กพิเศษ สำหรับการส่งเสริมเด็กที่มีความต้องการพิเศษ ครูการศึกษาพิเศษจะมีการทำ แผนการจัดการศึกษาเฉพาะบุคคล (Individualized Education Program : IEP) ซึ่งจะช่วยให้เด็กมีความต้องการพิเศษแต่ละบุคคลมีแนวทางการพัฒนาที่เหมาะสม

 

4. เทคโนโลยีด้านการช่วยเหลือและฟื้นฟูผู้มีความต้องการพิเศษมีการพัฒนามากขึ้น ทำให้เด็กที่มีความต้องการพิเศษสามารถเรียนร่วมกับเด็กปกติได้จนแทบจะไม่มีข้อแตกต่าง แต่อย่างไรก็ดี การส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีเหล่านี้จำเป็นต้องมีครูการศึกษาพิเศษเพื่อให้สามารถใช้งานเทคโนโลยีเหล่านี้ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ

 

5. ครูการศึกษาพิเศษช่วยให้โรงเรียนมีผลการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพมากขึ้นได้ เพราะครูการศึกษาพิเศษจะเข้ามาช่วยเหลือหรือฟื้นฟูเด็กที่มีความต้องการพิเศษ ซึ่งหนึ่งในกลุ่มของเด็กที่มีความต้องการพิเศษที่มักจะพบเจอมากในโรงเรียนโดยทั่วไปคือ กลุ่มของเด็กที่มีความบกพร่องในการเรียนรู้ เช่น การอ่าน การเขียนหรือการคิดคำนวณ ซึ่งบางครั้งมาจากการเลี้ยงดูที่ไม่เหมาะสมทำให้เด็กกลุ่มนี้มีพัฒนาการที่ผิดปกติ ครูการศึกษาพิเศษจะช่วยแก้ไขและพัฒนาเด็กในกลุ่มนี้ทำให้พวกเขาสามารถเรียนรู้ได้ดีขึ้น ซึ่งมีผลต่อผลการเรียนรู้ในโรงเรียนที่สูงขึ้น

 

 

 

หากมองให้ดีแล้วครูการศึกษาพิเศษนั้นไม่ได้มีหน้าที่แค่การสอนเด็กพิเศษหรือเด็กที่มีปัญหาด้านการเรียนรู้เท่านั้น แต่ครูการศึกษาพิเศษเป็นเหมือนฟันเฟืองสำคัญอีกชิ้นหนึ่งที่จะสามารถช่วยขับเคลื่อนการเรียนการสอนของโรงเรียนให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น เพราะเด็กทุกคนมีความแตกต่าง ต้องการในสิ่งที่แตกต่างกันซึ่งครูการศึกษาพิเศษคือผู้ที่เหมาะสมที่สุดที่จะมาช่วยพัฒนาตรงจุดนี้ให้ดียิ่งขึ้น

 

 

 

 

ขอบคุณข้อมูลจาก

: http://www.mindbrainchildactivity.com/articles/

: https://www.trueplookpanya.com/

 

 

ขอบคุณรูปภาพจาก

:  https://www.alleducationschools.com/teaching-careers/special-education-teacher/

: https://usm.maine.edu/special-education