“ทำไมท้องฟ้าถึงเป็นสีฟ้า?” หรือ “ใครกันนะที่ทำให้หลอดไฟสว่างขึ้นได้?” คำถามเล็ก ๆ เหล่านี้คือจุดเริ่มต้นของการค้นพบที่ยิ่งใหญ่ เพราะวิทยาศาสตร์ไม่ได้อยู่แค่ในห้องทดลองหรือในตำราเล่มหนาเท่านั้น แต่คือการผจญภัยที่เริ่มจากความสงสัย ความอยากรู้ และความกล้าที่จะฝัน เดือนกุมภาพันธ์นี้ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ขอชวนเยาวชน คุณครู และทุกคนร่วมเปิดโลกผ่าน “ปฏิทินวันสำคัญทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ประจำปี 2569” เพียงเดือนเดียวก็อัดแน่นด้วยเรื่องราวของนักคิด นักประดิษฐ์ และวันที่ทั้งโลกพร้อมใจกันให้ความสำคัญกับวิทยาศาสตร์อย่างน่าทึ่งและน่าตื่นเต้น

                 ก้าวเข้าสู่ต้นเดือนด้วยพลังแห่งการสร้างสรรค์ในวันที่ 2 กุมภาพันธ์ วันนักประดิษฐ์ ชวนทุกคนปลดปล่อยไอเดียใหม่ ๆ พร้อมย้อนรอยพระอัจฉริยภาพของรัชกาลที่ ๙ จากกังหันน้ำชัยพัฒนา ก่อนจะต่อด้วยวันที่ 3 กุมภาพันธ์ ที่เรารู้จัก Wilhelm Ludvig Johannsen ผู้มอบคำว่า “ยีน” ให้โลกได้เข้าใจความลับของร่างกาย และวันที่ 4 กุมภาพันธ์ วันมะเร็งโลก ที่สะท้อนพลังของวิทยาศาสตร์การแพทย์ในการส่งต่อความหวังให้มนุษยชาติ จากนั้นวันที่ 7 กุมภาพันธ์ รู้จักกับ Ulf von Euler ผู้ไขปริศนาฮอร์โมน Prostaglandin และวันที่ 8 กุมภาพันธ์ คือวันเกิดของ Dmitri Mendeleev บิดาแห่งตารางธาตุ ผู้จัดระเบียบจักรวาลให้เคมีเข้าใจง่ายขึ้น

                 เมื่อเข้าสู่สัปดาห์ต่อมา ความสงสัยจะพาเราเดินทางไกลจากขั้วโลกสู่แสงสว่างของโลก โดยในวันที่ 9 กุมภาพันธ์ คือวันของ Erich Dagobert von Drygalski ผู้นำการสำรวจแอนตาร์กติกา ขณะที่วันที่ 11 กุมภาพันธ์ เป็นวันสำคัญสองเรื่องพร้อมกัน ทั้งวันเกิดของ Thomas Edison นักประดิษฐ์ผู้พิสูจน์ว่าความล้มเหลวคือทางผ่านสู่ความสำเร็จ และวันสตรีและเด็กหญิงในวิทยาศาสตร์สากล ที่ประกาศให้โลกรู้ว่าวิทยาศาสตร์เป็นของทุกคน แม้แต่เด็กผู้หญิงตัวเล็ก ๆ ก็สามารถเปลี่ยนโลกได้ ต่อด้วยวันที่ 12 กุมภาพันธ์ วันดาร์วิน (Darwin Day) ที่ชวนย้อนมองทฤษฎีวิวัฒนาการ ของ Charles Darwin และวันที่ 13 กุมภาพันธ์ วันวิทยุโลก ที่เฉลิมฉลองคลื่นเสียงซึ่งเชื่อมโยงผู้คนเข้าหากันแม้อยู่ไกล

กลางเดือนที่หลายคนพูดถึงความรัก กุมภาพันธ์ก็ยังเต็มไปด้วยความมหัศจรรย์ของจักรวาล เพราะวันที่ 14 กุมภาพันธ์ เป็นวันวาเลนไทน์ ที่ขอเชิญชวนส่งความรักให้แก่กัน จากนั้นวันที่ 15 กุมภาพันธ์ คือวันของ Galileo Galilei ผู้กล้าส่องกล้องดูดวงดาวและวางรากฐานดาราศาสตร์สมัยใหม่ ต่อด้วยวันที่ 17 กุมภาพันธ์ René Laënnec ผู้ประดิษฐ์หูฟังแพทย์ วันที่ 18 กุมภาพันธ์ Alessandro Volta ผู้คิดค้นแบตเตอรี่ไฟฟ้าเครื่องแรก และวันที่ 19 กุมภาพันธ์ Nicolaus Copernicus ผู้กล้าบอกโลกว่าแท้จริงแล้วดวงอาทิตย์คือศูนย์กลางของระบบสุริยะ

                 เข้าสู่โค้งสุดท้ายของเดือน เราจะได้พบกับการค้นพบที่ทำให้ชีวิตทันสมัยและแข็งแรงยิ่งขึ้น มาเริ่มด้วยวันที่ 21 กุมภาพันธ์ กับ Henrik Dam ผู้ค้นพบวิตามิน K จากนั้นวันที่ 22 กุมภาพันธ์ เป็นวันสำคัญของทั้ง Heinrich Hertz ผู้ค้นพบคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า และ Michael Faraday นักทดลองผู้เปลี่ยนไฟฟ้าให้กลายเป็นหัวใจของเทคโนโลยี ต่อด้วยวันที่ 23 กุมภาพันธ์ Casimir Funk ผู้ให้กำเนิดคำว่า Vitamin วันที่ 24 กุมภาพันธ์ Joseph Banks นักพฤกษศาสตร์ผู้สร้าง Kew Gardens วันที่ 25 กุมภาพันธ์ Phoebus Levene ผู้บุกเบิกการศึกษากรดนิวคลีอิก วันที่ 26 กุมภาพันธ์ François Arago ผู้ค้นพบความลับของการเปลี่ยนขั้วของแสง และวันที่ 27 กุมภาพันธ์ วันหมีขั้วโลกสากล ที่ชวนเรามาตระหนักเกี่ยวกับการอนุรักษ์หมีขั้วโลกและผลกระทบจากอากาศที่เปลี่ยนแปลงไปต่อสภาพที่อยู่อาศัยของน้องหมีทั้งหลาย ก่อนปิดท้ายวันที่ 28 กุมภาพันธ์ กับ Linus Pauling เจ้าของรางวัลโนเบลสองสาขา พร้อมกันนั้นยังเป็นวันโรคหายาก (Rare Disease Day) ที่ย้ำว่าวิทยาศาสตร์จะไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง

                 วิทยาศาสตร์คือพลังของความหวัง และเยาวชนคือพลังของอนาคต ปฏิทินวันสำคัญทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ประจำปี 2569 ของ สสวท. ไม่ได้เป็นเพียงปฏิทิน แต่คือ “แผนที่ความฝัน” ที่ชวนให้เด็กและเยาวชนเห็นว่า นักวิทยาศาสตร์ระดับโลกก็เคยเป็นเด็กธรรมดาที่กล้าฝันมาก่อน หากวันนี้ได้เริ่มตั้งคำถาม เรียนรู้ และลงมือทำ วันหนึ่งความฝันนั้นอาจกลายเป็นผลงานที่เปลี่ยนประเทศและโลกใบนี้ได้ อีกทั้งยังเป็น “เข็มทิศความฝัน” ที่ครูสามารถหยิบไปเล่าในห้องเรียน เด็ก ๆ ใช้เป็นเชื้อเพลิงจุดประกายจินตนาการ และคนทั่วไปได้เห็นว่าวิทยาศาสตร์นั้นใกล้ตัว มาเริ่มออกเดินทางไปกับแผนที่ความฝันนี้ด้วยกัน เรียนรู้พร้อมดาวน์โหลดฟรีครบทั้ง 12 เดือน ได้ที่เว็บไซต์ สสวท.  https://www.ipst.ac.th/ipst-calendar-2026