อังกฤษจ่อแบนเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี ใช้โซเชียลมีเดีย ดันกฎหมายใหม่คุม TikTok, Instagram, YouTube หวังลดปัญหาสุขภาพจิต

รัฐบาลอังกฤษเตรียมผลักดันกฎหมายห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี ใช้โซเชียลมีเดีย พร้อมจำกัดฟีเจอร์เสี่ยง ควบคุม AI Chatbot และเพิ่มมาตรการคุ้มครองเด็กบนโลกออนไลน์

---

อังกฤษจ่อแบนเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี ใช้โซเชียลมีเดีย ดันกฎหมายใหม่คุม TikTok, Instagram, YouTube หวังลดปัญหาสุขภาพจิต

รัฐบาลสหราชอาณาจักรกำลังเดินหน้ามาตรการครั้งใหญ่ด้านความปลอดภัยบนโลกออนไลน์ หลัง เซอร์เคียร์ สตาร์เมอร์ (Sir Keir Starmer) นายกรัฐมนตรีอังกฤษ ประกาศแผนผลักดันกฎหมายห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี ใช้งานโซเชียลมีเดีย โดยให้เหตุผลว่าแพลตฟอร์มจำนวนมากถูกออกแบบให้เสพติด เปิดโอกาสให้เด็กเข้าถึงเนื้อหาที่ไม่เหมาะสม และส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิตของเยาวชน

หากกฎหมายผ่านความเห็นชอบจากรัฐสภา อังกฤษจะกลายเป็นอีกประเทศที่ใช้มาตรการเข้มงวดในการควบคุมการใช้โซเชียลมีเดียของเด็ก ต่อจากออสเตรเลีย และอีกหลายประเทศที่กำลังผลักดันมาตรการในลักษณะเดียวกัน (GOV.UK)

---

ครอบคลุมแพลตฟอร์มยอดนิยมเกือบทั้งหมด

มาตรการที่รัฐบาลอังกฤษเสนอ จะครอบคลุมแพลตฟอร์มหลัก ได้แก่

• TikTok
• Instagram
• Facebook
• Snapchat
• X
• YouTube

ขณะที่บริการส่งข้อความ เช่น WhatsApp และ Signal จะไม่อยู่ในข่ายของข้อห้าม เนื่องจากมีลักษณะการใช้งานแตกต่างจากโซเชียลมีเดียทั่วไป (GOV.UK)

---

แพลตฟอร์มเพื่อการศึกษาอาจได้รับการยกเว้น

รัฐบาลอังกฤษระบุว่า แพลตฟอร์มที่ออกแบบมาเพื่อการเรียนรู้หรือเด็กโดยเฉพาะ อาจได้รับการยกเว้น เช่น

• YouTube Kids
• Google Classroom
• Lego Play

เนื่องจากมีระบบควบคุมเนื้อหาและมีวัตถุประสงค์ด้านการศึกษาเป็นหลัก (GOV.UK)

---

ไม่ใช่แค่โซเชียลมีเดีย แต่ยังคุมฟีเจอร์เสี่ยงและ AI

นอกจากการจำกัดการเข้าถึงโซเชียลมีเดียแล้ว รัฐบาลอังกฤษยังเตรียมเพิ่มมาตรการด้านความปลอดภัยอีกหลายด้าน ได้แก่

• จำกัดการถ่ายทอดสด (Livestreaming) สำหรับเด็ก
• จำกัดการติดต่อจากบุคคลแปลกหน้าในเกมออนไลน์
• พิจารณากำหนดเวลาใช้งานออนไลน์ในช่วงกลางคืน (Digital Curfew)
• จำกัดระบบเลื่อนหน้าจอแบบไม่สิ้นสุด (Infinite Scrolling)
• ควบคุม AI Chatbot ที่มีเนื้อหาไม่เหมาะสมหรือสร้างความเสี่ยงต่อเด็กและเยาวชน (GOV.UK)

---

รัฐบาลชี้ “โซเชียลมีเดียทำให้เด็กไม่มีความสุข”

นายกรัฐมนตรีเคียร์ สตาร์เมอร์ ระบุว่า

“แพลตฟอร์มเหล่านี้ถูกออกแบบให้เด็กใช้เวลานานที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ จนส่งผลต่อสุขภาพจิต ความสัมพันธ์กับครอบครัว การเรียน และการใช้ชีวิตของเด็ก”

รัฐบาลมองว่าการกำหนดอายุขั้นต่ำจะช่วยให้เด็กมีเวลาอยู่กับครอบครัว เล่นกีฬา พบปะเพื่อน และใช้ชีวิตนอกโลกออนไลน์มากขึ้น พร้อมย้ำว่ามาตรการนี้ไม่ได้ต่อต้านเทคโนโลยี แต่ต้องการให้เด็กเติบโตในสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยกว่า (GOV.UK)

---

มีทั้งเสียงสนับสนุนและเสียงคัดค้าน

หลายองค์กรด้านคุ้มครองเด็ก เช่น NSPCC สนับสนุนมาตรการดังกล่าว โดยมองว่าเป็นก้าวสำคัญในการปกป้องเด็กจากการกลั่นแกล้งออนไลน์ การล่อลวง และเนื้อหาที่ไม่เหมาะสม

อย่างไรก็ตาม องค์กร Save the Children UK และผู้เชี่ยวชาญบางส่วนแสดงความกังวลว่า การห้ามใช้งานทั้งหมดอาจทำให้เด็กหันไปใช้แพลตฟอร์มที่ไม่มีการกำกับดูแล หรือสูญเสียพื้นที่สำหรับการเรียนรู้และการขอความช่วยเหลือเมื่อเกิดปัญหา จึงเสนอให้ควบคุมการออกแบบแพลตฟอร์มควบคู่ไปกับการส่งเสริมทักษะรู้เท่าทันสื่อ (Media Literacy) (The Guardian)

---

หลายประเทศเริ่มเดินหน้าในทิศทางเดียวกัน

อังกฤษไม่ใช่ประเทศเดียวที่ออกมาตรการลักษณะนี้

ปัจจุบันหลายประเทศ เช่น

• ออสเตรเลีย
• แคนาดา
• ฝรั่งเศส
• อินโดนีเซีย
• สเปน
• เดนมาร์ก

ต่างกำลังออกกฎหมายหรือศึกษามาตรการจำกัดการใช้โซเชียลมีเดียของเด็กและเยาวชน โดยมีเป้าหมายร่วมกันคือ ลดผลกระทบต่อสุขภาพจิต ป้องกันการกลั่นแกล้งออนไลน์ และสร้างสภาพแวดล้อมดิจิทัลที่ปลอดภัยมากขึ้น (Reuters)

---

บทเรียนที่ประเทศไทยควรจับตา

ประเด็นการใช้โซเชียลมีเดียของเด็กกำลังกลายเป็นวาระสำคัญของหลายประเทศทั่วโลก

แม้มาตรการของอังกฤษยังต้องผ่านกระบวนการนิติบัญญัติก่อนจึงจะมีผลบังคับใช้ แต่ก็สะท้อนให้เห็นว่า หลายรัฐบาลเริ่มให้ความสำคัญกับการสร้างสมดุลระหว่างการเข้าถึงเทคโนโลยี กับการคุ้มครองสุขภาพกาย สุขภาพจิต และพัฒนาการของเด็กและเยาวชน

สำหรับประเทศไทย ประเด็นดังกล่าวอาจเป็นอีกหนึ่งหัวข้อที่ควรติดตามอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะในยุคที่การเรียนรู้ การใช้ AI และการใช้สื่อสังคมออนไลน์ กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตนักเรียนและนักศึกษาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้