ครม. ขยาย “โครงการบัณฑิตพันธุ์ใหม่” ถึงปี 2574 ตั้งเป้าพัฒนากำลังคน 81,600 คน รับอุตสาหกรรมอนาคต

Meta Description: ครม. เห็นชอบขยายโครงการบัณฑิตพันธุ์ใหม่ถึงปี 2574 ใช้งบประมาณ 3,100 ล้านบาท ตั้งเป้าพัฒนากำลังคน 81,600 คน ผ่านหลักสูตร Non-Degree และปริญญา เน้น AI เซมิคอนดักเตอร์ EV และอุตสาหกรรมอนาคต

คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบขยายระยะเวลาดำเนิน “โครงการผลิตบัณฑิตพันธุ์ใหม่และกำลังคนที่มีสมรรถนะสูง เพื่อตอบโจทย์ภาคการผลิตตามนโยบายการปฏิรูปอุดมศึกษาไทย” จากเดิมที่กำหนดสิ้นสุดในปี 2569 ออกไปจนถึงปี 2574

การขยายโครงการครั้งนี้ตั้งเป้าผลิตและพัฒนากำลังคนเพิ่มอีก 81,600 คน ระหว่างปี 2570–2574 รองรับอุตสาหกรรมแห่งอนาคตและยุทธศาสตร์สำคัญของประเทศ เช่น เซมิคอนดักเตอร์ ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ยานยนต์ไฟฟ้า การแพทย์และสุขภาพมูลค่าสูง ตลอดจนการพัฒนาผู้ประกอบการ SMEs

จุดเปลี่ยนสำคัญคือแนวคิด “Skills-First Degree Later” ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้เรียนเริ่มจากการเรียนทักษะเฉพาะทางในหลักสูตรระยะสั้น นำความรู้ไปใช้ทำงาน แล้วสะสมหน่วยกิตเพื่อนำไปขอเทียบโอนในการศึกษาระดับปริญญาภายหลังตามเงื่อนไขของแต่ละหลักสูตรและสถาบัน

อย่างไรก็ตาม มติ ครม. ครั้งนี้เป็นการเห็นชอบกรอบเวลา แผนดำเนินงาน และงบประมาณของโครงการ ยังไม่ใช่ประกาศเปิดรับสมัครผู้เรียนพร้อมกันทั่วประเทศ ผู้สนใจต้องรอรายชื่อหลักสูตร สถาบันที่เข้าร่วม คุณสมบัติ ค่าใช้จ่าย และกำหนดการรับสมัครอย่างเป็นทางการอีกครั้ง

สรุปสาระสำคัญ

• ขยายโครงการจากเดิมสิ้นสุดปี 2569 ไปจนถึงปี 2574
• ดำเนินแผนระยะต่อไประหว่างปี 2570–2574
• ใช้วงเงิน 3,100 ล้านบาท ภายใต้กรอบวงเงินเดิมของโครงการ
• ตั้งเป้าผลิตและพัฒนากำลังคนรวม 81,600 คน
• หลักสูตรประกาศนียบัตรหรือ Non-Degree จำนวน 80,000 คน
• หลักสูตรระดับปริญญา จำนวน 1,600 คน
• หลักสูตร Non-Degree มีกรอบระยะเวลาประมาณ 3–4 เดือน หรือ 9 หน่วยกิต
• เปิดโอกาสให้สะสมหน่วยกิตเพื่อขอเทียบโอนสู่ระดับปริญญาในภายหลัง
• กำหนดให้มีการปฏิบัติงานจริงในสถานประกอบการไม่น้อยกว่าร้อยละ 50
• เน้นทักษะ AI ดิจิทัล การวิเคราะห์ข้อมูล และทักษะที่ตลาดแรงงานต้องการ

ข้อมูลดังกล่าวเป็นไปตามผลการประชุม ครม. วันที่ 15 กันยายน 2569 ซึ่งเผยแพร่ผ่าน เว็บไซต์รัฐบาลไทย

“บัณฑิตพันธุ์ใหม่” คือโครงการอะไร?

โครงการผลิตบัณฑิตพันธุ์ใหม่และกำลังคนที่มีสมรรถนะสูง เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2561 มีเป้าหมายปรับการผลิตกำลังคนระดับอุดมศึกษาให้ตอบโจทย์ภาคอุตสาหกรรมและตลาดแรงงานมากขึ้น

แนวทางของโครงการไม่ได้มุ่งเฉพาะการเพิ่มจำนวนบัณฑิต แต่ให้ความสำคัญกับ “สมรรถนะ” หรือความสามารถในการนำความรู้ไปปฏิบัติงานได้จริง โดยสถาบันอุดมศึกษาจะร่วมออกแบบหรือดำเนินหลักสูตรกับสถานประกอบการ เพื่อให้เนื้อหาการเรียนสอดคล้องกับเทคโนโลยีและทักษะที่ถูกใช้ในโลกการทำงาน

การขยายโครงการถึงปี 2574 จึงมุ่งรองรับทั้งนักศึกษา คนทำงาน และกำลังแรงงานที่ต้องการ Reskill, Upskill หรือสร้างทักษะใหม่ โดยรายละเอียดกลุ่มเป้าหมายของแต่ละรุ่นจะขึ้นอยู่กับประกาศของหลักสูตรนั้น ๆ

เป้าหมายใหม่ 81,600 คน แบ่งเป็นใครบ้าง?

เป้าหมายของโครงการในช่วงปี 2570–2574 แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก ได้แก่

1. หลักสูตรประกาศนียบัตร หรือ Non-Degree จำนวน 80,000 คน

เป็นกลุ่มเป้าหมายหลักของแผนระยะใหม่ มุ่งพัฒนาทักษะให้กำลังแรงงานจำนวนมากในระยะเวลาที่สั้นกว่าหลักสูตรปริญญา เหมาะกับผู้ที่ต้องการเพิ่มทักษะเดิม เปลี่ยนสายงาน หรือเรียนรู้เทคโนโลยีใหม่เพื่อนำไปใช้ทำงาน

กรอบหลักสูตรที่รัฐบาลประกาศมีระยะเวลาประมาณ 3–4 เดือน หรือคิดเป็น 9 หน่วยกิต แต่รูปแบบการเรียน วันเรียน คุณสมบัติ และเนื้อหาจริงอาจแตกต่างกันในแต่ละหลักสูตร

2. หลักสูตรระดับปริญญา จำนวน 1,600 คน

เป็นการผลิตบัณฑิตในหลักสูตรที่ออกแบบให้เชื่อมโยงกับอุตสาหกรรมเป้าหมาย เน้นการเรียนรู้จากการปฏิบัติจริง และมีความร่วมมือกับสถานประกอบการ

ผู้สนใจต้องสมัครตามระบบและเกณฑ์ของมหา’ลัยที่เปิดรับ ซึ่งอาจเป็นการรับสมัครผ่านระบบ TCAS หรือช่องทางอื่น ขึ้นอยู่กับระดับการศึกษาและประกาศของแต่ละสถาบัน

Skills-First Degree Later คืออะไร?

แนวคิด Skills-First Degree Later แปลอย่างตรงไปตรงมาว่า “เริ่มจากทักษะ แล้วค่อยต่อยอดสู่ปริญญา”

แทนที่ผู้เรียนจะต้องสมัครเรียนหลักสูตรปริญญาหลายปีก่อนจึงนำความรู้ไปใช้ แนวทางนี้เปิดโอกาสให้เริ่มจากหลักสูตรระยะสั้นที่เน้นทักษะเฉพาะด้าน เมื่อเรียนจบสามารถนำทักษะไปใช้ทำงาน และเก็บสะสมผลการเรียนหรือหน่วยกิตไว้เพื่อต่อยอดการศึกษาในอนาคต

แต่ต้องเข้าใจว่า การเรียนหลักสูตร Non-Degree ไม่ได้หมายความว่าจะได้รับปริญญาโดยอัตโนมัติ การเทียบโอนต้องเป็นไปตามระบบคลังหน่วยกิต ข้อบังคับของมหา’ลัย ความสอดคล้องของรายวิชา ระยะเวลาที่กำหนด และเงื่อนไขของหลักสูตรปริญญาที่ผู้เรียนต้องการเข้าศึกษา

ผู้สมัครจึงควรถามสถาบันให้ชัดเจนก่อนเรียนว่า

• หลักสูตรให้หน่วยกิตจำนวนเท่าใด
• บันทึกหน่วยกิตเข้าสู่ระบบใด
• สามารถเทียบโอนเข้าสู่หลักสูตรปริญญาใดได้บ้าง
• ต้องสมัครเป็นนักศึกษาของมหา’ลัยก่อนหรือไม่
• หน่วยกิตมีอายุหรือระยะเวลาที่ใช้เทียบโอนหรือไม่
• มีเงื่อนไขด้านผลการเรียนหรือการประเมินเพิ่มเติมอย่างไร

เรียนอะไรบ้าง?

ประกาศของรัฐบาลระบุว่าโครงการจะรองรับ 10 กลุ่มอุตสาหกรรมแห่งอนาคตและยุทธศาสตร์ประเทศ โดยยกตัวอย่างสาขาสำคัญ ได้แก่

• เซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง
• ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI
• เทคโนโลยีดิจิทัล
• การวิเคราะห์ข้อมูล
• ยานยนต์ไฟฟ้า หรือ EV
• การแพทย์และสุขภาพมูลค่าสูง
• การพัฒนาผู้ประกอบการและ SMEs

รายชื่อข้างต้นเป็นตัวอย่างจากข่าวรัฐบาล ไม่ใช่รายชื่อหลักสูตรที่เปิดรับสมัครแล้ว ผู้สนใจต้องรอประกาศรายชื่อสาขาและสถาบันที่ได้รับคัดเลือกในแต่ละปีอีกครั้ง

ต้องฝึกงานจริงไม่น้อยกว่าร้อยละ 50

อีกหนึ่งองค์ประกอบสำคัญของแผนใหม่คือ การกำหนดให้ผู้เรียนได้ปฏิบัติงานจริงในสถานประกอบการไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 เพื่อให้การเรียนไม่หยุดอยู่เพียงเนื้อหาทฤษฎี

รูปแบบดังกล่าวอาจรวมถึงการเรียนในสถานประกอบการ การฝึกปฏิบัติ โครงงานจากโจทย์จริง การใช้เครื่องมือหรือเทคโนโลยีจริง และการประเมินร่วมกับภาคอุตสาหกรรม ทั้งนี้ รูปแบบปฏิบัติงานของแต่ละหลักสูตรอาจไม่เหมือนกัน ผู้สมัครต้องตรวจสอบภาระเวลา สถานที่ และเงื่อนไขการเข้าร่วมให้เหมาะกับตนเอง

ผลงานที่ผ่านมาเป็นอย่างไร?

ข้อมูลจากภาครัฐระบุว่า ระหว่างปี 2561–2568 โครงการสามารถพัฒนากำลังคนได้ 90,035 คน คิดเป็นร้อยละ 83.15 ของเป้าหมายเดิม 108,279 คน

มีสถาบันอุดมศึกษาเข้าร่วม 123 แห่ง แบ่งเป็นสถาบันในสังกัดกระทรวง อว. 118 แห่ง และสถาบันนอกสังกัดอีก 5 แห่ง รวมถึงมีสถานประกอบการเข้าร่วมมากกว่า 2,500 แห่ง

ข่าวรัฐบาลยังระบุว่า ผู้สำเร็จการศึกษาในโครงการมีอัตราได้งานทำภายใน 1 ปีมากกว่าร้อยละ 80 และมีเงินเดือนเริ่มต้นสูงกว่าหลักสูตรปกติ อย่างไรก็ตาม ข่าวดังกล่าวไม่ได้แจกแจงตัวเลขรายหลักสูตร อุตสาหกรรม หรือระดับการศึกษา จึงไม่ควรนำตัวเลขภาพรวมไปใช้รับประกันผลลัพธ์ของผู้เรียนแต่ละคน

รายละเอียดผลดำเนินงานและโครงสร้างโครงการเผยแพร่ผ่าน กรมประชาสัมพันธ์

ใครมีโอกาสเรียนได้บ้าง?

จากรูปแบบของโครงการ ผู้ที่อาจได้รับประโยชน์ประกอบด้วย

• นักเรียน ม.6 หรือผู้กำลังวางแผนเข้ามหา’ลัย
• นักศึกษาที่ต้องการเพิ่มทักษะเฉพาะทาง
• บัณฑิตจบใหม่ที่ต้องการเพิ่มโอกาสสมัครงาน
• คนทำงานที่ต้องการ Upskill
• ผู้ที่ต้องการ Reskill หรือเปลี่ยนสายอาชีพ
• ผู้ประกอบการที่ต้องการนำเทคโนโลยีไปพัฒนาธุรกิจ
• ผู้ว่างงานหรือผู้ที่ต้องการกลับเข้าสู่ตลาดแรงงาน

อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่าทุกหลักสูตรจะเปิดรับทุกกลุ่ม แต่ละหลักสูตรสามารถกำหนดอายุ วุฒิการศึกษา ประสบการณ์ทำงาน พื้นฐานความรู้ หรือสถานภาพการทำงานแตกต่างกัน ผู้สนใจจึงต้องยึดประกาศรับสมัครของหลักสูตรที่เลือกเป็นหลัก

เรียนฟรีหรือไม่?

ประเด็นนี้ต้องระมัดระวังในการสื่อสาร เพราะมติ ครม. วันที่ 15 กันยายน 2569 ระบุวงเงินสนับสนุนโครงการ แต่ไม่ได้ประกาศว่าผู้เรียนทุกคนในทุกหลักสูตรจะเรียนฟรีโดยไม่มีค่าใช้จ่าย

ค่าใช้จ่ายอาจแตกต่างกันตามสถาบัน รูปแบบหลักสูตร สัดส่วนงบประมาณสนับสนุน และเงื่อนไขของผู้สมัคร บางหลักสูตรอาจได้รับการสนับสนุนเต็มจำนวน บางหลักสูตรอาจร่วมจ่าย หรืออาจมีค่าใช้จ่ายอื่นที่ไม่รวมอยู่ในงบสนับสนุน

ก่อนสมัครควรตรวจสอบว่า

• ค่าเล่าเรียนได้รับการสนับสนุนทั้งหมดหรือบางส่วน
• มีค่าลงทะเบียนหรือค่าธรรมเนียมเพิ่มเติมหรือไม่
• มีค่าอุปกรณ์ ค่าเดินทาง หรือค่าที่พักหรือไม่
• หากเรียนไม่ครบหรือถอนตัว ต้องชำระค่าใช้จ่ายคืนหรือไม่
• ผู้สมัครต้องได้รับการสนับสนุนจากนายจ้างหรือสถานประกอบการหรือไม่

ดังนั้น ในช่วงที่ยังไม่มีประกาศรายหลักสูตร ไม่ควรใช้คำว่า “เปิดสมัครเรียนฟรีทั่วประเทศ” เพราะอาจทำให้ผู้สนใจเข้าใจคลาดเคลื่อน

เปิดสมัครเมื่อไร สมัครที่ไหน?

ณ วันที่ 17 กันยายน 2569 ยังไม่มีการประกาศวันเปิด–ปิดรับสมัครแบบรวมศูนย์สำหรับแผนปี 2570–2574 และยังไม่มีรายชื่อหลักสูตรรอบใหม่ทั้งหมดให้สมัครพร้อมกันทั่วประเทศ

มติ ครม. เป็นการอนุมัติกรอบดำเนินงานในภาพรวม ขั้นตอนถัดไปจะต้องมีการคัดเลือกหรือรับรองหลักสูตร จัดสรรงบประมาณ และให้สถาบันอุดมศึกษาที่เข้าร่วมทยอยประกาศรับสมัครตามกำหนดการของตนเอง

ผู้สนใจควรติดตามข้อมูลจาก

• กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
• สำนักงานปลัดกระทรวง อว.
• เว็บไซต์และสื่อสังคมออนไลน์ของมหา’ลัยหรือคณะที่สนใจ
• ประกาศของหลักสูตรที่ระบุชัดว่าอยู่ภายใต้โครงการบัณฑิตพันธุ์ใหม่
• เว็บไซต์รัฐบาลไทยและกรมประชาสัมพันธ์

หลักสูตรระดับปริญญาและ Non-Degree อาจใช้ช่องทางสมัครต่างกัน จึงไม่ควรสรุปว่าทุกหลักสูตรต้องสมัครผ่าน TCAS หรือผ่านระบบเดียวกัน

เช็กลิสต์ก่อนสมัคร

เมื่อมีประกาศเปิดรับสมัคร ผู้สนใจควรตรวจสอบข้อมูลต่อไปนี้ให้ครบถ้วน

1. ชื่อหลักสูตรและสถาบันผู้จัด
2. การรับรองว่าเป็นหลักสูตรภายใต้โครงการบัณฑิตพันธุ์ใหม่
3. กลุ่มเป้าหมายและคุณสมบัติผู้สมัคร
4. รูปแบบการเรียน Online, On-site หรือ Hybrid
5. วันและเวลาเรียน
6. ระยะเวลาและจำนวนหน่วยกิต
7. สถานที่ปฏิบัติงานหรือสถานประกอบการ
8. ค่าใช้จ่ายและสัดส่วนที่รัฐสนับสนุน
9. เงื่อนไขการเข้าเรียนและการจบหลักสูตร
10. วุฒิบัตรหรือประกาศนียบัตรที่จะได้รับ
11. หลักสูตรปริญญาที่สามารถขอเทียบโอนได้
12. ข้อผูกพันกรณีถอนตัวหรือเรียนไม่ครบ
13. เงื่อนไขการใช้ข้อมูลส่วนบุคคล
14. ช่องทางติดต่อผู้รับผิดชอบโดยตรง

โครงการนี้สำคัญกับนักเรียนและคนทำงานอย่างไร?

สำหรับนักเรียน ม.ปลาย โครงการนี้สะท้อนทิศทางใหม่ของการศึกษา ซึ่งให้ความสำคัญกับทักษะที่นำไปใช้ทำงานได้จริงมากขึ้น การเลือกเรียนในอนาคตจึงอาจไม่ได้มีเพียงเส้นทางปริญญา 4 ปีแบบเดิม แต่สามารถเรียนหลักสูตรสั้น สะสมหน่วยกิต และค่อยต่อยอดตามเป้าหมายของตนเองได้

สำหรับนักศึกษาและคนทำงาน หลักสูตร Non-Degree ช่วยลดข้อจำกัดเรื่องเวลาในการกลับไปเรียนใหม่ทั้งหลักสูตร โดยสามารถเลือกพัฒนาทักษะที่จำเป็นต่ออาชีพ เช่น AI ข้อมูล ดิจิทัล ระบบอัตโนมัติ หรือเทคโนโลยีเฉพาะอุตสาหกรรม

แต่การตัดสินใจไม่ควรดูจากคำว่า “บัณฑิตพันธุ์ใหม่” เพียงอย่างเดียว สิ่งสำคัญที่สุดคือเนื้อหาที่เรียน คุณภาพของผู้สอน ความร่วมมือกับสถานประกอบการ การยอมรับของตลาดแรงงาน และเส้นทางที่สามารถนำทักษะหรือหน่วยกิตไปใช้ต่อได้จริง

สรุป

การขยายโครงการบัณฑิตพันธุ์ใหม่ถึงปี 2574 เป็นการเดินหน้าปรับระบบอุดมศึกษาให้ตอบโจทย์การเปลี่ยนแปลงของตลาดแรงงาน โดยตั้งเป้าพัฒนากำลังคนอีก 81,600 คน เน้นหลักสูตร Non-Degree จำนวน 80,000 คน และหลักสูตรปริญญา 1,600 คน ภายใต้วงเงิน 3,100 ล้านบาท

จุดเด่นของแผนใหม่อยู่ที่แนวคิด Skills-First Degree Later การเรียนระยะสั้น 3–4 เดือนหรือ 9 หน่วยกิต การสะสมหน่วยกิต และการปฏิบัติงานจริงในสถานประกอบการไม่น้อยกว่าร้อยละ 50

สิ่งที่ผู้สนใจต้องจำให้ชัดคือ ขณะนี้เป็นการอนุมัติกรอบโครงการ ยังไม่ใช่การเปิดรับสมัครพร้อมกันทั่วประเทศ และไม่ได้หมายความว่าทุกหลักสูตรจะเรียนฟรีหรือเทียบโอนเป็นปริญญาได้โดยอัตโนมัติ ต้องรอประกาศรายหลักสูตรและตรวจสอบเงื่อนไขจากสถาบันผู้จัดอีกครั้ง

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• รัฐบาลไทย: ครม. เห็นชอบขยายโครงการบัณฑิตพันธุ์ใหม่ถึงปี 2574
• กรมประชาสัมพันธ์: รายละเอียดการขยายโครงการและผลดำเนินงานที่ผ่านมา
• กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม