มหาวิทยาลัยกรุงเทพ เตรียมนำแนวคิด “Creative Sustainability” เปิดมุมมองใหม่ในการขับเคลื่อนความยั่งยืน ผ่าน Creative Talk หัวข้อ “Creative Sustainability in Action: Turning Local Wisdom into Meaningful and Sustainable Futures” ชวนสังคมก้าวข้ามการมองความยั่งยืนเพียงแค่ “การอนุรักษ์สิ่งเดิม” สู่ “การค้นหา ตีความ และสร้างคุณค่าใหม่จากทุนที่มีอยู่” เพื่อให้คน ชุมชน และพื้นที่สามารถเติบโตได้อย่างมีความหมายและยั่งยืน ในงาน GCNT Expo 2026 วันที่ 4 กันยายน 2569 นี้ ณ True Digital Park เวลา 13.30-16.00น.

ในโลกที่เทคโนโลยี เศรษฐกิจ การท่องเที่ยว และวิถีชีวิตเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว หลายชุมชนในสังคมไทยมี “ทุน” ที่มีคุณค่าอยู่แล้ว ทั้งภูมิปัญญา ความทรงจำ ความเชื่อ เรื่องเล่า สถานที่ ผู้คน อาหาร วัฒนธรรม และวิถีชีวิต แต่โจทย์อาจไม่ใช่การตั้งคำถามเพียงแค่ว่า “เราจะอนุรักษ์สิ่งเหล่านี้อย่างไร” ที่สำคัญยิ่งกว่า คือ   “เราจะร่วมมือกันต่อยอดคุณค่าของภูมิปัญญาท้องถิ่น ให้มีความหมายกับคนในปัจจุบัน และเป็นสินทรัพย์มูลค่าสูงสำหรับคนรุ่นต่อไปได้อย่างไร” และนี่คือความท้าทายสำหรับมหาวิทยาลัยกรุงเทพในการทำงานกับชุมชนและสังคมผ่านแนวคิด Creative Sustainability การยกระดับ “ภูมิปัญญาท้องถิ่น (Local Wisdom)” สู่ต้นทุนในการสร้างนวัตกรรม อัตลักษณ์ ประสบการณ์ และคุณค่าใหม่ในอนาคต

จาก University as Knowledge Provider สู่ University as Co-Creator

มหาวิทยาลัยกรุงเทพชวนสังคมทบทวนบทบาทของสถาบันการศึกษาผ่านเวที Creative Talk หัวข้อ “Creative Sustainability in Action: Turning Local Wisdom into Meaningful and Sustainable Futures” เมื่อโจทย์ของความยั่งยืนในปัจจุบันมีความซับซ้อนเกินกว่าที่องค์กรใดองค์กรหนึ่งหรือศาสตร์ใดศาสตร์หนึ่งจะเป็นผู้ให้คำตอบเพียงฝ่ายเดียว มหาวิทยาลัยกรุงเทพจึงขยับบทบาทจากการเป็น Knowledge Provider ไปสู่การเปิด พื้นที่กลางของการร่วมคิด ร่วมออกแบบ และร่วมสร้าง ที่เชื่อมชุมชน นักวิชาการ นักสร้างสรรค์ ผู้ประกอบการ เทคโนโลยี และภาคีต่าง ๆ เข้าด้วยกัน เพื่อค้นหาคำตอบใหม่ที่เกิดจากบริบทจริงของพื้นที่  หัวใจสำคัญของ Creative Sustainability จึงไม่ใช่คำถามว่า “มหาวิทยาลัยทำอะไรให้ชุมชน?” แต่คือ “มหาวิทยาลัยจะทำหน้าที่อย่างไรในการเชื่อมภูมิปัญญาท้องถิ่น (Local Wisdom) เข้ากับ “ความฉลาดเชิงสร้างสรรค์ (Creative Intelligence) เพื่อร่วมออกแบบอนาคตที่ยั่งยืน (Sustainable Futures) ที่ชุมชนสามารถเป็นเจ้าของได้อย่างแท้จริง?”

หนึ่งพื้นที่ หกมุมมอง เมื่อ Sustainability ต้องอาศัยมากกว่าหนึ่งศาสตร์

เวที Creative Talk ครั้งนี้จะถ่ายทอดบทเรียนผ่านกรณีจังหวัดปทุมธานีในฐานะห้องปฏิบัติการชีวิต (Living Laboratory) การทำงานจริงที่เชื่อมความรู้จากหลายศาสตร์ ตั้งแต่สิ่งแวดล้อมสรรค์สร้าง สถาปัตยกรรมศาสตร์ นิเทศศาสตร์ การท่องเที่ยว เศรษฐศาสตร์ ไปจนถึงดิจิทัลมีเดียและศิลปภาพยนตร์ การทำงานร่วมกันในพื้นที่เดียวกัน เมื่อมองผ่านศาสตร์ที่ต่างกัน ย่อมทำให้เราเห็น “คุณค่า” ได้หลากหลายมุมมอง

สถาปัตยกรรมศาสตร์อาจมองเห็น “พื้นที่และประสบการณ์ (Place & Experience)” ในขณะที่นิเทศศาสตร์มองเห็น “ความหมาย เรื่องเล่า และความไว้วางใจ (Meaning, Narrative & Trust)” ส่วนมนุษยศาสตร์และการจัดการการท่องเที่ยวขยายมุมมองสู่ “การเดินทางที่สัมผัสได้ถึงการบริการต้อนรับที่แสนอบอุ่นและประทับใจ (Journey & Hospitality)” เศรษฐศาสตร์เสริมมุมมองด้าน “การขับเคลื่อนคุณค่าและความมั่งคั่งสู่ชุมชน (Value Flow & Local Prosperity)” ดิจิทัลมีเดียและภาพยนตร์ให้ความสำคัญกับ “ประสบการณ์ความสมจริง ตัวแทนแห่งความหลากหลาย และกลุ่มผู้ชมใหม่ (Immersion, Representation & New Audience)” และมุมมองด้านสิ่งแวดล้อมสรรค์สร้างช่วยให้เห็น “ระบบนิเวศ ทรัพยากร และการฟื้นฟู (Ecosystem, Resource & Regeneration)

Design With, Not Design For

แนวคิด Creative Sustainability สะท้อนให้เห็นสารสำคัญที่ว่า “ปัญหาของความยั่งยืนที่ซับซ้อนไม่สามารถแก้ได้ด้วยศาสตร์ใดศาสตร์หนึ่ง แต่จำเป็นต้องบูรณการการทำงานร่วมกันและร่วมกับชุมชนเจ้าของพื้นที่เป็นหลัก” ดังนั้น การออกแบบอนาคตร่วมกับชุมชน จะช่วยเปลี่ยนสถานะของชุมชน จากการเป็น “ผู้รับประโยชน์” ไปสู่ “ผู้ร่วมสร้างประโยชน์ให้กับชุมชน (Co-Creator) และผู้ร่วมเป็นเจ้าของชุมชน (Co-owner)” ความยั่งยืนที่แท้จริง เกิดขึ้นเมื่อชุมชนเกิดพลังร่วมสร้างและศักยภาพสร้างสรรค์ในการสานต่อ ต่อยอด และสามารถสร้างคุณค่าใหม่ในรูปแบบของสินทรัพย์มูลค่าสูงจากทุนเดิมของชุมชนได้ด้วยตนเอง

Creative Sustainability ยังชวนตั้งคำถามกับตัวชี้วัดความสำเร็จแบบเดิมๆ ที่มุ่งเน้นไปที่จำนวนผู้เข้าชม ยอดวิว Engagement หรือรายได้ที่เพิ่มขึ้น เนื่องจากในสถานการณ์ปัจจุบัน การสร้างผลกระทบที่ยั่งยืนอย่างแท้จริง (Sustainable Impact) ควรตั้งคำถามต่อด้วยว่า “เรื่องราวของชุมชนยังมีความหมายหรือไม่ คนในพื้นที่มีศักยภาพเพิ่มขึ้นหรือไม่ รายได้หมุนกลับเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจท้องถิ่นหรือไม่ สิ่งแวดล้อมดีขึ้นหรือถูกใช้มากขึ้น ความสัมพันธ์และความภาคภูมิใจของคนในพื้นที่เพิ่มขึ้นหรือไม่” และที่สำคัญ “คนรุ่นใหม่ยังอยากสานต่อคุณค่าเหล่านี้หรือไม่”

จาก “แนวคิด” สู่ “แนวทางปฎิบัต” ที่มหาวิทยาลัยกรุงเทพได้นำมาพัฒนาต่อยอด สู่ “BU Creative Sustainability Playbook” ผ่านกรอบการทำงาน 5Rs ขั้น ดังนี้

• ROOT ค้นหารากและคุณค่าภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีอยู่
• READ ด้วยความเข้าใจในระบบชีวิตของคน บริบท พื้นที่ เศรษฐกิจ วัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อม
• REFRAME เปลี่ยนเลนส์หรือมุมมองในการค้นหาโจทย์ที่แท้จริง
• REIMAGINE ร่วมจินตนาการและสร้างสรรค์โอกาสและความเป็นไปได้ใหม่ร่วมกับชุมชน
• REGENERATE ต่อยอดคุณค่าที่สร้างขึ้น ฟื้นฟู และเสริมความแข็งแรงให้คน พื้นที่ และคนรุ่นต่อไป

เวที Creative Talk ครั้งนี้ จึงไม่เพียงเป็นแค่พื้นที่ของการแลกเปลี่ยนแนวคิด แต่เป็นการชวนมองบทบาทใหม่ของสถาบันการศึกษาในฐานะ Creative Sustainability Orchestrator ที่เชื่อมคน (People) พื้นที่ (Place) ความรู้ (Knowledge) ความคิดสร้างสรรค์ (Creativity) เทคโนโลยี (Technology) และคุณค่าที่แท้จริง (Value) เข้าด้วยกัน เพื่อเปลี่ยน “ภูมิปัญญาท้องถิ่น” จากทุนทางวัฒนธรรมที่มีอยู่ ให้กลายเป็นคุณค่าใหม่ที่สามารถสร้างทั้งความหมาย โอกาสทางเศรษฐกิจ ความเข้มแข็งของชุมชน และพลังในการขับเคลื่อนอนาคต

สำหรับมหาวิทยาลัยกรุงเทพ Creative Sustainability คือ การต่อยอดคุณค่าจากอดีต ให้สามารถเติบโต มีความหมาย และสร้างมูลค่าใหม่ได้ในโลกปัจจุบัน ผ่านการค้นหารากของภูมิปัญญาท้องถิ่น การตีความใหม่ การร่วมออกแบบ และการต่อยอดอย่างสร้างสรรค์ เพื่อยกระดับภูมิปัญญาท้องถิ่นให้ก้าวจาก “มรดกที่ควรรักษา” สู่ “สินทรัพย์มูลค่าสูงที่ชุมชนเป็นเจ้าของ” และสามารถส่งต่อเป็นทุนสำหรับการสร้างอนาคตที่มีความหมายและยั่งยืนให้กับคนรุ่นต่อไป