มก. ชี้โจทย์ใหญ่มหา’ลัยไทย รับมือเด็กเกิดน้อย–งบวิจัยลด เร่งปรับสู่ Lifelong Learning ย้ำไม่ขึ้นค่าเทอม

Meta Description: รักษาการแทนอธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ชี้มหาวิทยาลัยไทยกำลังเผชิญวิกฤตเด็กเกิดน้อย งบวิจัยลดลง พร้อมเสนอทางออกด้วยการปรับสู่ Lifelong Learning ยืนยัน มก. ไม่ขึ้นค่าเทอม และพร้อมช่วยเหลือนิสิตที่ขาดแคลนทุนทรัพย์

---

มก. ชี้มหาวิทยาลัยไทยเผชิญโจทย์ใหญ่จากจำนวนเด็กเกิดน้อย

นายคงศักดิ์ เที่ยงธรรม รักษาการแทนอธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (มก.) เปิดเผยว่า สถาบันอุดมศึกษาทั่วประเทศกำลังเผชิญความท้าทายครั้งสำคัญจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากร โดยเฉพาะอัตราการเกิดที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้จำนวนนักเรียนที่เข้าสู่ระบบอุดมศึกษาลดลง และกลายเป็นปัญหาในระดับประเทศ

นายคงศักดิ์ระบุว่า มหาวิทยาลัยทุกแห่งจำเป็นต้องปรับตัว ทั้งในด้านการยกระดับคุณภาพผู้เรียน การพัฒนาคุณภาพของสถาบัน และการสร้างความสามารถในการแข่งขัน เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น ไม่ใช่มุ่งรับเฉพาะนักเรียนที่จบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 เท่านั้น แต่ต้องขยายบทบาทไปสู่การเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ของคนทุกช่วงวัย

---

งบประมาณจำกัด งบวิจัยปี 2570 มีแนวโน้มลดลง

นายคงศักดิ์กล่าวว่า อีกหนึ่งปัจจัยที่มหาวิทยาลัยต้องเผชิญ คือข้อจำกัดด้านงบประมาณ โดยงบประมาณส่วนใหญ่ถูกใช้ไปกับค่าจ้างบุคลากรและเงินเดือน ทำให้งบลงทุนเพื่อพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และงบวิจัยมีสัดส่วนลดลง

จากตัวเลขเบื้องต้นของปีงบประมาณ 2570 พบว่า งบลงทุนและงบวิจัยมีแนวโน้มลดลง ส่งผลให้มหาวิทยาลัยหลายแห่งต้องมองหาแหล่งรายได้เพิ่มเติม เพื่อให้สามารถดำเนินงานและพัฒนาสถาบันได้อย่างต่อเนื่อง

---

ยืนยัน มก. ไม่ขึ้นค่าเทอม แม้ต้องเผชิญข้อจำกัดด้านงบประมาณ

รักษาการแทนอธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ระบุว่า มหาวิทยาลัยแต่ละแห่งมีต้นทุนและศักยภาพแตกต่างกัน บางแห่งมีทรัพยากรพร้อม แต่บางแห่งอาจประสบปัญหาด้านงบประมาณ

อย่างไรก็ตาม การแก้ปัญหาด้วยการปรับขึ้นค่าเล่าเรียน ไม่ใช่คำตอบที่เหมาะสมในทุกกรณี โดยเฉพาะในช่วงที่ภาวะเศรษฐกิจยังส่งผลกระทบต่อผู้ปกครอง

นายคงศักดิ์ยืนยันว่า มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์จะไม่ผลักภาระค่าใช้จ่ายไปยังผู้ปกครองด้วยการขึ้นค่าเทอม และหากนิสิตสอบเข้าศึกษาได้แต่ประสบปัญหาด้านฐานะทางการเงิน มหาวิทยาลัยพร้อมให้การสนับสนุนจนสำเร็จการศึกษา

“หากเด็กสอบเข้ามาเรียนกับเราได้ แต่ขาดแคลนทุนทรัพย์ ทางมหาวิทยาลัยพร้อมสนับสนุนให้เรียนจนจบ โดยจะไม่ยอมให้ปัญหาเรื่องเงินมาเป็นอุปสรรคต่อการศึกษา”

---

ทางรอดของมหาวิทยาลัย คือ Lifelong Learning

นายคงศักดิ์มองว่า แนวทางสำคัญในการปรับตัวของมหาวิทยาลัย คือการก้าวออกจากรูปแบบการบริหารแบบเดิม และพัฒนาสู่ระบบ Lifelong Learning (การเรียนรู้ตลอดชีวิต)

มหาวิทยาลัยควรเปิดโอกาสให้ผู้เรียนทุกช่วงวัยเข้าถึงการศึกษา ไม่ว่าจะเป็น

• นักเรียน
• นักศึกษา
• วัยทำงานที่ต้องการ Upskill และ Reskill
• ผู้สูงอายุ
• ผู้สนใจเรียนระยะสั้น
• ผู้เข้าร่วมโครงการ Summer Camp

รวมถึงการพัฒนาหลักสูตรออนไลน์และรูปแบบการเรียนรู้ที่ยืดหยุ่น เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของสังคมและตลาดแรงงานในอนาคต

---

เร่งสร้างความร่วมมือกับภาคเอกชน

อีกหนึ่งแนวทางที่มหาวิทยาลัยควรดำเนินการ คือการแสวงหาแหล่งทุนวิจัยจากภาคเอกชนและองค์กรภายนอก เพื่อลดการพึ่งพางบประมาณภาครัฐ

พร้อมทั้งมุ่งเน้นการผลิตบัณฑิตที่มีคุณภาพ มากกว่าการเน้นจำนวนผู้เรียนเพียงอย่างเดียว เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของประเทศในระยะยาว

---

สะท้อนทิศทางใหม่ของมหาวิทยาลัยไทย

มุมมองของรักษาการแทนอธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สะท้อนให้เห็นว่า ระบบอุดมศึกษาไทยกำลังเข้าสู่ช่วงเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญ ทั้งจากปัจจัยด้านประชากร เศรษฐกิจ และงบประมาณ

ในอนาคต มหาวิทยาลัยอาจไม่ได้แข่งขันกันเพียงจำนวนผู้สมัคร แต่จะต้องแข่งขันด้วยคุณภาพ การสร้างนวัตกรรม การพัฒนาหลักสูตรที่ตอบโจทย์คนทุกวัย และการเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อให้สามารถอยู่รอดและเติบโตได้อย่างยั่งยืน

---

ที่มา: นายคงศักดิ์ เที่ยงธรรม รักษาการแทนอธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ให้สัมภาษณ์ผ่านหนังสือพิมพ์มติชน เรื่อง “มก.ชี้โจทย์ใหญ่มหา’ลัยไทย เร่งปรับตัวรับเกิดน้อย-งบวิจัยหด ชูเรียนรู้ตลอดชีวิต” วันที่ 4 สิงหาคม 2569