ประวัติมหาวิทยาลัยศรีปทุม — จากวิทยาลัยศรีปทุมสู่ Dynamic University

Meta Description: ประวัติมหาวิทยาลัยศรีปทุม (SPU) ตั้งแต่ก่อตั้งปี 2513 โดย ดร.สุข พุคยาภรณ์ พระราชทานนามจากสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัย 6 พฤศจิกายน 2530 พร้อม Timeline และข้อมูลอ้างอิงทางการ

---

“การศึกษาสร้างคน คนสร้างชาติ” คือปรัชญาที่ ดร.สุข พุคยาภรณ์ ยึดถือมาตลอดชีวิต บุรุษผู้เริ่มต้นจากพายเรือขายของในวัยเยาว์ สั่งสมประสบการณ์ธุรกิจและก่อสร้างมาหลายทศวรรษ ก่อนหันมาทุ่มเทกับการศึกษาในช่วงปลายชีวิตอย่างไม่ย่อท้อ

ใน พ.ศ. 2513 เมื่อรัฐบาลเปิดนโยบายให้เอกชนเข้าร่วมจัดการศึกษาระดับอุดมศึกษา ดร.สุขก่อตั้งวิทยาลัยและเดินหน้าพัฒนาจนได้รับพระราชทานนาม “ศรีปทุม” จากสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ไม่มีใครรู้ในวันนั้นว่าสถาบันแห่งนี้จะเติบโตเป็นมหาวิทยาลัยที่ผลิตบัณฑิตกว่าหลักแสนคน และปัจจุบันใช้อัตลักษณ์ “Dynamic University” สำหรับคนรุ่นใหม่ทุกยุคสมัย

📌 หมายเหตุ: บทความนี้อ้างอิงหลักจากเว็บไซต์ทางการของมหาวิทยาลัยศรีปทุม (spu.ac.th/university-history/) และหน้าผู้ก่อตั้งมหาวิทยาลัย (spu.ac.th/aboutus/) โดยใช้คลังจดหมายเหตุ อว. (mhesi.nrct.go.th) เป็นข้อมูลประกอบ

---

บทที่ 1 — ผู้ก่อตั้ง: ดร.สุข พุคยาภรณ์

ดร.สุข พุคยาภรณ์ เกิดเมื่อวันศุกร์ที่ 12 มกราคม พ.ศ. 2459 ที่ตำบลคลองสิบ อำเภอหนองจอก จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นบุตรคนที่ 5 ของนายพุกและนางหรั่ง พุคยาภรณ์

ชีวิตช่วงต้นของท่านไม่ได้เริ่มจากความสะดวกสบาย ท่านเรียนจบ ป.4 ที่วัดแสนเกษม เมื่อ พ.ศ. 2470 จากนั้นช่วยบิดามารดาทำการค้า และแยกตัวออกมาทำการค้าเองตั้งแต่ พ.ศ. 2475 ตั้งแต่พายเรือขายของ ซื้อขายข้าวเปลือก จนกระทั่งซื้อโรงสีดำเนินกิจการเองใน พ.ศ. 2490

พ.ศ. 2496 เริ่มงานรับเหมาก่อสร้างโดยร่วมกับเพื่อนตั้งบริษัทส่งเสริมสถาปัตย์ที่บริเวณประตูน้ำ กิจการเจริญขึ้นโดยลำดับ ตลอดเส้นทางชีวิตท่านยึดคติว่า “การศึกษาคือชีวิต และชีวิตคือการกระทำ”

พ.ศ. 2510 เมื่อรัฐบาลเปิดโอกาสให้เอกชนจัดการศึกษาระดับอาชีวศึกษา ดร.สุขเริ่มสร้างสถาบันการศึกษาหลายแห่ง ประกอบด้วยโรงเรียนไทยบริหารและพณิชยการ โรงเรียนไทยอโยธยาบริหารธุรกิจ โรงเรียนพัฒนวิทย์ และสถาบันอื่น ๆ อีกหลายแห่ง สะสมประสบการณ์ด้านการศึกษาก่อนก้าวสู่ระดับอุดมศึกษา

---

บทที่ 2 — ก่อตั้งวิทยาลัย พ.ศ. 2513 และพระราชทานนาม “ศรีปทุม”

พ.ศ. 2513 เป็นปีที่รัฐบาลมีนโยบายให้เอกชนเข้าร่วมแบ่งเบาภาระการจัดการศึกษาระดับอุดมศึกษา ดร.สุข พุคยาภรณ์ ได้เริ่มก่อตั้งวิทยาลัยขึ้น และเปิดการเรียนการสอน 3 คณะแรก ได้แก่ คณะนิติศาสตร์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ และคณะบริหารธุรกิจ

วิทยาลัยแห่งนี้ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ทรงพระราชทานนาม “ศรีปทุม” พร้อมความหมายว่า “เป็นบ่อเกิดวิชาที่เบิกบานเช่นดอกบัว” และอนุญาตให้ใช้ชื่อ “วิทยาลัยศรีปทุม” อย่างเป็นทางการใน พ.ศ. 2515

หมายเหตุ: หน้าประวัติหลักของมหาวิทยาลัยสรุปการก่อตั้งในปี 2513 ภายใต้ชื่อ “วิทยาลัยศรีปทุม” ขณะที่ข้อมูลประวัติของบางคณะระบุว่าวิทยาลัยเริ่มดำเนินการในปี 2513 และเปลี่ยนชื่อเป็น “วิทยาลัยศรีปทุม” อย่างเป็นทางการหลังได้รับพระราชทานนามใน พ.ศ. 2515

วันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2515 สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีเสด็จพระราชดำเนินเปิดอาคารเรียนหลังแรกของวิทยาลัยศรีปทุมอย่างเป็นทางการ นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้

---

บทที่ 3 — ยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัย 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2530

ดร.สุข พุคยาภรณ์ เอาใจใส่ต่อการดำเนินกิจการของวิทยาลัยด้วยการแสวงหาผู้ทรงคุณวุฒิและประสบการณ์มาบริหารและเป็นอาจารย์สอน มุ่งมั่นต่อการพัฒนามิได้ย่อท้อ

วันที่ 6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2530 ทบวงมหาวิทยาลัยได้อนุมัติให้เปลี่ยนประเภทจากวิทยาลัยมาเป็น “มหาวิทยาลัยศรีปทุม” นับตั้งแต่นั้นมา

ในปีเดียวกัน พ.ศ. 2530 มหาวิทยาลัยขออนุญาตเปิด วิทยาเขตชลบุรี เพื่อตอบสนองต่อความต้องการของประชาชนในภาคตะวันออก ซึ่งในเวลาต่อมาวิทยาเขตแห่งนี้ยังสอดรับกับการพัฒนาพื้นที่ Eastern Seaboard และนโยบาย EEC ในปัจจุบัน

---

บทที่ 4 — ขยายคณะและขยายวิทยาเขต

พ.ศ. 2532 มหาวิทยาลัยขยายการเรียนการสอนเพิ่มอีก 3 คณะ ได้แก่ คณะศิลปศาสตร์ คณะบัญชี และคณะนิเทศศาสตร์

พ.ศ. 2536 เปิดคณะเทคโนโลยีสารสนเทศ และคณะการออกแบบและสถาปัตยกรรมศาสตร์ ตอบสนองต่อความต้องการของภาคธุรกิจและเทคโนโลยีที่เติบโตอย่างรวดเร็ว

พ.ศ. 2551 ก่อตั้งวิทยาลัยนานาชาติ และคณะดิจิทัลมีเดีย

พ.ศ. 2553 เปิดวิทยาลัยบัณฑิตศึกษาด้านการจัดการ

พ.ศ. 2556 ก่อตั้ง วิทยาเขตขอนแก่น เพื่อให้บริการการศึกษาระดับอุดมศึกษาแก่ประชาชนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวมถึงรองรับการขยายตัวของธุรกิจการค้าในภูมิภาคอาเซียน

พ.ศ. 2558 เปิดวิทยาลัยการท่องเที่ยวและการบริการ

พ.ศ. 2559 เปิดวิทยาลัยโลจิสติกส์และซัพพลายเชน และวิทยาลัยการบินและคมนาคม

พ.ศ. 2561 เปิดคณะการสร้างเจ้าของธุรกิจ สะท้อนวิสัยทัศน์ใหม่ในการผลิตผู้ประกอบการรุ่นใหม่

---

บทที่ 5 — ดร.สุข พุคยาภรณ์: มรดกที่ยั่งยืน

วันที่ 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2535 ดร.สุข พุคยาภรณ์ ถึงแก่กรรม สิริรวมอายุ 76 ปี

แม้ท่านจะจากไป แต่ปณิธานและรากฐานที่ท่านวางไว้ได้รับการสานต่ออย่างต่อเนื่อง มหาวิทยาลัยศรีปทุมเติบโตขึ้นทั้งด้านวิชาการ ด้านการขยายวิทยาเขต และด้านบัณฑิตที่สำเร็จการศึกษากว่า 120,000 คน ตามข้อมูลที่มหาวิทยาลัยเผยแพร่ในหน้าภาษาไทย และยังคงพัฒนาอย่างไม่หยุดนิ่ง

หลักการทำงานที่ท่านสั่งสอนผู้ใกล้ชิดเสมอคือ “ริเริ่ม รอบรู้ รวดเร็ว และเรียบร้อย”

---

บทที่ 6 — มหาวิทยาลัยศรีปทุมในปัจจุบัน

ปัจจุบันมหาวิทยาลัยศรีปทุมเปิดสอน 10 คณะ 5 วิทยาลัย ระดับปริญญาตรี 36 สาขา ปริญญาโท 10 หลักสูตร และปริญญาเอก 8 หลักสูตร มีนักศึกษามากกว่า 25,000 คน

มหาวิทยาลัยดำเนินงานใน 3 วิทยาเขต ได้แก่ วิทยาเขตกรุงเทพฯ (ถนนพหลโยธิน เขตจตุจักร) วิทยาเขตชลบุรี และวิทยาเขตขอนแก่น

ด้านการจัดอันดับ ตามข้อมูลที่มหาวิทยาลัยเผยแพร่ มหาวิทยาลัยศรีปทุมได้รับการจัดอันดับเป็นอันดับ 1 มหาวิทยาลัยเอกชนที่ได้รับความนิยมสูงสุดปี 2566 จากผลสำรวจของ Thailand’s Top University (TTU) และอันดับ 1 มหาวิทยาลัยเอกชนปี 2564 โดย Unirank University Ranking

สามารถตรวจสอบข้อมูลหลักสูตรและคณะล่าสุดได้ที่ https://www.spu.ac.th โดยตรง

---

สรุป Timeline สำคัญ

พ.ศ.	เหตุการณ์
2459	12 มกราคม — ดร.สุข พุคยาภรณ์ เกิดที่ตำบลคลองสิบ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
2510	รัฐบาลเปิดโอกาสให้เอกชนจัดอาชีวศึกษา ดร.สุขก่อตั้งโรงเรียนอาชีวศึกษาหลายแห่ง
2513	ก่อตั้งวิทยาลัย เปิดคณะนิติศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ และบริหารธุรกิจ
2515	สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีพระราชทานนาม “ศรีปทุม” และเสด็จเปิดอาคารเรียนหลังแรก 14 กุมภาพันธ์ 2515
2530	6 พฤศจิกายน — ทบวงมหาวิทยาลัยอนุมัติยกฐานะเป็น “มหาวิทยาลัยศรีปทุม” / เปิดวิทยาเขตชลบุรี
2532	เปิดคณะศิลปศาสตร์ คณะบัญชี และคณะนิเทศศาสตร์
2535	17 กรกฎาคม — ดร.สุข พุคยาภรณ์ ถึงแก่กรรม สิริรวมอายุ 76 ปี
2536	เปิดคณะเทคโนโลยีสารสนเทศ และคณะการออกแบบและสถาปัตยกรรมศาสตร์
2551	เปิดวิทยาลัยนานาชาติ และคณะดิจิทัลมีเดีย
2553	เปิดวิทยาลัยบัณฑิตศึกษาด้านการจัดการ
2556	เปิดวิทยาเขตขอนแก่น
2558	เปิดวิทยาลัยการท่องเที่ยวและการบริการ
2559	เปิดวิทยาลัยโลจิสติกส์และซัพพลายเชน / วิทยาลัยการบินและคมนาคม
2561	เปิดคณะการสร้างเจ้าของธุรกิจ

---

ข้อมูลปัจจุบัน

รายการ	ข้อมูล
วันก่อตั้งวิทยาลัย	พ.ศ. 2513
ได้รับพระราชทานนาม “ศรีปทุม”	พ.ศ. 2515
วันยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัย	6 พฤศจิกายน พ.ศ. 2530
รูปแบบ	มหาวิทยาลัยเอกชน
ชื่อย่อ	ม.ศรีปทุม / SPU
ชื่ออังกฤษ	Sripatum University
ผู้ก่อตั้ง	ดร.สุข พุคยาภรณ์
พระราชทานนาม	สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
ความหมายของนาม	“เป็นบ่อเกิดวิชาที่เบิกบานเช่นดอกบัว”
ปรัชญา	การศึกษาสร้างคน คนสร้างชาติ
อัตลักษณ์ปัจจุบัน	Dynamic University
วิทยาเขต	กรุงเทพฯ / ชลบุรี / ขอนแก่น
ที่ตั้ง (กรุงเทพฯ)	2410/2 ถนนพหลโยธิน เขตจตุจักร กรุงเทพฯ 10900
โทรศัพท์	0 2558 6888
เว็บไซต์	https://www.spu.ac.th

---

อ้างอิงหลักจาก: (1) spu.ac.th/university-history/ (ประวัติมหาวิทยาลัยทางการ) (2) spu.ac.th/aboutus/ (ผู้ก่อตั้งมหาวิทยาลัย ทางการ) | อ้างอิงประกอบ: www2.spu.ac.th/fac/business/ (ประวัติคณะบริหารธุรกิจ), mhesi.nrct.go.th/archives (คลังจดหมายเหตุ อว.)