ประวัติสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง — จากศูนย์ฝึกโทรคมนาคมสู่สถาบันเทคโนโลยีชั้นนำแห่งลาดกระบัง

ประวัติสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) อย่างละเอียด ตั้งแต่ศูนย์ฝึกโทรคมนาคมนนทบุรี พ.ศ. 2503 ที่ดิน 841 ไร่จากทายาทเจ้าคุณทหาร สู่หน่วยงานในกำกับของรัฐ 8 มีนาคม 2551 พร้อมแหล่งอ้างอิงทางการ

---

มีสถาบันการศึกษาแห่งหนึ่งที่มีจุดเริ่มต้นจากศูนย์ฝึกโทรคมนาคมนนทบุรี ก่อนพัฒนามาตั้งมั่นบนที่ดิน 841 ไร่ ณ ลาดกระบัง ซึ่ง ท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต ทายาทของเจ้าพระยาสุรวงษ์ไวยวัฒน์ อุทิศเพื่อการศึกษา ด้วยความปรารถนาให้ชื่อของบรรพบุรุษได้รับการจดจำ

สถาบันแห่งนั้นคือ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) ที่ซ่อนเรื่องราวอันน่าสนใจไว้ในทุกพยางค์ของชื่อ

📌 หมายเหตุ: บทความนี้อ้างอิงหลักจากเว็บไซต์ทางการของสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (kmitl.ac.th/th/ประวัติแนะนำสถาบัน), พระราชบัญญัติสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง พ.ศ. 2551 (mhesi.go.th) และคลังจดหมายเหตุ อว. (mhesi.nrct.go.th) โดยใช้ Wikipedia ภาษาไทยเป็นข้อมูลประกอบ

---

บทที่ 1 — ที่มาของชื่อ: พระจอมเกล้า เจ้าคุณทหาร และลาดกระบัง

ก่อนอ่านประวัติ ต้องเข้าใจก่อนว่าชื่อ “พระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง” รวมสามสิ่งเข้าด้วยกัน

“พระจอมเกล้า” — อัญเชิญพระนามของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ผู้ทรงพระปรีชาสามารถด้านวิทยาศาสตร์ มาเป็นส่วนหนึ่งของชื่อสถาบัน นอกจากนี้ยังได้รับพระบรมราชานุญาตให้อัญเชิญพระบรมราชลัญจกร “พระมหามงกุฎ” ของรัชกาลที่ 4 เป็นตราประจำสถาบันด้วย

“เจ้าคุณทหาร” — ใช้เป็นอนุสรณ์แด่ ท่านเจ้าพระยาสุรวงษ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) ขุนนางสำคัญในสมัยรัชกาลที่ 4 และ 5 ตามความประสงค์ของ ท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต ทายาทผู้บริจาคที่ดิน 841 ไร่เพื่อเป็นที่ตั้งของสถาบัน

“ลาดกระบัง” — ชื่อพื้นที่ที่ตั้งของสถาบัน เขตลาดกระบัง กรุงเทพมหานคร

---

บทที่ 2 — จุดเริ่มต้น: ศูนย์ฝึกโทรคมนาคมนนทบุรี พ.ศ. 2503

วันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2503 รัฐบาลไทยลงนามในข้อตกลงความช่วยเหลือทางวิชาการจากรัฐบาลญี่ปุ่น เพื่อก่อตั้ง ศูนย์ฝึกโทรคมนาคม นนทบุรี สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อผลิตช่างโทรคมนาคมป้อนสู่ภาคอุตสาหกรรมที่กำลังเติบโตในประเทศ

เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2507 ศูนย์ฝึกโทรคมนาคม นนทบุรี เปลี่ยนฐานะเป็น “วิทยาลัยโทรคมนาคมนนทบุรี” เพื่อรองรับการขยายตัวของการศึกษาด้านเทคโนโลยีการสื่อสาร

---

บทที่ 3 — ควบรวม 3 วิทยาลัย: สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า พ.ศ. 2514

วันที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2514 มีประกาศพระราชบัญญัติสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า พ.ศ. 2514 ให้รวมวิทยาลัยเทคนิค 3 แห่งได้แก่ วิทยาลัยเทคนิคพระนครเหนือ วิทยาลัยโทรคมนาคมนนทบุรี และวิทยาลัยเทคนิคธนบุรี เข้าด้วยกัน จัดตั้งเป็น “สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า” สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ

วิทยาลัยโทรคมนาคมนนทบุรีจึงกลายเป็นส่วนหนึ่งของสถาบัน และ วันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2515 เปลี่ยนชื่อเป็น “คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า ศูนย์นนทบุรี”

วันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2515 วิทยาลัยวิชาการก่อสร้าง บางพลัด โอนมาสังกัดสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า ศูนย์นนทบุรี และเปลี่ยนชื่อเป็น คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์

---

บทที่ 4 — สังกัดทบวงมหาวิทยาลัย และย้ายสู่ลาดกระบัง พ.ศ. 2517

วันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2517 สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าโอนสังกัดจากกระทรวงศึกษาธิการมาสังกัด ทบวงมหาวิทยาลัยของรัฐ และเปลี่ยนคำว่า “ศูนย์” เป็น “วิทยาเขต” โดยศูนย์นนทบุรีเปลี่ยนเป็น “วิทยาเขตนนทบุรีลาดกระบัง”

---

บทที่ 5 — วิทยาลัยเกษตรกรรมเจ้าคุณทหาร: กำเนิดชื่อ “เจ้าคุณทหาร” พ.ศ. 2522

วันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2522 วิทยาลัยเกษตรกรรมเจ้าคุณทหาร โอนจากกระทรวงศึกษาธิการมาสังกัดสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า วิทยาเขตนนทบุรีลาดกระบัง และ เปลี่ยนชื่อวิทยาเขตเป็น “วิทยาเขตเจ้าคุณทหารลาดกระบัง” นับเป็นจุดที่คำว่า “เจ้าคุณทหาร” ปรากฏในชื่อสถาบันอย่างเป็นทางการครั้งแรก สะท้อนถึงการที่ที่ดินของทายาทเจ้าพระยาสุรวงษ์ไวยวัฒน์กลายเป็นที่ตั้งหลักของสถาบัน

วันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2524 วิทยาลัยเกษตรกรรมเจ้าคุณทหารเปลี่ยนชื่อเป็น คณะเทคโนโลยีการเกษตร และจัดตั้งสำนักวิจัยและบริการคอมพิวเตอร์ในปีเดียวกัน

---

บทที่ 6 — แยกเป็นสถาบันอิสระ: สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง พ.ศ. 2529

วันที่ 20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2529 ตามพระราชบัญญัติสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี และสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ พ.ศ. 2528 สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า วิทยาเขตเจ้าคุณทหารลาดกระบัง จึงเปลี่ยนเป็น “สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง” อย่างเป็นทางการ เป็นนิติบุคคล มีฐานะเป็นกรมในทบวงมหาวิทยาลัย

วันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2529 จัดตั้ง บัณฑิตวิทยาลัย ในปีเดียวกัน

วันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2531 จัดตั้ง คณะวิทยาศาสตร์ โดยแยกออกจากคณะครุศาสตร์อุตสาหกรรมและวิทยาศาสตร์

---

บทที่ 7 — ขยายและพัฒนา: วิทยาเขตชุมพรและคณะใหม่ พ.ศ. 2539

วันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2539 จัดตั้ง วิทยาเขตชุมพร ขยายการศึกษาสู่ภาคใต้

วันที่ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2539 จัดตั้ง คณะเทคโนโลยีสารสนเทศ รองรับกระแสเทคโนโลยีดิจิทัลที่กำลังเติบโต

ต่อมาในปี พ.ศ. 2556 เปลี่ยนชื่อวิทยาเขตชุมพรเป็น “วิทยาเขตชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ จังหวัดชุมพร”

---

บทที่ 8 — เปลี่ยนสถานภาพเป็นหน่วยงานในกำกับของรัฐ พ.ศ. 2551

วันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2551 สจล. เปลี่ยนสถานภาพเป็น หน่วยงานในกำกับของรัฐซึ่งไม่เป็นส่วนราชการ และเป็นนิติบุคคล ตามพระราชบัญญัติสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง พ.ศ. 2551 ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 125 ตอนที่ 45ก วันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2551 หน้า 95–124

ทั้งนี้ ชื่อทางกฎหมายยังคงเป็น “สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง” ไม่ได้เปลี่ยนเป็น “มหาวิทยาลัย”

วันที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2551 ประกาศจัดตั้งและกำหนดภาระหน้าที่ของส่วนงานต่าง ๆ ประกอบด้วยสำนักงานสภาสถาบัน สำนักงานอธิการบดี และส่วนงานวิชาการหลายคณะ รวมถึงวิทยาลัยนานาชาติ วิทยาลัยนาโนเทคโนโลยี และอื่น ๆ

---

บทที่ 9 — พัฒนาการต่อเนื่อง: จากวิทยาลัยสู่คณะแพทย์และพยาบาล

หลังเปลี่ยนสถานภาพเป็นหน่วยงานในกำกับของรัฐ สจล. ขยายตัวอย่างรวดเร็วในทุกด้าน

พ.ศ. 2560 เปลี่ยนชื่อวิทยาลัยแพทยศาสตร์นานาชาติเป็น คณะแพทยศาสตร์

พ.ศ. 2564 จัดตั้ง คณะทันตแพทยศาสตร์ และ โรงพยาบาลพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหาร

พ.ศ. 2567 จัดตั้ง คณะพยาบาลศาสตร์

พ.ศ. 2568 ยุบเลิกวิทยาลัยเทคโนโลยีและนวัตกรรมวัสดุ และวิทยาลัยนวัตกรรมการผลิตขั้นสูง เพื่อจัดตั้ง คณะเทคโนโลยีนวัตกรรมบูรณาการ พร้อมกับจัดตั้ง สถาบันโคเซ็นแห่ง สจล.

---

บทที่ 10 — สจล. ในปัจจุบัน

ปัจจุบัน สจล. มีส่วนงานการศึกษาหลากหลาย ครอบคลุมคณะ วิทยาลัย สถาบันโคเซ็นแห่ง สจล. วิทยาเขตชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ และโรงเรียนสาธิตนานาชาติพระจอมเกล้า โดยโครงสร้างส่วนงานอาจมีการปรับเปลี่ยนตามประกาศของสถาบัน มีนักศึกษาทุกสาขาวิชาและระดับการศึกษาประมาณ 20,000 คน (ตามข้อมูลเว็บไซต์ทางการ สจล.) สามารถตรวจสอบข้อมูลส่วนงานล่าสุดได้ที่ https://www.kmitl.ac.th โดยตรง

---

สรุป Timeline สำคัญ

พ.ศ.	เหตุการณ์
2503	24 ส.ค. — ลงนามข้อตกลงความช่วยเหลือจากญี่ปุ่น ก่อตั้ง “ศูนย์ฝึกโทรคมนาคม นนทบุรี”
2507	พ.ค. — ยกฐานะเป็น “วิทยาลัยโทรคมนาคมนนทบุรี”
2514	24 เม.ย. — พ.ร.บ. รวม 3 วิทยาลัยเป็น “สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า”
2515	24 ส.ค. — เปลี่ยนเป็นคณะวิศวกรรมศาสตร์ ศูนย์นนทบุรี / 15 พ.ย. — รับคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์เข้าสังกัด
2517	29 มิ.ย. — โอนสังกัดทบวงมหาวิทยาลัย เปลี่ยนชื่อเป็นวิทยาเขตนนทบุรีลาดกระบัง
2520	10 พ.ย. — จัดตั้งคณะครุศาสตร์อุตสาหกรรมและวิทยาศาสตร์
2522	22 เม.ย. — รับวิทยาลัยเกษตรกรรมเจ้าคุณทหารเข้าสังกัด เปลี่ยนชื่อเป็น “วิทยาเขตเจ้าคุณทหารลาดกระบัง”
2524	9 พ.ค. — เปลี่ยนเป็นคณะเทคโนโลยีการเกษตร
2529	20 ก.พ. — แยกเป็นสถาบันอิสระ “สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง” / 22 พ.ค. — จัดตั้งบัณฑิตวิทยาลัย
2531	9 ธ.ค. — จัดตั้งคณะวิทยาศาสตร์
2539	20 มิ.ย. — จัดตั้งวิทยาเขตชุมพร / 27 ก.พ. — จัดตั้งคณะเทคโนโลยีสารสนเทศ
2551	8 มี.ค. — เปลี่ยนสถานภาพเป็นหน่วยงานในกำกับของรัฐซึ่งไม่เป็นส่วนราชการ และเป็นนิติบุคคล (ราชกิจจา เล่ม 125 ตอน 45ก วันที่ 7 มี.ค. 2551) ชื่อทางกฎหมายยังคงเป็น “สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง”
2556	เปลี่ยนชื่อวิทยาเขตชุมพรเป็น “วิทยาเขตชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ จังหวัดชุมพร”
2560	เปลี่ยนวิทยาลัยแพทยศาสตร์นานาชาติเป็นคณะแพทยศาสตร์
2564	จัดตั้งคณะทันตแพทยศาสตร์ และโรงพยาบาลพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหาร
2567	จัดตั้งคณะพยาบาลศาสตร์
2568	จัดตั้งคณะเทคโนโลยีนวัตกรรมบูรณาการ และสถาบันโคเซ็นแห่ง สจล.

---

ข้อมูลปัจจุบัน

รายการ	ข้อมูล
วันก่อตั้งสถาบัน	24 สิงหาคม พ.ศ. 2503
วันแยกเป็นสถาบันอิสระ	20 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2529
วันเปลี่ยนสถานภาพเป็นหน่วยงานในกำกับของรัฐ	8 มีนาคม พ.ศ. 2551
รูปแบบ	หน่วยงานในกำกับของรัฐซึ่งไม่เป็นส่วนราชการ และเป็นนิติบุคคล
ชื่อย่อ	สจล. / KMITL
ชื่ออังกฤษ	King Mongkut’s Institute of Technology Ladkrabang
ชื่อทางกฎหมาย	สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (ไม่ใช่ “มหาวิทยาลัย”)
ที่มาของชื่อ “พระจอมเกล้า”	อัญเชิญพระนามของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4
ตราสัญลักษณ์	ได้รับพระบรมราชานุญาตให้อัญเชิญพระบรมราชลัญจกร “พระมหามงกุฎ” ของรัชกาลที่ 4 เป็นตราประจำสถาบัน
ที่มาของชื่อ “เจ้าคุณทหาร”	อนุสรณ์แด่เจ้าพระยาสุรวงษ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) ตามความประสงค์ของท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต ผู้เป็นทายาทและผู้บริจาคที่ดิน
พื้นที่ สจล.	841 ไร่
ที่มาของพื้นที่	ส่วนหนึ่งของที่ดินรวม 1,041 ไร่ โดยจัดสรรให้ สจล. 841 ไร่ และโรงเรียนพรตพิทยพยัต 200 ไร่
นักศึกษา	ประมาณ 20,000 คน (ตามข้อมูลเว็บไซต์ทางการ)
ส่วนงานการศึกษา	คณะ วิทยาลัย สถาบันโคเซ็นแห่ง สจล. วิทยาเขตชุมพรเขตรอุดมศักดิ์ และโรงเรียนสาธิตนานาชาติพระจอมเกล้า (โครงสร้างอาจมีการปรับเปลี่ยนตามประกาศของสถาบัน)
ที่ตั้ง	เลขที่ 1 ถนนฉลองกรุง เขตลาดกระบัง กรุงเทพมหานคร 10520
อีเมล	saraban@kmitl.ac.th
เว็บไซต์	https://www.kmitl.ac.th

---

อ้างอิงหลักจาก: kmitl.ac.th/th/ประวัติแนะนำสถาบัน (ประวัติ สจล. ทางการ), mhesi.go.th/index.php/all-legal/74-act/2174-afsgad.html (พ.ร.บ. สจล. พ.ศ. 2551) | อ้างอิงประกอบ: mhesi.nrct.go.th/archives, th.wikipedia.org (สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง), osm.kmitl.ac.th/osm2020/budgeting.html