ประวัติมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ — จากเทคนิคไทย-เยอรมันสู่มหาวิทยาลัยวิศวกรรมชั้นนำ

ประวัติมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ (มจพ.) อย่างละเอียด ตั้งแต่โรงเรียนเทคนิคพระนครเหนือ “เทคนิคไทย-เยอรมัน” พ.ศ. 2502 สู่สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า พ.ศ. 2514 จนเป็น มจพ. มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ พ.ศ. 2550 พร้อมแหล่งอ้างอิงทางการ

---

วันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2502 กระทรวงศึกษาธิการประกาศจัดตั้งโรงเรียนเทคนิคพระนครเหนือขึ้น ด้วยความร่วมมือระหว่างรัฐบาลไทยและรัฐบาลสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมัน

“เทคนิคไทย-เยอรมัน” กลายเป็นชื่อที่คนรู้จักมากกว่าชื่อทางการ และเป็นจุดเริ่มต้นของสถาบันที่จะพัฒนาเป็น มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ มหาวิทยาลัยวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยีชั้นนำของประเทศ

📌 หมายเหตุ: บทความนี้อ้างอิงหลักจากเว็บไซต์ทางการของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ (kmutnb.ac.th/about/history.aspx) และคลังจดหมายเหตุ อว. (mhesi.nrct.go.th) โดยใช้ Wikipedia ภาษาไทยเป็นข้อมูลประกอบ

---

บทที่ 1 — จุดเริ่มต้น: โรงเรียนเทคนิคพระนครเหนือ “เทคนิคไทย-เยอรมัน” พ.ศ. 2502

วันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2502 กระทรวงศึกษาธิการประกาศจัดตั้ง “โรงเรียนเทคนิคพระนครเหนือ” สังกัดกรมอาชีวศึกษา โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อผลิตช่างฝีมือที่เน้นการปฏิบัติและประสบการณ์จริง

จุดพิเศษของสถาบันแห่งนี้คือการเกิดขึ้นจาก ความร่วมมือระหว่างรัฐบาลไทยกับรัฐบาลสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมัน โดยมีการลงนามในสัญญาความร่วมมือทางวิชาการฉบับแรกในวันที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2502 ทำให้สถาบันแห่งนี้เป็นที่รู้จักกันทั่วไปในชื่อ “เทคนิคไทย-เยอรมัน” ชื่อที่ยังคงฝังอยู่ในความทรงจำของสังคมไทยมาจนถึงปัจจุบัน

---

บทที่ 2 — ยกฐานะเป็นวิทยาลัย: วิทยาลัยเทคนิคพระนครเหนือ พ.ศ. 2507

วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2507 กระทรวงศึกษาธิการประกาศยกฐานะโรงเรียนเทคนิคพระนครเหนือขึ้นเป็น “วิทยาลัยเทคนิคพระนครเหนือ” เพื่อขยายขีดความสามารถในการจัดการศึกษาด้านเทคนิคและวิศวกรรมให้ครอบคลุมยิ่งขึ้น

---

บทที่ 3 — ควบรวม 3 วิทยาเขต: สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า พ.ศ. 2514

วันที่ 23 เมษายน พ.ศ. 2514 มีประกาศพระราชบัญญัติสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า พ.ศ. 2514 ให้รวมวิทยาลัยเทคนิค 3 แห่งเข้าด้วยกัน ได้แก่ วิทยาลัยเทคนิคพระนครเหนือ วิทยาลัยเทคนิคธนบุรี และวิทยาลัยโทรคมนาคมนนทบุรี สังกัดกรมอาชีวศึกษา เพื่อจัดตั้งเป็นสถาบันการศึกษาชั้นสูง และได้รับพระราชทานนามว่า “สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า” สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ

วิทยาลัยเทคนิคพระนครเหนือจึงใช้ชื่อว่า “สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า วิทยาเขตพระนครเหนือ” มีวัตถุประสงค์เพื่อจัดการศึกษา ทำการวิจัย ให้บริการวิชาการและส่งเสริมด้านเทคโนโลยี วิทยาศาสตร์ และครุศาสตร์อุตสาหกรรม รวมทั้งทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรมของชาติ

---

บทที่ 4 — สังกัดทบวงมหาวิทยาลัย และจัดตั้งคณะแรก พ.ศ. 2517

วันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2517 มีประกาศแก้ไขเพิ่มเติมของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 216 กำหนดให้สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเป็น ส่วนราชการในสังกัดทบวงมหาวิทยาลัย

วันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2517 มีพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการในสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า วิทยาเขตพระนครเหนือ และจัดตั้งคณะ 2 คณะแรก ได้แก่ คณะวิศวกรรมศาสตร์ และ คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรมและวิทยาศาสตร์

---

บทที่ 5 — ขยายหน่วยงาน: วิทยาลัยเทคโนโลยีอุตสาหกรรม พ.ศ. 2524

วันที่ 8 พฤษภาคม พ.ศ. 2524 มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้ง วิทยาลัยเทคโนโลยีอุตสาหกรรม และ สำนักพัฒนาเทคโนโลยีทางการศึกษา (สำนักพัฒนาเทคนิคศึกษาในปัจจุบัน) เพื่อการศึกษาด้านเทคนิค ขยายขีดความสามารถของสถาบันในการผลิตบุคลากรด้านอุตสาหกรรม

---

บทที่ 6 — แยกตัวเป็นอิสระ: สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ พ.ศ. 2529

วันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2529 มีประกาศพระราชบัญญัติสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี และสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ พ.ศ. 2528 โดยให้แยกสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าออกเป็นสถานศึกษา 3 แห่งอิสระ วิทยาเขตพระนครเหนือจึงใช้ชื่อว่า “สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ”

มีวัตถุประสงค์เพื่อจัดการศึกษาทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อผลิตบุคลากรทำหน้าที่เป็นช่างเทคนิค นักวิทยาศาสตร์ นักเทคโนโลยี วิศวกร ครูช่าง และผู้บริหารในสถาบันการศึกษา ธุรกิจและอุตสาหกรรม

วันที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2529 มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้ง บัณฑิตวิทยาลัย ในปีเดียวกัน

---

บทที่ 7 — ขยายคณะและความร่วมมือนานาชาติ พ.ศ. 2531–2548

วันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2531 มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งหน่วยงานใหม่ ได้แก่ คณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม คณะวิทยาศาสตร์ประยุกต์ สำนักงานอธิการบดี และสำนักหอสมุดกลาง

พ.ศ. 2536 จัดตั้ง ศูนย์นวัตกรรมเทคโนโลยีไทย-ฝรั่งเศส สะท้อนพัฒนาการของความร่วมมือนานาชาติที่ขยายจากเยอรมันสู่ฝรั่งเศส

พ.ศ. 2538 ขยายการศึกษาไปสู่ภูมิภาคที่จังหวัดปราจีนบุรี ในนาม “สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ ปราจีนบุรี” ณ ตำบลเนินหอม อำเภอเมือง จังหวัดปราจีนบุรี มีคณะเทคโนโลยีและการจัดการอุตสาหกรรมเป็นคณะแรก

วันที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2548 จัดตั้ง บัณฑิตวิทยาลัยวิศวกรรมศาสตร์นานาชาติสิรินธร ไทย-เยอรมัน สืบทอดจิตวิญญาณแห่งความร่วมมือไทย-เยอรมันที่เริ่มต้นตั้งแต่แรกก่อตั้ง

---

บทที่ 8 — วันสถาปนา: มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ พ.ศ. 2550

สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ ได้รับการจัดตั้งเป็น “มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ” เปลี่ยนสถานภาพเป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ พ.ศ. 2550 ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ พ.ศ. 2550 เพื่อประโยชน์ในการบริหารจัดการที่เป็นอิสระและมีความคล่องตัว สามารถจัดการศึกษาในระดับอุดมศึกษาได้อย่างมีคุณภาพและประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

---

บทที่ 9 — ขยายสู่วิทยาเขตระยอง พ.ศ. 2553

วันที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2553 สภามหาวิทยาลัยเห็นชอบให้ขยายการศึกษาด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไปยังภูมิภาคตะวันออก ในนาม “มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ วิทยาเขตระยอง” ณ ตำบลหนองละลอก อำเภอบ้านค่าย จังหวัดระยอง ต่อมาในปี พ.ศ. 2556 ได้จัดตั้งคณะใหม่ 3 คณะ ได้แก่ คณะวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยี คณะวิทยาศาสตร์พลังงานและสิ่งแวดล้อม และคณะบริหารธุรกิจ เพื่อรองรับความต้องการกำลังคนในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC)

---

บทที่ 10 — มจพ. ในปัจจุบัน

ปัจจุบันมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือดำเนินการใน 3 พื้นที่หลัก ได้แก่ กรุงเทพมหานคร (วิทยาเขตหลัก ถนนประชาราษฎร์ 1 เขตบางซื่อ) ปราจีนบุรี (ตำบลเนินหอม อำเภอเมือง) และ ระยอง (ตำบลหนองละลอก อำเภอบ้านค่าย) โดยเปิดการเรียนการสอนในหลากหลายคณะ ครอบคลุมวิศวกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์ประยุกต์ ครุศาสตร์อุตสาหกรรม เทคโนโลยีสารสนเทศ ศิลปศาสตร์ประยุกต์ สถาปัตยกรรมและการออกแบบ พัฒนาธุรกิจและอุตสาหกรรม รวมถึงบัณฑิตวิทยาลัยวิศวกรรมศาสตร์นานาชาติสิรินธร ไทย-เยอรมัน ทั้งระดับปริญญาตรี โท และเอก สามารถตรวจสอบข้อมูลล่าสุดได้ที่ https://www.kmutnb.ac.th โดยตรง

---

สรุป Timeline สำคัญ

พ.ศ.	เหตุการณ์
2502	19 ก.พ. — กระทรวงศึกษาธิการประกาศจัดตั้ง “โรงเรียนเทคนิคพระนครเหนือ” รู้จักในนาม “เทคนิคไทย-เยอรมัน”
2502	16 มี.ค. — ลงนามสัญญาความร่วมมือทางวิชาการไทย-เยอรมันฉบับแรก
2507	1 ต.ค. — ยกฐานะเป็น “วิทยาลัยเทคนิคพระนครเหนือ”
2514	23 เม.ย. — พ.ร.บ. สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า รวม 3 วิทยาลัยเป็น “สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า” วิทยาเขตพระนครเหนือ
2517	28 มิ.ย. — สังกัดทบวงมหาวิทยาลัย / 5 พ.ย. — จัดตั้งคณะวิศวกรรมศาสตร์ และคณะครุศาสตร์อุตสาหกรรมและวิทยาศาสตร์
2524	8 พ.ค. — จัดตั้งวิทยาลัยเทคโนโลยีอุตสาหกรรม และสำนักพัฒนาเทคนิคศึกษา
2529	19 ก.พ. — แยกเป็นสถาบันอิสระ “สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ” / 21 พ.ค. — จัดตั้งบัณฑิตวิทยาลัย
2531	14 พ.ค. — จัดตั้งคณะครุศาสตร์อุตสาหกรรม และคณะวิทยาศาสตร์ประยุกต์
2536	22 ม.ค. — จัดตั้งศูนย์นวัตกรรมเทคโนโลยีไทย-ฝรั่งเศส
2538	ขยายการศึกษาไปสู่ภูมิภาคที่จังหวัดปราจีนบุรี ในนาม “สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ ปราจีนบุรี”
2548	16 มี.ค. — จัดตั้งบัณฑิตวิทยาลัยวิศวกรรมศาสตร์นานาชาติสิรินธร ไทย-เยอรมัน
2550	27 ธ.ค. — ได้รับการจัดตั้งเป็น “มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ” เป็นหน่วยงานในกำกับของรัฐ
2553	4 ส.ค. — จัดตั้งวิทยาเขตระยอง
2556	จัดตั้งคณะวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยี / วิทยาศาสตร์พลังงานและสิ่งแวดล้อม / บริหารธุรกิจ ที่วิทยาเขตระยอง

---

ข้อมูลปัจจุบัน

รายการ	ข้อมูล
วันก่อตั้งสถาบัน	19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2502
วันแยกเป็นสถาบันอิสระ	19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2529
วันสถาปนาเป็นมหาวิทยาลัย	27 ธันวาคม พ.ศ. 2550
รูปแบบ	มหาวิทยาลัยของรัฐที่ไม่เป็นส่วนราชการ อยู่ในกำกับของรัฐ
ชื่อย่อ	มจพ. / KMUTNB
ชื่ออังกฤษ	King Mongkut’s University of Technology North Bangkok
จุดเด่นทางประวัติศาสตร์	เกิดจากความร่วมมือไทย-เยอรมัน / มีบัณฑิตวิทยาลัยวิศวกรรมศาสตร์นานาชาติสิรินธร ไทย-เยอรมัน
ที่มาของชื่อ	อัญเชิญพระนามรัชกาลที่ 4 (พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) ผู้ทรงพระปรีชาด้านวิทยาศาสตร์
พื้นที่ดำเนินการ	3 แห่ง ได้แก่ กรุงเทพฯ / ปราจีนบุรี / ระยอง
ที่ตั้งสำนักงานหลัก	1518 ถนนประชาราษฎร์ 1 แขวงวงศ์สว่าง เขตบางซื่อ กรุงเทพมหานคร 10800
เว็บไซต์	https://www.kmutnb.ac.th

---

อ้างอิงหลักจาก: kmutnb.ac.th/about/history.aspx (ประวัติ มจพ. ทางการ) | อ้างอิงประกอบ: mhesi.nrct.go.th/archives, th.wikipedia.org (มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ), eduzones.com/2022/09/21/kmutnb-2 | อัปเดต พฤษภาคม 2569