นอร์เวย์ออกมาตรการเข้ม! จำกัดการใช้ AI ในเด็กประถม หวั่นกระทบทักษะพื้นฐาน เตรียมดึงหนังสือกลับสู่ห้องเรียน

นอร์เวย์ประกาศจำกัดการใช้ Generative AI สำหรับนักเรียนประถม เริ่มปลายเดือนสิงหาคม 2569 พร้อมเดินหน้านโยบายลดการพึ่งพาแท็บเล็ต เพิ่มหนังสือเรียน และควบคุมการใช้เทคโนโลยีในโรงเรียน

รัฐบาลนอร์เวย์ประกาศมาตรการครั้งสำคัญด้านการศึกษา โดยกำหนดแนวทางจำกัดการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (Generative AI) สำหรับนักเรียนระดับประถมศึกษาอย่างเข้มงวด ซึ่งจะเริ่มมีผลตั้งแต่เปิดภาคเรียนใหม่ในช่วงปลายเดือนสิงหาคม 2569 เป็นต้นไป

นายกรัฐมนตรี โยนาส การ์ สเตอเร (Jonas Gahr Støre) กล่าวว่า เป้าหมายสำคัญของโรงเรียนคือการทำให้เด็ก “อ่านออก เขียนได้ และคิดเลขเป็น” ดังนั้นการใช้ AI ในช่วงที่สมองกำลังพัฒนาจึงต้องอยู่ภายใต้ข้อจำกัดที่เหมาะสม เพราะหากเด็กพึ่งพา AI มากเกินไป อาจทำให้ข้ามขั้นตอนสำคัญของการเรียนรู้และส่งผลกระทบต่อทักษะพื้นฐานในระยะยาว

เด็กประถมแทบทั้งหมดจะไม่ได้ใช้ AI

รัฐบาลนอร์เวย์กำหนดแนวทางใหม่ ดังนี้

• นักเรียนชั้นประถมศึกษา (ป.1–ป.7 อายุประมาณ 6–13 ปี) โดยหลักแล้ว ไม่ควรใช้ Generative AI
• นักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น (14–16 ปี) สามารถใช้ AI ได้ภายใต้การกำกับดูแลของครู
• นักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย (17–19 ปี) จะได้รับการส่งเสริมให้เรียนรู้การใช้ AI อย่างมีความรับผิดชอบ เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับมหาวิทยาลัยและโลกการทำงาน

เหตุผลสำคัญ คือการปกป้องการเรียนรู้พื้นฐาน

รัฐบาลระบุว่า AI สามารถเป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์ แต่หากเด็กใช้เร็วเกินไปหรือใช้แทนการคิดด้วยตนเอง อาจทำให้

• การอ่านเชิงลึกลดลง
• การฝึกเขียนด้วยตนเองน้อยลง
• การคิดวิเคราะห์อ่อนแอลง
• เด็กพึ่งพาคำตอบสำเร็จรูปมากเกินไป

นายกรัฐมนตรีระบุว่า

“สิ่งสำคัญที่สุดของโรงเรียน คือให้เด็กเรียนรู้การอ่าน การเขียน และคณิตศาสตร์”

พร้อมย้ำว่า AI ควรเป็นเครื่องมือเสริม ไม่ใช่สิ่งที่มาแทนกระบวนการเรียนรู้ของเด็ก

ดึงหนังสือเรียนกลับมา ลดการพึ่งพาแท็บเล็ต

มาตรการดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของการปฏิรูปการศึกษาครั้งใหญ่ของนอร์เวย์ หลังประเทศพบว่าผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนลดลงอย่างต่อเนื่องในช่วงหลายปีที่ผ่านมา

รัฐบาลจึงเตรียมเสนอร่างกฎหมายและงบประมาณเพื่อ

• เพิ่มการใช้หนังสือเรียนแบบสิ่งพิมพ์
• ลดการพึ่งพาแท็บเล็ตในห้องเรียน
• ส่งเสริมการอ่านและการเขียนด้วยลายมือ
• ฟื้นฟูทักษะพื้นฐานของนักเรียนตั้งแต่ระดับประถมศึกษา

ต่อเนื่องจากนโยบายลดเวลาอยู่หน้าจอ

ก่อนหน้านี้ นอร์เวย์ได้ดำเนินมาตรการหลายด้านเพื่อลดผลกระทบจากโลกดิจิทัล ได้แก่

• ห้ามใช้สมาร์ตโฟนในโรงเรียน
• เพิ่มอำนาจครูในการดูแลระเบียบวินัย
• เตรียมผลักดันกฎหมายกำหนดอายุขั้นต่ำ 16 ปีในการใช้สื่อสังคมออนไลน์ พร้อมระบบยืนยันอายุผู้ใช้งาน

บทเรียนที่หลายประเทศกำลังจับตา

แม้นอร์เวย์จะเป็นประเทศที่สนับสนุนการพัฒนา AI และเทคโนโลยีอย่างต่อเนื่อง แต่รัฐบาลย้ำว่า การใช้ AI ในการศึกษาจะต้องมีความสมดุลระหว่าง “นวัตกรรม” กับ “พัฒนาการของเด็ก”

นโยบายครั้งนี้จึงสะท้อนแนวคิดว่า AI ควรเข้ามาเสริมการเรียนรู้ในเวลาที่เหมาะสม ไม่ใช่แทนที่กระบวนการเรียนรู้พื้นฐานของเด็กตั้งแต่วัยเยาว์ ซึ่งกำลังกลายเป็นประเด็นที่หลายประเทศทั่วโลกให้ความสนใจและติดตามอย่างใกล้ชิด

ที่มา

• Reuters : Norway imposes near ban on AI in elementary school (19 มิถุนายน 2569)
• Government of Norway
• All Things Nordic : Norway’s Reading Crisis and School Reform