วิจัยเผย! นักเรียนอังกฤษ “ทักษะการคิดถดถอย” เหตุพึ่งพา AI จนเคยตัว — บทเรียนที่ไทยต้องฟัง

ครูกว่า 2 ใน 3 ยืนยัน เด็กสูญเสียทักษะพื้นฐานทั้งการเขียน การสนทนา และการคิดวิเคราะห์ ขณะที่โรงเรียนเกือบครึ่งยังไม่มีนโยบายควบคุม AI แม้แต่ฉบับเดียว

📅 เมษายน 2569 | 🏷 AI กับการศึกษา | 🌍 ข่าวต่างประเทศ

จุดเริ่มต้น: เมื่อ AI กลายเป็น “ไม้ค้ำยัน” แทนที่จะเป็น “เครื่องมือ”

ผลสำรวจล่าสุดจากกลุ่มครูมัธยมศึกษาในประเทศอังกฤษกำลังสร้างความกังวลในวงการศึกษาอย่างหนัก เมื่อพบว่าการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในกลุ่มเยาวชนกำลังส่งผลกระทบโดยตรงต่อทักษะการคิดวิเคราะห์และความสามารถในการแก้ปัญหา ในระดับที่น่าตกใจ

คำถามที่ตามมาคือ — เรื่องนี้ไม่ใช่แค่ปัญหาของอังกฤษ แต่คือสัญญาณเตือนภัยที่ทุกประเทศรวมถึงไทยควรหันมาพิจารณาอย่างจริงจัง

ตัวเลขที่น่าเป็นห่วง: สำรวจโดย NEU

การสำรวจของ สหภาพการศึกษาแห่งชาติ (NEU — National Education Union) ของอังกฤษ เปิดเผยข้อมูลที่น่าตกใจหลายประการ

ด้านผลกระทบต่อนักเรียน: ครู 2 ใน 3 สังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงในทางที่แย่ลงของนักเรียน โดยระบุว่าเด็กเริ่มขาดทักษะพื้นฐานที่จำเป็น ทั้งด้านความคิดสร้างสรรค์ การเขียน และแม้กระทั่ง ทักษะการสนทนาในชีวิตจริง

ด้านนโยบายของโรงเรียน:

• กว่า 49% ของโรงเรียน ยังไม่มีนโยบายควบคุมการใช้ AI อย่างเป็นทางการ
• กว่า 66% ของโรงเรียน ไม่มีระเบียบข้อบังคับสำหรับการใช้งาน AI ของตัวนักเรียนเอง
• บุคลากรขาดการฝึกอบรม ทำให้การนำ AI มาใช้บางครั้งกลายเป็นเพียงการผลิต “ชิ้นงานขยะ” (Sub-standard slop) ที่ไร้คุณภาพ

เสียงจากครู: “AI กำลังทำลายความหมายของการเรียนรู้”

ครูรายหนึ่งให้ความเห็นที่ตรงและน่าคิดว่า

“AI กำลังทำลายความหมายของการเรียนรู้ ไม่ว่าจะเป็นการแก้ปัญหา การคิดวิเคราะห์ หรือแม้แต่ความพยายามในการทำงานร่วมกับผู้อื่น”

นอกจากนี้ เทคโนโลยี Voice-to-Text (การพิมพ์ข้อความด้วยเสียง) ยังทำให้นักเรียนละเลยการสะกดคำ เพราะรู้สึกว่าความรู้ด้านภาษาไม่ใช่เรื่องจำเป็นอีกต่อไป — ซึ่งนั่นคือสัญญาณอันตรายอย่างยิ่งต่อพื้นฐานทางวิชาการในระยะยาว

ความย้อนแย้งที่น่ากลัว: รัฐหนุน AI แต่โรงเรียนยังไม่พร้อม

แม้ว่ารัฐบาลอังกฤษจะพยายามผลักดัน การปฏิวัติทางดิจิทัล ด้วยการทุ่มงบพัฒนาเครื่องมือติวเตอร์ AI เพื่อช่วยเหลือเด็กด้อยโอกาสกว่า 450,000 คน แต่ข้อมูลจากการสำรวจกลับสะท้อนความย้อนแย้งที่ชัดเจน — รัฐกำลังเร่งนำระบบเข้ามา ขณะที่โรงเรียนส่วนใหญ่ยังไม่มีแนวทางรับมือที่ชัดเจน

ทีมวิจัยจาก NEU เน้นย้ำว่า หัวใจสำคัญของการเรียนรู้คือนักเรียนต้องคิดด้วยตัวเองได้ พร้อมเตือนว่ารัฐบาลกำลังเสี่ยงเกินไปที่รีบนำระบบติวเตอร์ AI มาใช้โดยที่ยังไม่เข้าใจผลกระทบอย่างถ่องแท้

ขณะที่โฆษกรัฐบาลยืนยันว่าเป้าหมายคือการ ลดช่องว่างทางสังคมด้วยเทคโนโลยี แต่ก็ยอมรับว่าเทคโนโลยีไม่ควรมาแทนที่ความรู้พื้นฐาน และครูยังคงเป็นหัวใจสำคัญในการเตรียมความพร้อมให้เด็ก ๆ ก้าวสู่โลกดิจิทัลอย่างปลอดภัยและมีความรับผิดชอบ

บทเรียนสำหรับไทย: เราอยู่ตรงไหน?

เรื่องนี้ไม่ได้ไกลตัวเลย ในไทยเองก็กำลังเดินบนเส้นทางเดียวกัน ทั้งนักเรียนที่ใช้ AI ทำการบ้าน นักศึกษาที่ให้ AI เขียนรายงาน และครูที่ยังไม่แน่ใจว่าควรรับมืออย่างไร

คำถามที่ต้องถามตัวเองคือ — เราต้องการให้เด็กไทย ใช้ AI เป็น หรือ ถูก AI ใช้ ?

ความต่างอยู่ที่ว่า เราฝึกให้เขาคิดก่อนแล้วค่อยใช้ AI ต่อยอด หรือปล่อยให้เขาใช้ AI แทนการคิดตั้งแต่ต้น

ที่มา: สหภาพการศึกษาแห่งชาติ (NEU) ประเทศอังกฤษ , https://www.tnnthailand.com/tech/230547/  เรียบเรียงโดย Eduzones 

#Eduzones #AIกับการศึกษา #ทักษะการคิด #การศึกษาไทย #EdTech