ระดับความสัมพันธ์ระหว่างครูกับนักเรียนมีผลต่อการเรียนรู้ของเด็ก ๆ เป็นอย่างมาก จริงอยู่ที่คุณครูมีหน้าที่ในการสอน ถ่ายทอดความรู้ แต่ในอีกแง่หนึ่งครูกก็มีส่วนช่วยในการส่งเสริมให้เด็กเรีนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผลของการกระทำในชั้นเรียนจะส่งผลหลายอย่างต่อพัฒนาการของเด็ก การสื่อสารจึงเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญในชั้นเรียน ในฐานะครูผู้สอนจึงต้องพยายามสื่อสารด้วยคำพุดเชิงบวก ไม่ทำเกิดปมในใจแก่เด็ก เรามาดูกันดีกว่าค่ะ ว่าคำพูดไหนไม่ควรใข้เพราะอาจทำให้เกิดทัศนคติในเชิงลบ

 

1. อย่ามาเถียง

“อย่ามาเถียง!” ถือเป็นประโยคต้องห้ามเลยก็ว่าได้ค่ะ เพราะแสดงถึงการใช้อำนาจ ไม่รับฟังความมเห็นของเด็ก รวมไปถึงอาจแสดงให้เห็นว่าครูไม่มีความรู้มาพอที่จะสามารถอธิบายของสงสัยของเด็กได้

 

2. น่าผิดหวังจริง ๆ 

ประโยคเป็นประโยคที่ไม่ควรใช้กับคำก็ตาม เพราะก่อให้เกิดความรู้สึกที่ไม่ดีต่อคนฟัง นักเรียนที่ได้ฟังจะหมดความมั่นใจในตนเอง อีกกทั้งเป็นการบั่นทอนความพยายามของเด็กอีกด้วยค่ะ

 

3. เธอจะทำได้หรอ

ประโยคนี้เป็นประโยคคำถามเชิงดูถูกความสามารถของเด็ก บางคนอาจจะคิดว่าประโยคนี้อาจกระตุ้นความท้าทายทำให้เด็กอยากเอาชนะ แต่ไม่เลยค่ะ คำพูดที่ว่าจะทำได้หรอ อาจทำให้เด็กตั้งคำถามกับตัวเองและคิดว่าตนไม่สามารถทำได้จริง ๆ ซึ่งนำไปสู่การล้มเลิกความตั้งใจ ทำให้เด็กไม่ได้เรียนรู้ หรือพัฒนาศักยภาพของตนเอง คุณครูลองเปลี่ยนเป็นประโยคที่แสดงถึงความรู้สึกในแง่วกมากกว่านี้จะดีกว่าค่ะ เช่น “ครูว่าเธอทำได้นะ ลองงทำดูสิ”

 

4. …. ทำได้ดีกว่าเธออีกนะ

ประโยคที่นำนักเรียนไปเปรียบเทียบกับคนอื่นรอบตัวถือเป็นสิ่งที่ไม่ควรพูดออกมามาก ๆ เลยค่ะ เพราะจะสร้างความแตกแยกในเด็กกับผู้อื่น เด็กจะเกิดความรู้สึกอิจฉา รู้สึกว่าตนดีไม่เท่ากับผู้อื่น คุณครูทุกคนควรเชื่อว่าเด็กมีความสามารถในเรื่องที่ต่างกัน เพราะฉะนั้นแล้วอย่าได้นำเด็กไปเปรียบเทียบกับใครเป็นอันเด็ดขาดค่ะ

 

5. ทีเรื่องอื่นเก่งจังเลยนะ เรื่องเรียนไม่เห็นได้แบบนี้บ้าง

คำพูดี่แสดงความประชดประชันเช่นนี้ จะทำให้เด็กรู้สึกว่าเขาโดนจับผิดอยู่ตลอดเวลา ทั้งที่จริง ๆ แล้วเด็กอาจจะทำได้ดีในเรื่องอื่นมากกว่าเรื่องเรียน หน้าที่ของครูคือการนำเอาเรื่องที่เด็กเก่งนั้น มาส่งเสริมทำให้เด็กเห็นคุณค่าในตนเอง มองหาหนทางที่จะพัฒนาทักษะนั้น ๆ เพื่อเป็นประโยคต่อตัวเด็กเองค่ะ

 

6. เธอคิดอะไรของเธออยู่

ประโยคนี้เป็นคำถามเชิงยั่วยุ ซึ่ทำให้เด็กรู้สึกว่าถูกมองว่าตนไม่มีความคิด ถึงแม้ว่าความคิดหรือการกระทำของนักเรียนจะไม่ถูกต้องหรือผิดแปลกไปจากที่ควรจะเป็น ในฐนะครูก็ควรที่จะเปิดใจรับฟังเหตุผลของเด็กว่าทำไมถึงทำแบบนั้น ซึ่งอาจจะใช้ประโยคว่า “ไหนลองเล่าให้ครูฟังสิว่าเกิดอะไรขึ้น” หรือ “ไหนลองเล่าให้ฟังสิว่ามันเป็นอย่างไร” ซึ่งจะช่วยให้นักเรียนได้ชี้แจงเหตุผลถึงความคิดและสิ่งที่ได้กระทำได้ค่ะ

 

7. ครูไม่เชื่อคนอย่างเธอหรอก

ประโยคนี้ไม่ควรพูดออกมาเป็นอันเดดขาดค่ะ เพราะจทำให้เด็กปิดใจ ไม่เลือกที่จะปรึกษาครูเมื่อประสบปัญหา เป็นประโยคที่ลดระดับความสัมพันธ์ระหว่างครูกับนักเรียนเป็นอย่างมากค่ะ ในฐานะครูต่อให้เชื่อไม่เชื่อก็ควรรับฟังนักเรียนโดยไม่มีอคติ

 

8. เธอคิดว่าเธอเป็นใคร

ประโยคนี้เป็นการใช้อำนาจในทางที่ผิดมาก ๆ เลยค่ะ เป็นการเอาความอาวุโส ตำแหน่ง และอายุมากดทับนักเรียน ซึ่งเรื่องแบบนี้ไม่ควรมีอยู่ในสังคมปัจจุบันแล้วค่ะ ถึงแม้เราจะเป็นผู้สอนก็ควรทำให้เห็นว่าทุกคนมีคามเท่าเทียมกัน

 

9. ครูไม่ไหวกับคนอย่างเธอแล้วนะ

แสดงออกถึงการไร้ความรับผิดชอบในฐานะครู อีกทั้ยังทำให้เด็กรู้สึกว่าเขาไม่เหลือใคร ส่งผลให้มีการแสดงออกทางพฤติกรรมที่ไม่ดีค่ะ

 

10. ครูไม่ว่างมาฟังเธอหรอกนะ

จริงอยู่ที่ครูอาจมีธุระได้ แต่การบอกว่าครูไม่ว่างจะทำให้เด็กเลือกที่จะเข้าหาและขอคำปรึกษาจากครูน้อยลงเนื่องจากรู้สึกว่าไม่มีใครพร้อมที่จะสนับสนุนเขา ดังนั้นแล้วอาจใช้คำพูดอื่นที่ทำให้เด็กรู้สึกว่าเขามีเราควรสนับสนุนอยู่ตรงนี้เสมอค่ะ

 

11. หรือจะให้ครูฟ้องพ่อแม่เธอ

ประโยคที่ยกเอาผู้ปกครองของเด็กมาอ้างถือเป็นประโยคที่มีการข่มขู่เอามาก ๆ เลยค่ะ เพราะในบางเรื่องเด็กเลือกที่จะปรึกษาเราเพราะเขาไม่ต้องการให้พ่อแม่รับรู้แสดงว่าเด็กมีความเคารพและเชื่อใจในตัวเราเอามาก ๆ วิธีปฏิบัติคือ ไม่ควรใช้คำขู่นี้ต่อหน้าเด็กว่าจะฟ้องพ่อแม่เค้า แต่เราควรให้ความช่วยเหลือเด็ก และพิจารณาว่าทำไมเด็กถึงไม่อยากให้พ่อแม่รัรู้เรื่องราวเหล่านี้

 

ทั้งหมดนี้เป็นเพียงคำพูดบางส่วนนะคะ ยังมีอีกหลายคำพูดที่ควรเลี่ยง ไม่นำมาใช้กับนักเรียน แทนที่จะพูดสิ่งที่ไม่ดี เราควรเลือกใช้คำพูดที่แสดงถึงเจตนาดี เพราะเมื่อเด็กเกิดความรู้สึกดี ๆ กับตัวเรา ก็ย่อมส่งผลทำให้การเรียนการสอนเป็นไปได้อย่างราบรื่นค่ะ

 

ขอขอบคุณแหล่งที่มา :

12 ประโยคที่ไม่ควรพูดกับนักเรียนของคุณ

9 คำที่ครูควรหลีกเลี่ยง