เจาะลึก! เทคนิคและประสบการณ์การสอนผ่านระบบออนไลน์

Online Learning during COVID-19: Growth Mindset and Effective Pedagogy are the Keys for Sustainable Online Language Learning โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ไพบูลย์ สุขวิจิตร บาร์ หัวหน้าสาขาวิชาภาษาอังกฤษสื่อสารธุรกิจ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม

ผศ.ดร.ไพบูลย์ สุขวิจิตร บาร์ เล่าว่า การจัดการเรียนการสอนแบบ Online 100% นั้น เป็นสิ่งที่ท้าทาย ทั้งผู้เรียนและผู้สอน ในช่วงวิกฤต COVID-19 ดังนั้นสิ่งที่สำคัญอย่างหนึ่งคือการมี ทัศนคติที่เปิดกว้างที่จะเรียนรู้ (Growth Mindset) ซึ่งจะทำให้ทั้งผู้เรียนและผู้สอน ได้มองเห็นโอกาสที่ดีในช่วงวิกฤตที่กำลังเผชิญ ดังนั้นคนที่มี Growth mindset และการวางแผนการสอน ที่เน้น วิธีการสอน (Pedagogy) และการมีส่วนร่วมของผู้เรียน จะสามารถทำให้การเรียนการสอน Online นั้น ยั่งยืนมากยิ่งขึ้น

ทัศนคติ และแนวคิดแบบยืดหยุ่นเพื่อให้เกิดการเติบโตและพัฒนาต่อไปข้างหน้านั้น (หรือที่เรียกว่า Growth Mindset) เป็นสิ่งที่สำคัญ โดยเฉพาะผู้สอน ที่มี Growth Mindset สามารถพัฒนาตัวเองได้หลายด้าน เช่น โอกาสได้เข้าร่วมฝึกอบรม พัฒนาทักษะการสอนโดยใช้ Technology ที่หลากหลาย หรือเข้าฟังการบรรยายพิเศษ ที่เกี่ยวกับ ปัญหา การสอน แนวทางการสอนแบบ Online จากผู้เชี่ยวชาญระดับโลก ได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย หรือแม้แต่กระทั่งการแลกเปลี่ยนเรียนรู้การสอนกับเพื่อนอาจารย์ร่วมสอน ที่ทางศูนย์สนับสนุนและพัฒนาการเรียนการสอน (TLC) ของมหาวิทยาลัยศรีปทุม ได้ริเริ่ม

ในส่วนของดิฉันเอง ได้มีโอกาสพัฒนา เรียนรู้ จาก World-class scholar อย่าง Prof. David Carless จาก University of Hong Kong ที่เป็นผู้เชี่ยวชาญในเรื่องของการวัดผลและประเมินผลการศึกษา ในหัวข้อ Feedback in Online Learning Environment ใน 1 ชั่วโมง ที่ได้นั่งฟัง Recording webinar จัดโดย AdvanceHE เมื่อวันที่ 9 เมษายน 2563 Prof. David ได้เน้นย้ำว่าในภาวะการเรียนการสอน Online เช่น ช่วงวิกฤต นี้ สิ่งที่สำคัญที่ ผู้สอนควรให้ความสำคัญ คือ

1. Pedagogy สำคัญมากกว่า Technology กับบริบท Online

2. สนับสนุนให้ผู้เรียนเป็น Active learner roles in การวัดผลประเมินผล เช่น ใช้ Peer feedback

3. ให้ผู้เรียนมีส่วนร่วม ใน Choice ในการประเมินผล วัดผล และการให้ Feedback อธิบายรายละเอียดให้ลึกซึ้ง

4. ผู้สอนมี Flexibility ในการวัดผล ประเมินผล เวลาที่ใช้ คำนึงถึง Constraints ของผู้เรียนที่อาจจะมี

สุดท้าย Prof. David Carless กล่าวว่า ไม่มี assessment ใดที่จะ perfect สิ่งที่ยากในการวัดผลประเมินผลนั้นคือ การเรียนการสอน วัดผลประเมินผล มี factor มากมายที่ต้องพิจารณา ที่บางครั้งเราก็ไม่สามารถให้ทำเกิดขึ้นได้ทั้งหมด ดังนั้น Good assessment คือ “The art of compromising to all the functions.”

จากการบรรยายในครั้งนี้ ผู้สอนและทีมผู้สอนก็ได้นำมา Reflect กับการเรียนการสอน ว่าสิ่งที่เราทำนั้น ยังต้องปรับปรุง และพัฒนาให้ดีขึ้นอย่างไร โดยเมื่อ Reflect แล้ว ทีมผู้สอนค้นพบว่า เราทำมากกว่า Requirement กับการเรียน Online 100% ของมหาวิทยาลัย และตอบโจทย์ในหลายๆ มุมมองและข้อแนะนำจาก Prof. David Carless โดยเน้น Pedagogy และเสียงสะท้อนจากนักศึกษา (Student’s voice) เป็นหัวใจในการเรียนการสอน ดังนั้นในการเรียนการสอนแบบบูรณาการ ประกอบไปด้วย กิจกรรมการเรียนการสอน ดังนี้

1. นักศึกษา มี VDO on Demand ที่มี details เพื่อศึกษาล่วงหน้า ก่อน Live session และศึกษาเพิ่มเติม

2. นักศึกษา มี Exercise ทั้ง พูด และเขียน ให้ได้ทำทาง e-learning

3. นักศึกษา มี Live on Zoom เพื่อเรียนรู้เนื้อหา สด ให้ ถาม-ตอบ และเฉลย แบบฝึกหัด

4. นักศึกษา มี Small Group discussion sessions เพื่อให้ feedback กับ project ที่นักศึกษาได้ทำอยู่

5. นักศึกษา มี Facebook Live เพื่อ Summarize เนื้อหา ทั้ง 3 วันที่เรียนด้วยกัน ในคาบ สุดท้าย อีกเกือบ 1 ชม.

6. เรามี Peer Assessment ในงาน Project ให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการวัดผลประเมินผล ซึ่งเป็นสิ่งที่เราเพิ่มขึ้นมา ที่ได้จากการฟังบรรยายพิเศษ ของ Prof. David Carless

สุดท้าย ทีมผู้สอนเชื่อว่า ทัศนคติที่เปิดกว้างที่จะเรียนรู้ (Growth Mindset) วิธีการสอน (Pedagogy) และการมีส่วนร่วมของผู้เรียน จะสามารถทำให้การเรียนการสอน Online นี้ยั่งยืน โดยทั้งผู้สอนและผู้เรียนเอง จำเป็นที่ต้องมีส่วนร่วมและสะท้อนการเรียนการสอนอย่างตรงไปตรงมา ช่วยกันปรับปรุงพัฒนาการสอนให้ได้มาตรฐานที่ไกล้เคียงกับการเรียนการสอนแบบปกติให้ได้มากที่สุด ดังนั้นการติดต่อสื่อสาร ทำความเข้าใจ ความเห็นใจซึ่งกันและกันระหว่างผู้สอนและผู้เรียนจะทำให้การเรียนการสอนภาษาอังกฤษ แบบ Online 100% ประสบความสำเร็จ และยั่งยืนต่อไป