แพทย์เตือนผู้ปกครอง หยุดเชื่อ “ตรวจยีนหาพรสวรรค์เด็ก” ชี้ยังไม่มีหลักฐานวิจัยรองรับ

กระแสการตรวจ “ยีนหาพรสวรรค์” ในเด็กกำลังได้รับความนิยมอย่างมากในประเทศไทย โดยมีการโฆษณาว่าสามารถบอกได้ว่าเด็กเก่งด้านใด ควรส่งเสริมทางไหน ด้วยค่าบริการราว 5,000–10,000 บาท

อย่างไรก็ตาม แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านพันธุศาสตร์และพัฒนาการเด็กออกมาเตือนตรงกันว่า การตรวจยีนเพื่อทำนายพรสวรรค์และสติปัญญา “ไม่อาจเชื่อถือได้” และยังไม่มีงานวิจัยทางการแพทย์รองรับอย่างเพียงพอ

---

สมาคมวิชาชีพไม่แนะนำ

ปัจจุบัน สมาคมพัฒนาการและพฤติกรรมเด็ก และ สมาคมเวชพันธุศาสตร์และจีโนมิกส์การแพทย์ ยัง ไม่แนะนำ การตรวจสารพันธุกรรมเพื่อค้นหาหรือทำนายพรสวรรค์และสติปัญญา

เหตุผลสำคัญคือ

• ยังไม่มีหลักฐานทางการแพทย์ยืนยันประสิทธิภาพ

• ไม่สามารถทำนายความสามารถเฉพาะทางได้อย่างแม่นยำ

• อาจก่อให้เกิดผลกระทบเชิงลบต่อเด็กและการเลี้ยงดู

---

ยีนมีผลจริง แต่ไม่ใช่คำตอบทั้งหมด

“ยีน” เป็นหน่วยพันธุกรรมที่ทำให้มนุษย์แตกต่างกัน โดยคนเรามียีนประมาณ 25,000 ยีน และมีรหัสพันธุกรรมกว่า 3,000 ล้านคู่ตัวอักษร

แม้พันธุกรรมจะมีบทบาทในบางเรื่อง เช่น โรคทางพันธุกรรม หรือโครงสร้างร่างกายบางประการ แต่เมื่อพูดถึง พรสวรรค์และสติปัญญา นั้นเป็นเรื่องที่ซับซ้อนมากกว่ายีนเพียงอย่างเดียว

ทักษะของเด็กเกิดจาก

• ปัจจัยทางร่างกายและระบบประสาท

• การเลี้ยงดู

• การฝึกฝน

• ประสบการณ์ชีวิต

• สภาพแวดล้อม

ข้อมูลทางพันธุกรรมจึงเป็นเพียง “ส่วนหนึ่ง” เท่านั้น

---

กรณีศึกษา: บีโทเฟนกับคะแนนพันธุกรรมด้านดนตรีต่ำ

มีงานวิจัยในเยอรมนีที่นำเส้นผมของ “ลุดวิก ฟาน บีโทเฟน” มาตรวจรหัสพันธุกรรมเพื่อประเมินทักษะทางดนตรีตามเกณฑ์การตรวจยีนในปัจจุบัน

ผลที่ได้คือ คะแนนพันธุกรรมด้านดนตรีของบีโทเฟนต่ำกว่า 10%

หากในยุคนั้นครอบครัวเชื่อผลตรวจเช่นนี้ โลกอาจไม่มีคีตกวีผู้ยิ่งใหญ่คนหนึ่งเกิดขึ้น

กรณีดังกล่าวสะท้อนว่า พรสวรรค์ไม่สามารถวัดได้ด้วยยีนเพียงอย่างเดียว

---

อันตรายจากการเชื่อผลตรวจมากเกินไป

นพ.ศุภกิจ ศิริลักษณ์ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) ระบุว่า หากผู้ปกครองเชื่อผลตรวจมากเกินไป อาจส่งผลเสียต่อเด็ก เช่น

• บังคับให้ลูกเดินตามเส้นทางที่ผลตรวจระบุ

• ละเลยทักษะหรือความสนใจอื่น

• จำกัดโอกาสในการเรียนรู้ที่หลากหลาย

แม้แต่ฝาแฝดที่มีพันธุกรรมใกล้เคียงกันมาก หากเติบโตในสภาพแวดล้อมต่างกัน ก็สามารถมีระดับสติปัญญาและความสามารถที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน

สิ่งนี้ชี้ให้เห็นว่า สิ่งแวดล้อมและการเลี้ยงดูมีบทบาทสำคัญมากกว่าพันธุกรรมเพียงอย่างเดียว

---

ยังไม่มีหลักฐานว่าสามารถทำนายได้จริง

อ.พญ.กนกพรรน ชูโชติถาวร สาขาพัฒนาการและพฤติกรรมเด็ก คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่า

ปัจจุบันยังไม่มีงานวิจัยทางการแพทย์ที่สรุปได้ว่าการตรวจยีนสามารถทำนายทักษะและพรสวรรค์ของมนุษย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ข้อมูลที่ได้จึง

• ไม่อาจเชื่อถือได้

• ไม่ก่อให้เกิดประโยชน์ชัดเจนทั้งระยะสั้นและระยะยาว

ยิ่งไปกว่านั้น ยังไม่มีการศึกษาผลกระทบจากการทำนายที่ผิดพลาด ซึ่งอาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดและการเลี้ยงดูที่ไม่เหมาะสม

---

แนะผู้ปกครองใช้วิจารณญาณ

ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่า

• สังเกตความสนใจและความชอบตามธรรมชาติของเด็ก

• เปิดโอกาสให้ทดลองและเรียนรู้หลากหลายด้าน

• สร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการพัฒนา

มากกว่าการฝากความหวังไว้กับผลตรวจดีเอ็นเอที่ยังไม่มีหลักฐานรองรับ

---

สรุป

การตรวจยีนมีประโยชน์ในทางการแพทย์ เช่น การวินิจฉัยโรคทางพันธุกรรม

แต่เมื่อพูดถึง “พรสวรรค์” และ “สติปัญญา”
วิทยาศาสตร์ปัจจุบันยังไม่สามารถใช้การตรวจยีนเพียงอย่างเดียวในการทำนายได้อย่างแม่นยำ

ผู้ปกครองจึงควรใช้ข้อมูลอย่างรอบคอบ และให้ความสำคัญกับการเลี้ยงดู การฝึกฝน และประสบการณ์ชีวิต ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อการพัฒนาเด็กในระยะยาวมากกว่า.

ที่มา https://www.bangkokbiznews.com/health/public-health/1221326