วันที่ 8 ธันวาคม 2564 สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพนักศึกษา หรือ สมศ. เผยผลการประเมินคุณภาพภายนอกในรอบปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 ประเมินเสร็จสิ้นแล้ว 21,277 แห่ง ซึ่งเกินกว่าเป้าหมายที่ทาง สมศ.ตั้งเป้าไว้จากเดิมที่ 17,000 แห่ง ถึง 20% โดยในการประเมินปีนี้พบว่า สถานศึกษาส่วนใหญ่กว่า 85% มีผลการประเมินตามมาตรฐานอยู่ในระดับ “ดี” ทั้ง 3 ด้าน คือ 1) คุณภาพของเด็ก/ผู้เรียน 2) การบริหารและการจัดการ และ 3) การจัดประสบการณ์ หรือการจัดการเรียนการสอนที่เน้นเด็ก / ผู้เรียนเป็นสำคัญ โดยพึงพอใจกับคุณภาพของผู้ประเมิน และเทคโนโลยีที่ใช้ในการประเมินคุณภาพ

นอกจากนี้ ปี 2565 ยังคงใช้การประเมินแบบออนไลน์ 100% โดยได้วางเป้าหมายให้เข้ารับการประเมินรวมทั้งสิ้น 18,050 แห่ง พร้อมยก 3 เครื่องมือสำคัญที่จะช่วยให้การประเมินมีประสิทธิภาพ ได้แก่ เทคโนโลยีที่ใช้ในการประเมิน การยกระดับผู้ประเมิน และการผลักดันให้สถานศึกษานำผลประเมินไปใช้ในการพัฒนาการเรียนการสอน

ดร.นันทา หงวนตัด รักษาการผู้อำนวยการ สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา เปิดเผยว่า การประเมินคุณภาพภายนอกในรอบปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 ซึ่งเป็นการประเมินภายใต้สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ด้วยรูปแบบการประเมินแบบออนไลน์ 100% ดำเนินการเสร็จสิ้นแล้ว ซึ่งในภาพรวมมีจำนวนสถานศึกษาเข้ารับการประเมินจำนวน 21,277 แห่ง ถือว่าเกินกว่าเป้าหมายที่ทาง สมศ.ตั้งเป้าไว้จากเดิม 17,000 แห่ง ถึง 20%

การประเมินในปีนี้ยังพบว่า ผลการประเมินตามมาตรฐานอยู่ในระดับ “ดี” ทั้ง 3 ด้านคือ 1) คุณภาพของเด็ก/ผู้เรียน 2) การบริหารและการจัดการ และ 3) การจัดประสบการณ์ หรือการจัดการเรียนการสอนที่เน้นเด็ก / ผู้เรียนเป็นสำคัญ โดยมีศูนย์พัฒนาเด็ก เข้ารับการประเมิน 7,698 แห่ง พบว่าอยู่ในระดับคุณภาพดี 3 ด้าน คิดเป็น 65.69 ระดับกาศึกษาขั้นพื้นฐาน เข้ารับการประเมิน 12,189 แห่ง พบว่าอยู่ในระดับคุณภาพ คิดเป็น 95.5% ระดับการศึกษาชั้นพื้นฐาน ประเกทวัตถุประสงค์พิเศษ เข้ารับการประเมิน 709 แห่ง พบว่าอยู่ในระดับคุณภาพดี ทั้ง 3 ด้านคิดเป็น 78% ด้านการอาชีวศึกษา เข้ารับการประเมิน 451 แห่ง พบว่าอยู่ในระดับคุณภาพดีทั้ง 3 ด้านคิดเป็น 78.85%

“สมค. ยังได้สำรวจความพึงพอใจจากกลุ่มสถานศึกษาที่ข้ารับการประเมินคุณภาพภายนอกในปี 2564 ซึ่งได้จากการประเมินผ่านระบบ OC 100 พบว่าเกือบ 100% ให้ความเห็นว่าการประเมินคุณภาพภายนอกด้ายเทคโนโลยีออนไลน์เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้สถานศึกษาให้ความร่วมมือเข้ารับการประเมินกับ สมศ. เพิ่มมากขึ้น เนื่องจากขั้นตอนและระยะเวลาของการประเมินที่มีความรวดเร็ว ช่วยลดอุปสรรคการทำงานในช่วงการจัดการเรียนการสอนแบบออนไลน์ เนื่องจากในการเข้าถึงระบบต่าง ๆ มีความง่ายและไม่ชับซ้อน ยังเป็นการสะท้อนถึงการทำงานของตัวผู้ประเมินที่สถานศึกษาต่างลงความเห็นว่า ผู้ประเมินส่วนใหญ่มีความรู้ความเชี่ยวชาญ สามารถแนะนำในส่วนที่ต้องพัฒนาหรือแนวทางการนำผลประเมินไปใช้ให้กับสถานศึกษาได้อย่างตรงจุด”

ดร.นันทา กล่าวเพิ่มเติมว่า ในงบปี 2565 สมศ. ยังคงมุ่งสู่บทบาทในการช่วยยกระดับสถานศึกษา และยังคงเดินหน้าใช้การประเมินภายใต้สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ด้วยรูปแบบการประเมินแบบออนไลน์เช่นเดิม โดยได้วางเป้าหมายให้สถานศึกษาเข้ารับการประเมินในปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ทั้งสิ้น 18,050 แห่ง แบ่งออกเป็น ศูนย์พัฒนาเด็ก 6,376 แห่ง ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน 10,468 แห่ง การศึกษาขั้นพื้นฐาน ประเภทวัตถุประสงค์พิเศษ 326 แห่ง การศึกษาชั้นพื้นฐาน (โรงเรียนนานาชาติ) 50 แห่งการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย 360 แห่ง ด้านการอาชีวศึกษา 440 แห่ง ระดับอุดมศึกษา 30 แห่ง

ทั้งนี้ สมศ. ยังได้กำหนด 3 กลยุทธ์สำคัญที่จะช่วยให้การประเมินมีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น ได้แก่

• เทคโนโลยีที่ใช้ในการประเมิน เน้นการนำระบบดิจิทัลเข้ามาช่วยตั้งแต่การประเมินระยะที่ 1 หรือการประเมินผ่าน SAR และระยะที่ 2 ที่เป็นการลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมแบบออนไลน์ ใช้ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศที่ได้รับการพัฒนาเข้ามาสนับสนุนการตรวจเยี่ยมต่าง ๆ เช่น กิจกรรมสำรวจห้องเรียน การสัมภาษณ์ผู้เรียน ฯลฯ ให้มีประสิทธิภาพในยุคที่เทคโนโลยีเสมือนจริงและสื่อสารทางไกลได้ และยังพัฒนาแอปพลิเคชันสำหรับผู้ประเมิน (Mobile Application) โดยแอปพลิเคชัน จะมีความสามารถในการบันทึกเสียงพร้อมรายงานออกมาเป็นตัวอักษร และการบันทึกสภาพแวดล้อม ฯลฯ
• การยกระดับผู้ประเมิน พัฒนาให้มีประสิทธิภาพตั้งแต่ความสามารถและความเชี่ยวซาญในการใช้เทคโนโลยี อบรมกับหน่วยงาน สถาบันวิจัยที่มีชื่อเสียงที่เป็นยอมรับ เพื่อให้เกิดศัยภาพในด้านการให้คำปรึกษา การปรับตัวในอนาคต ตลอดจนแนวทางการนำผลประเมินที่สามารถนำไปใช้ได้จริง
• การผลักดันให้สถานศึกษานำผลประเมินไปใช้ในการพัฒนาการเรียนการสอน สมศ. จะมีการติดตามให้สถานศึกษานำข้อเสนอแนะที่ได้หลังจากการประเมิน ไปปรับปรุงและพัฒนาทั้งในด้านคุณภาพผู้เรียน มาตรฐานผู้สอน การจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับยุคปัจจุบัน