“ยศชนัน” ชู AI ปรับการเรียนตามความถนัด หนุนสายอาชีวะ–เสนอปรับ TCAS ลดความเหลื่อมล้ำ

ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ เสนอแนวทางพัฒนาการศึกษาให้ตอบโจทย์ผู้เรียนรายบุคคล ใช้ AI ช่วยค้นหาและต่อยอดความถนัด พร้อมส่งเสริมโอกาสเรียนต่อของเด็กสายอาชีวะ และผลักดันการปรับน้ำหนักสัมภาษณ์–มาตรฐาน Portfolio ในระบบ TCAS เพื่อเพิ่มความเท่าเทียม

เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม 2569 ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม หรือ อว. เปิดเผยแนวทางพัฒนาการศึกษาในรายการ “คุยกับ ครม. อนุทิน” โดยให้ความสำคัญกับความสามารถที่แตกต่างกันของผู้เรียน และการสร้างโอกาสเข้าถึงการศึกษาที่เหมาะกับแต่ละคน

ใช้ AI สนับสนุนการเรียนเฉพาะบุคคล

แนวคิดสำคัญที่นำเสนอคือ Precision Education หรือการจัดการศึกษาที่เหมาะกับความถนัดและศักยภาพของผู้เรียนรายบุคคล โดยมองว่าเด็กแต่ละคนไม่จำเป็นต้องเก่งในรูปแบบเดียวกัน และไม่ควรใช้เกรดเพียงอย่างเดียวตัดสินความสามารถ

ความถนัดด้านศิลปะ งานช่าง เกษตร หรือสาขาอื่น ล้วนสามารถพัฒนาไปสู่การประกอบอาชีพได้ การจัดการศึกษาจึงควรช่วยให้ผู้เรียนค้นพบจุดแข็งและต่อยอดความเชี่ยวชาญของตนเอง

AI จะเข้ามาช่วยสนับสนุนการเรียนรู้ตามความสนใจ ขณะที่ครูมีบทบาทเป็นผู้แนะนำและผู้อำนวยความสะดวก หรือ Facilitator ช่วยให้เด็กเข้าใจและพัฒนาความสามารถเฉพาะตัวได้มากขึ้น

หนุนสายอาชีวะ มีเส้นทางต่อมหา’ลัยอย่างเท่าเทียม

อีกประเด็นที่ ศ.ดร.ยศชนัน ให้ความสำคัญคือ การยอมรับเส้นทางการศึกษาที่หลากหลาย เพราะผู้เรียนบางคนมีภาระต้องช่วยเหลือครอบครัว และอาจเลือกสายอาชีพเพื่อเรียนควบคู่กับการทำงาน

แนวทางที่เสนอคือ ให้ผู้เรียนสายอาชีวะมีโอกาสพัฒนาทักษะและสร้างรายได้ระหว่างเรียน และเมื่อพร้อมศึกษาต่อ ก็ควรมีเส้นทางเข้าสู่มหาวิทยาลัยโดยได้รับการยอมรับอย่างมีเกียรติและศักดิ์ศรีเท่าเทียมกับผู้เรียนสายสามัญ

เสนอปรับ TCAS ลดน้ำหนักสัมภาษณ์–สร้างมาตรฐาน Portfolio

สำหรับระบบการคัดเลือกบุคคลเข้าศึกษาต่อระดับอุดมศึกษา หรือ TCAS ศ.ดร.ยศชนัน ระบุว่า อยู่ระหว่างพยายามปรับให้เกิดความเท่าเทียมมากขึ้น โดยมีแนวทาง ลดน้ำหนักการสัมภาษณ์ลงเหลือประมาณ 30% ในบางแห่ง และพัฒนาการใช้แฟ้มสะสมผลงาน หรือ Portfolio ให้มีมาตรฐานเดียวกันมากขึ้น

เป้าหมายคือ ลดความได้เปรียบของผู้สมัครที่มีต้นทุนและทรัพยากรในการจัดทำแฟ้มผลงานมากกว่า เพื่อให้การพิจารณาสะท้อนความสามารถของผู้เรียนได้อย่างเท่าเทียมขึ้น

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลที่เผยแพร่ครั้งนี้เป็น แนวทางการปรับปรุงระบบ ยังไม่ใช่ประกาศเปลี่ยนเกณฑ์ TCAS ทุกมหาวิทยาลัย และไม่ได้หมายความว่าทุกคณะต้องใช้น้ำหนักสัมภาษณ์ 30% เหมือนกัน ผู้สมัครจึงควรยึดระเบียบการของโครงการและสาขาที่ต้องการสมัครเป็นหลัก

ต่อยอดการเรียนรู้ด้วย Credit Bank

นอกจากการศึกษาของเด็กและเยาวชน ยังมีแนวทางส่งเสริมคนวัยทำงานผ่านระบบ Credit Bank หรือคลังหน่วยกิต เพื่อเปิดโอกาสให้นำประสบการณ์และทักษะจากการทำงานมาประเมินเทียบเป็นหน่วยกิตหรือคุณวุฒิ และสะสมต่อยอดเข้าสู่การศึกษาในมหาวิทยาลัย

แนวคิดนี้มุ่งช่วยให้ผู้ที่เคยขาดโอกาสทางการศึกษาสามารถกลับมาเรียนรู้เพิ่มเติมได้ โดยใช้ความรู้และประสบการณ์ที่มีอยู่เป็นพื้นฐาน

DEK70 ควรติดตามอะไรต่อ?

สำหรับนักเรียนที่กำลังเตรียมสมัครมหา’ลัย โดยเฉพาะ DEK70 ประเด็นที่ต้องติดตามคือ ประกาศอย่างเป็นทางการเกี่ยวกับน้ำหนักการคัดเลือก รูปแบบ Portfolio และคุณสมบัติของผู้สมัครแต่ละโครงการ

ระหว่างนี้ควรเตรียมผลงานที่สะท้อนความสนใจและความสามารถของตนเอง พร้อมตรวจสอบเกณฑ์จากมหาวิทยาลัยโดยตรง เพราะข้อเสนอเชิงนโยบายยังต้องมีรายละเอียดการดำเนินงานก่อนนำมาใช้กับการสมัครจริง

ติดตามข้อมูลได้ที่

• กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม
• เว็บไซต์ MyTCAS
• เว็บไซต์รับสมัครของมหาวิทยาลัยและคณะที่สนใจ

ที่มา: รายงานการให้สัมภาษณ์ในรายการ “คุยกับ ครม. อนุทิน” วันที่ 3 ตุลาคม 2569 จากเดลินิวส์ บ้านเมือง PPTV และอินโฟเควสท์