10 มหาวิทยาลัยเอกชนที่เก่าแก่ที่สุดในไทย — เรียงตามลำดับการก่อตั้งสถาบัน

10 มหาวิทยาลัยเอกชนที่เก่าแก่ที่สุดในไทย — เรียงตามลำดับการก่อตั้งสถาบัน

รวม 10 มหาวิทยาลัยเอกชนที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย เรียงลำดับตามปีที่เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา ตั้งแต่มหาวิทยาลัยกรุงเทพ ธุรกิจบัณฑิตย์ อัสสัมชัญ หอการค้าไทย ศรีปทุม สยาม เอเชียอาคเนย์ พายัพ หัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ และรังสิต พร้อมประวัติละเอียด

คนส่วนใหญ่รู้จักมหาวิทยาลัยเอกชนในฐานะตัวเลือกสำหรับคนที่เข้ารัฐไม่ได้ แต่น้อยคนที่รู้ว่ามหาวิทยาลัยเอกชนในไทยมีประวัติยาวนานกว่า 60 ปี และบางแห่งก่อตั้งก่อนที่มหาวิทยาลัยรัฐหลายแห่งจะเกิดขึ้นเสียอีก

📌 เกณฑ์การจัดอันดับ: บทความนี้นับจาก “ปีที่เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษาหรือวิทยาลัยเอกชน” ไม่ใช่วันที่ได้รับวิทยฐานะเป็น “มหาวิทยาลัย” อย่างเป็นทางการ เพราะหลายแห่งใช้ชื่อ “วิทยาลัย” ก่อนยกฐานะ แต่จัดการศึกษาระดับอุดมศึกษามาตั้งแต่ต้นแล้ว ในกรณีที่มหาวิทยาลัยมีรากฐานจากโรงเรียนหรือสถาบันที่ยังไม่ได้เปิดสอนระดับอุดมศึกษา บทความนี้จะนับปีที่เริ่มจัดการศึกษาระดับอุดมศึกษาหรือได้รับอนุญาตจัดตั้งเป็นวิทยาลัยเอกชนเป็นหลัก เพื่อให้เกณฑ์สอดคล้องกันในทุกสถาบัน

📌 อ้างอิงหลักจาก: เว็บไซต์ทางการของแต่ละมหาวิทยาลัย, คลังจดหมายเหตุ อว. (mhesi.nrct.go.th) และ Wikipedia ภาษาไทย

อันดับ 1 — มหาวิทยาลัยกรุงเทพ (BU)

ปีก่อตั้งสถาบัน: พ.ศ. 2505

วันที่ 25 ธันวาคม พ.ศ. 2505 อาจารย์สุรัตน์ โอสถานุเคราะห์ และอาจารย์ปองทิพย์ โอสถานุเคราะห์ ก่อตั้งสถาบันในชื่อ “โรงเรียนไทยเทคนิค” ด้วยวิสัยทัศน์ที่ต้องการสร้างบุคลากรให้กับภาคเอกชน มี ดร.เจริญ คันธวงศ์ เป็นอธิการบดีคนแรก

จากนั้นเปลี่ยนชื่อเป็น “วิทยาลัยไทยเทคนิค” แล้วเป็น “วิทยาลัยกรุงเทพ” (Bangkok College) ใน พ.ศ. 2508 จนกระทั่งวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2527 ทบวงมหาวิทยาลัยอนุมัติให้เปลี่ยนสถานภาพเป็น “มหาวิทยาลัยกรุงเทพ”

มหาวิทยาลัยกรุงเทพได้รับการยอมรับว่าเป็น มหาวิทยาลัยเอกชนแห่งแรกของประเทศไทยที่ก่อตั้งและบริหารโดยคนไทย และเป็นผู้บุกเบิกการศึกษาด้านบริหารธุรกิจของภาคเอกชน รวมทั้งเป็นสถาบันแรกที่เปิดสอนสาขาบริหารโรงแรมในประเทศไทย

ที่ตั้ง: กล้วยน้ำไท กรุงเทพฯ (วิทยาเขตกล้วยน้ำไท) และรังสิต ปทุมธานี (วิทยาเขตรังสิต) เว็บไซต์: bu.ac.th

อันดับ 2 — มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ (DPU)

ปีก่อตั้งสถาบัน: พ.ศ. 2511 (30 พฤษภาคม)

มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ก่อตั้งสถาบันเมื่อ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2511 ตามข้อมูลทางการของมหาวิทยาลัย (dpu.ac.th/about) โดยได้รับอนุญาตจากกระทรวงศึกษาธิการให้จัดตั้งเป็นวิทยาลัยเอกชน เน้นการจัดการศึกษาด้านธุรกิจและกฎหมายมาตั้งแต่แรกก่อตั้ง

ปัจจุบันมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์เป็นที่รู้จักในฐานะมหาวิทยาลัยเอกชนชั้นนำที่มีหลักสูตรด้านนวัตกรรม ดิจิทัล กฎหมาย และธุรกิจที่ได้รับความนิยมสูง

ที่ตั้ง: หลักสี่ กรุงเทพมหานคร เว็บไซต์: dpu.ac.th

อันดับ 3 — มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ (ABAC / AU)

ปีก่อตั้งสถาบัน: พ.ศ. 2512

ใน พ.ศ. 2512 มูลนิธิคณะเซนต์คาเบรียลขยายการเรียนการสอนระดับอุดมศึกษา ในชื่อ “Assumption School of Business” (ASB) ต่อมาใน พ.ศ. 2515 ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการในชื่อ “วิทยาลัยอัสสัมชัญบริหารธุรกิจ” (ABAC) และยกฐานะเป็น “มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ” เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2533

มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญเป็น สถาบันอุดมศึกษาแห่งแรกของประเทศไทยที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นสื่อการเรียนการสอนตลอดหลักสูตร และมีนักศึกษานานาชาติจากหลายประเทศทั่วโลกเข้าศึกษา

ที่ตั้ง: วิทยาเขตหัวหมาก กรุงเทพฯ และวิทยาเขตสุวรรณภูมิ สมุทรปราการ เว็บไซต์: au.edu

อันดับ 4 — มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย (UTCC)

ปีก่อตั้งสถาบัน: พ.ศ. 2513

แม้รากฐานของสถาบันจะมีจุดเริ่มต้นตั้งแต่ พ.ศ. 2483 แต่การก่อตั้งอย่างเป็นทางการในฐานะสถาบันอุดมศึกษาเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2513 เมื่อคณะกรรมการวิทยาลัยเอกชน กระทรวงศึกษาธิการ อนุญาตให้หอการค้าไทยจัดตั้ง “วิทยาลัยการพาณิชย์” เปิดสอนหลักสูตร 3 ปีใน 7 สาขาวิชา ได้แก่ บริหารทั่วไป ธุรกิจระหว่างประเทศ เลขานุการ การตลาด การบัญชี การคลังการธนาคาร และเศรษฐศาสตร์ประยุกต์

สถาบันแห่งนี้เน้นด้านธุรกิจ การค้า และเศรษฐศาสตร์โดยเฉพาะ สอดคล้องกับพันธกิจของหอการค้าไทยที่ต้องการพัฒนาบุคลากรสำหรับภาคธุรกิจ

ที่ตั้ง: ดินแดง กรุงเทพมหานคร เว็บไซต์: utcc.ac.th

อันดับ 5 — มหาวิทยาลัยศรีปทุม (SPU)

ปีก่อตั้งสถาบัน: พ.ศ. 2513 (28 พฤษภาคม)

มหาวิทยาลัยศรีปทุมก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2513 ในชื่อ “วิทยาลัยไทยสุริยะ” ต่อมาใน พ.ศ. 2515 เปลี่ยนชื่อเป็น “วิทยาลัยศรีปทุม” และยกฐานะเป็น “มหาวิทยาลัยศรีปทุม” ใน พ.ศ. 2530 เน้นการจัดการศึกษาด้านธุรกิจ เทคโนโลยี และสาขาวิชาชีพที่ตอบสนองตลาดแรงงาน

ปัจจุบันมีวิทยาเขตหลักบนถนนพหลโยธิน เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร และขยายสู่ชลบุรี

ที่ตั้ง: จตุจักร กรุงเทพมหานคร เว็บไซต์: spu.ac.th

อันดับ 6 — มหาวิทยาลัยสยาม (SU)

ปีก่อตั้งสถาบัน: พ.ศ. 2516

มหาวิทยาลัยสยามมีรากฐานมาจากโรงเรียนวิศวกรรมเอกชนหลักสูตร 3 ปีที่เปิดขึ้นตั้งแต่ พ.ศ. 2508 ก่อนจะได้รับอนุญาตให้จัดตั้งเป็น “วิทยาลัยเทคนิคสยาม (Siam Technical College)” ใน พ.ศ. 2516 และต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น “วิทยาลัยสยาม” ก่อนยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยสยาม

มหาวิทยาลัยสยามเน้นด้านวิศวกรรมศาสตร์ บริหารธุรกิจ นิติศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ ตั้งอยู่ย่านเพชรเกษม-บางหว้า เป็นมหาวิทยาลัยเอกชนสำคัญในฝั่งธนบุรีและกรุงเทพตะวันตก

ที่ตั้ง: ถนนเพชรเกษม เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร เว็บไซต์: siam.edu

อันดับ 7 — มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์ (SAU)

ปีก่อตั้งสถาบัน: พ.ศ. 2516

มหาวิทยาลัยเอเชียอาคเนย์แรกก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2516 ใช้ชื่อว่า “วิทยาลัยเอเชียอาคเนย์” (Southeast Asia College) ก่อนจะเปลี่ยนเป็นมหาวิทยาลัยในปี พ.ศ. 2535 มีปรัชญา “บุคคลล่วงทุกข์ได้เพราะความเพียร” ดำเนินการโดยไม่มุ่งค้ากำไรจากการให้บริการทางการศึกษา ก่อตั้งขึ้นจากการอุทิศที่ดินและทุนทรัพย์เพื่อการกุศล

ที่ตั้ง: บางแค กรุงเทพมหานคร เว็บไซต์: sau.ac.th

อันดับ 8 — มหาวิทยาลัยพายัพ (PYU)

ปีก่อตั้งสถาบัน: พ.ศ. 2517

มหาวิทยาลัยพายัพก่อตั้งในปี พ.ศ. 2517 โดยมูลนิธิแห่งสภาคริสตจักรในประเทศไทย ที่เมืองเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยพายัพได้รับการยกฐานะให้เป็น “มหาวิทยาลัยเอกชน” ก่อนแห่งอื่น ซึ่งหมายถึงการได้รับสถานะ “มหาวิทยาลัย” อย่างเป็นทางการ ไม่ใช่สถาบันเอกชนที่มีรากฐานเก่าแก่ที่สุด ดังนั้นในบทความนี้ซึ่งจัดอันดับจากปีที่เริ่มจัดตั้งเป็นสถาบันอุดมศึกษา/วิทยาลัยเอกชน มหาวิทยาลัยพายัพจึงอยู่ในอันดับที่ 8

มหาวิทยาลัยพายัพเป็นสถาบันเอกชนแห่งแรกในภาคเหนือ และมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาการศึกษาระดับอุดมศึกษาในภูมิภาค

ที่ตั้ง: เชียงใหม่ เว็บไซต์: payap.ac.th

อันดับ 9 — มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ (HCU)

ปีก่อตั้งสถาบัน: พ.ศ. 2524

มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2524 โดยมูลนิธิป่อเต็กตึ๊ง องค์กรการกุศลจีนที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย เป็นสถาบันอุดมศึกษาเอกชนไม่แสวงหากำไร ต่อมาได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ พระราชทานชื่อ “มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ” เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2535 และยังเป็น มหาวิทยาลัยเอกชนแห่งเดียวในไทยที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 เสด็จพระราชดำเนินมาเป็นองค์ประธานในพิธีเปิด เมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2537

ที่ตั้ง: 18/18 ถนนบางนา-ตราด ตำบลบางโฉลง อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ เว็บไซต์: hcu.ac.th

อันดับ 10 — มหาวิทยาลัยรังสิต (RSU)

ปีก่อตั้งสถาบัน: พ.ศ. 2528 (25 มกราคม)

มหาวิทยาลัยรังสิตก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2528 ในชื่อ “วิทยาลัยรังสิต” บนพื้นที่ในเขตธัญบุรี ปทุมธานี ก่อนยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยรังสิตในเวลาต่อมา

มหาวิทยาลัยรังสิตเน้นความเป็นเลิศด้านวิชาชีพ มีคณะที่โดดเด่นด้านแพทยศาสตร์ ทันตแพทยศาสตร์ เภสัชศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ และนิเทศศาสตร์

ที่ตั้ง: ถนนพหลโยธิน ตำบลหลักหก อำเภอเมือง จังหวัดปทุมธานี เว็บไซต์: rsu.ac.th

สรุปตารางเปรียบเทียบ

อันดับ	มหาวิทยาลัย	ปีก่อตั้งสถาบัน	จุดเด่น
1	กรุงเทพ (BU)	2505	เอกชนแห่งแรกที่ก่อตั้งและบริหารโดยคนไทย
2	ธุรกิจบัณฑิตย์ (DPU)	2511	ธุรกิจ กฎหมาย นวัตกรรมดิจิทัล
3	อัสสัมชัญ (ABAC/AU)	2512	สอนเป็นภาษาอังกฤษตลอดหลักสูตรแห่งแรก
4	หอการค้าไทย (UTCC)	2513	สังกัดหอการค้าไทย เน้นธุรกิจและเศรษฐศาสตร์
5	ศรีปทุม (SPU)	2513	ธุรกิจ เทคโนโลยี วิชาชีพ
6	สยาม (SU)	2516	วิศวะ บริหาร นิติ ฝั่งธนบุรี
7	เอเชียอาคเนย์ (SAU)	2516	ไม่แสวงหากำไร ปรัชญาพุทธ
8	พายัพ (PYU)	2517	เอกชนแห่งแรกในภาคเหนือ
9	หัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ (HCU)	2524	ได้รับพระราชทานนาม / ร.9 เสด็จเปิด
10	รังสิต (RSU)	2528	แพทย์ เภสัช วิศวะ นิเทศ

หมายเหตุ: มหาวิทยาลัยที่ก่อตั้งในปีเดียวกัน (เช่น ศรีปทุมและหอการค้าไทย ทั้งคู่ก่อตั้งใน พ.ศ. 2513 / สยามและเอเชียอาคเนย์ ก่อตั้งใน พ.ศ. 2516) ไม่ได้จัดอันดับตามวันเดือนปีโดยละเอียด

อ้างอิงหลักจาก: bu.ac.th/th/about/history, dpu.ac.th/about, admissions.au.edu/?page_id=927, utcc.ac.th/history, spu.ac.th, siam.edu (sustainability.siam.edu), sau.ac.th, payap.ac.th/site/?page_id=785, hcu.ac.th/about, rsu.ac.th, mhesi.nrct.go.th/archives | อ้างอิงประกอบ: th.wikipedia.org (แต่ละมหาวิทยาลัย), campus-star.com