ประวัติมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี — จากวิทยาลัยสังกัดขอนแก่นสู่มหาวิทยาลัยแห่งภูมิภาคลุ่มน้ำโขง

Meta Description: ประวัติมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี (มอบ.) อย่างละเอียด ตั้งแต่การก่อตั้งวิทยาลัยอุบลราชธานีสังกัดมหาวิทยาลัยขอนแก่น พ.ศ. 2530 นักศึกษารุ่นแรก 67 คน จนสถาปนาเป็นมหาวิทยาลัยของรัฐลำดับที่ 19 ประกาศราชกิจจานุเบกษา 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2533 พร้อมแหล่งอ้างอิงทางการ

อัปเดต: พฤษภาคม 2569

---

ในปีการศึกษา 2531 มีนักศึกษา 67 คน เดินทางจากอุบลราชธานีไปเรียนที่มหาวิทยาลัยขอนแก่น

พวกเขาไม่ได้เรียนที่ขอนแก่นเพราะไม่มีมหาวิทยาลัยในอุบลราชธานี แต่เพราะวิทยาลัยอุบลราชธานีที่เพิ่งก่อตั้งยังไม่มีอาคารเรียนเป็นของตัวเอง จึงต้องฝากเรียนไว้ที่ขอนแก่นก่อน

นั่นคือก้าวแรกที่เรียบง่ายแต่สำคัญของสถาบันที่ต่อมาจะกลายเป็น มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี ศูนย์กลางการศึกษาแห่งภูมิภาคลุ่มน้ำโขง

📌 หมายเหตุ: บทความนี้อ้างอิงหลักจากเว็บไซต์ทางการของมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี (ubu.ac.th/UBU2025/history.php), คลังจดหมายเหตุ อว. (mhesi.nrct.go.th/archives/s/mhesi_archives/item/2515), UBU Archives (esanpedia.oar.ubu.ac.th/ubuarchives) และ Wikipedia ภาษาไทย โดยใช้ sanook.com/campus และ campus-star.com เป็นข้อมูลประกอบ

---

บทที่ 1 — บริบทก่อนก่อตั้ง: อีสานใต้ต้องการมหาวิทยาลัยของตัวเอง

ในทศวรรษ 2520 ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่างยังไม่มีมหาวิทยาลัยของรัฐในพื้นที่ ขณะที่นักเรียนจำนวนมากต้องเดินทางไกลไปศึกษาต่อยังมหาวิทยาลัยขอนแก่นหรือสถาบันในภูมิภาคอื่น

ภายใต้แผนพัฒนาการศึกษาระดับอุดมศึกษาฉบับที่ 6 (พ.ศ. 2530–2534) รัฐบาลจึงมีนโยบายจัดตั้งสถาบันอุดมศึกษาเพิ่มในภูมิภาคนี้

---

บทที่ 2 — จุดเริ่มต้น: วิทยาลัยอุบลราชธานีสังกัดมหาวิทยาลัยขอนแก่น พ.ศ. 2530

วิทยาลัยอุบลราชธานีได้รับการจัดตั้งขึ้นเมื่อ วันที่ 14 กันยายน พ.ศ. 2530 สังกัดมหาวิทยาลัยขอนแก่น ซึ่งถือเป็นจุดกำเนิดของสถาบัน

ต่อมาทบวงมหาวิทยาลัยได้ออกประกาศเรื่องการแบ่งส่วนราชการในวิทยาลัยอุบลราชธานี มหาวิทยาลัยขอนแก่น เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2530 ให้ส่วนราชการของวิทยาลัยอุบลราชธานีประกอบด้วย สำนักงานเลขานุการ ภาควิชาเกษตรศาสตร์ ภาควิชาวิศวกรรมศาสตร์ และภาควิชาพื้นฐาน

คณะดำเนินการได้จัดตั้งสำนักงานของวิทยาลัยอุบลราชธานีขึ้น 2 แห่ง คือที่ชั้น 2 อาคารคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น และที่จังหวัดอุบลราชธานี

---

บทที่ 3 — ก้าวแรก: นักศึกษารุ่นแรก 67 คน ฝากเรียนไว้ที่ขอนแก่น

มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีเปิดทำการเรียนการสอนครั้งแรกในปีการศึกษา 2531 ภายใต้ชื่อ “วิทยาลัยอุบลราชธานี” สังกัดมหาวิทยาลัยขอนแก่น โดยเปิดทำการสอนในสาขาวิชาเกษตรศาสตร์และวิศวกรรมศาสตร์ มีนักศึกษารุ่นแรกจำนวน 67 คน ซึ่งฝากเรียนไว้ที่มหาวิทยาลัยขอนแก่น

ตัวเลข 67 คนในปีแรก สะท้อนให้เห็นว่าทุกอย่างเริ่มต้นอย่างเล็กน้อย แต่มีความหมายต่อภูมิภาค เพราะเป็นครั้งแรกที่นักศึกษาจากอีสานใต้ได้มีโอกาสเรียนในสถาบันอุดมศึกษาที่เป็นของภูมิภาคตนเอง แม้จะยังต้องฝากเรียนที่ขอนแก่นในช่วงแรก

---

บทที่ 4 — ยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัย: ประกาศ 29 กรกฎาคม และถือวันคล้ายวันสถาปนา 30 กรกฎาคม

ต่อมาในปีพุทธศักราช 2533 รัฐบาลสมัย พลเอกชาติชาย ชุณหวัณ ได้มีมติยกฐานะวิทยาลัยอุบลราชธานีเป็น “มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี” ซึ่งเป็น มหาวิทยาลัยของรัฐลำดับที่ 19 สังกัดทบวงมหาวิทยาลัย ตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยอุบลราชธานี พ.ศ. 2533 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2533

หลังจากยกฐานะเป็นมหาวิทยาลัยแล้ว ได้ย้ายสถานที่จัดการศึกษาจากมหาวิทยาลัยขอนแก่น มาประจำ ณ สถานที่ตั้งของมหาวิทยาลัย บริเวณกิโลเมตรที่ 10–11 ถนนวารินเดชอุดม ตำบลเมืองศรีไค อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี

มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีได้ถือเอาวันที่ 30 กรกฎาคม ของทุกปีเป็นวันคล้ายวันสถาปนามหาวิทยาลัย

---

บทที่ 5 — อธิการบดีคนแรก: รองศาสตราจารย์สมจิตต์ ยอดเศรณี

ต่อมาสภามหาวิทยาลัยอุบลราชธานีได้แต่งตั้งให้ รองศาสตราจารย์สมจิตต์ ยอดเศรณี ดำรงตำแหน่งอธิการบดีเป็นคนแรกของมหาวิทยาลัย ตั้งแต่ พ.ศ. 2533 ถึง พ.ศ. 2542

อธิการบดีคนแรกมีบทบาทสำคัญในการวางรากฐานของมหาวิทยาลัย ทั้งด้านหลักสูตร อาคารสถานที่ และโครงสร้างการบริหารที่จะรองรับการเติบโตของสถาบันในทศวรรษต่อมา

---

บทที่ 6 — “ภูมิปัญญาแห่งภูมิภาคลุ่มน้ำโขง”

มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีใช้ปณิธาน “ภูมิปัญญาแห่งภูมิภาคลุ่มน้ำโขง” สะท้อนบทบาทของสถาบันในฐานะศูนย์กลางการศึกษาและการค้นคว้าวิจัยในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง ซึ่งมีพรมแดนติดกับลาวและมีความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมและเศรษฐกิจกับภูมิภาคลุ่มน้ำโขงอย่างลึกซึ้ง

วิสัยทัศน์ปัจจุบันของมหาวิทยาลัยคือ “A Leading University in ASEAN Enhancing the Quality of Life for Society” มุ่งสู่การเป็นมหาวิทยาลัยชั้นนำในอาเซียนที่พัฒนาคุณภาพชีวิตของสังคม

---

บทที่ 7 — ที่ตั้งและพื้นที่ของมหาวิทยาลัย

มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีตั้งอยู่ ณ บริเวณกิโลเมตรที่ 10 ถนนวารินเดชอุดม ตำบลเมืองศรีไค อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี บนเนื้อที่รวมทั้งสิ้นประมาณ 5,228 ไร่ เฉพาะเขตการศึกษามีพื้นที่ประมาณ 450 ไร่ มีเส้นทางการคมนาคมเชื่อมโยงสู่อำเภอวารินชำราบและอำเภอเมือง ห่างจากสนามบินจังหวัดอุบลราชธานีประมาณ 20 กิโลเมตร และห่างจากสถานีรถไฟอำเภอวารินชำราบประมาณ 20 กิโลเมตร

---

บทที่ 8 — มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีในปัจจุบัน

ปัจจุบันมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีเปิดการเรียนการสอนในหลากหลายคณะและหน่วยงาน ครอบคลุมสาขาวิชาเกษตรศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ วิทยาศาสตร์ เภสัชศาสตร์ นิติศาสตร์ บริหารธุรกิจ ศิลปศาสตร์ และอื่น ๆ ทั้งในระดับปริญญาตรี โท และเอก สามารถตรวจสอบรายชื่อคณะและหน่วยงานล่าสุดได้ที่ https://www.ubu.ac.th โดยตรง

มหาวิทยาลัยอุบลราชธานีเป็นมหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐ และเป็นศูนย์กลางการศึกษาและวิจัยที่สำคัญของภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง

---

สรุป Timeline สำคัญ

พ.ศ.	เหตุการณ์
2529	18 กรกฎาคม — ทบวงมหาวิทยาลัยส่งโครงการจัดตั้งวิทยาลัยอุบลราชธานี มข. ต่อเลขาธิการ ครม. ตามแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 6
2530	14 กันยายน — จัดตั้ง “วิทยาลัยอุบลราชธานี” สังกัดมหาวิทยาลัยขอนแก่น (วันก่อตั้งสถาบัน)
2530	1 ตุลาคม — ทบวงมหาวิทยาลัยออกประกาศแบ่งส่วนราชการ: สำนักงานเลขานุการ / เกษตรศาสตร์ / วิศวกรรมศาสตร์ / พื้นฐาน
2531	เปิดการเรียนการสอนครั้งแรก นักศึกษารุ่นแรก 67 คน ฝากเรียนไว้ที่มหาวิทยาลัยขอนแก่น
2533	29 กรกฎาคม — ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ยกฐานะเป็น “มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี” มหาวิทยาลัยของรัฐลำดับที่ 19
2533	ย้ายสถานที่จัดการศึกษามาที่ กม.10 ถนนวารินเดชอุดม ต.เมืองศรีไค อ.วารินชำราบ
2533	รศ.สมจิตต์ ยอดเศรณี รับตำแหน่งอธิการบดีคนแรก (พ.ศ. 2533–2542)

---

ข้อมูลปัจจุบัน

รายการ	ข้อมูล
วันก่อตั้งสถาบัน	14 กันยายน พ.ศ. 2530
วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา	29 กรกฎาคม พ.ศ. 2533
วันคล้ายวันสถาปนา	30 กรกฎาคม ของทุกปี
ลำดับ	มหาวิทยาลัยของรัฐลำดับที่ 19 ของประเทศไทย
นักศึกษารุ่นแรก	67 คน (ปีการศึกษา 2531 สาขาเกษตรศาสตร์และวิศวกรรมศาสตร์)
อธิการบดีคนแรก	รองศาสตราจารย์สมจิตต์ ยอดเศรณี (พ.ศ. 2533–2542)
ปณิธาน	ภูมิปัญญาแห่งภูมิภาคลุ่มน้ำโขง
ที่ตั้ง	85 ตำบลเมืองศรีไค อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี 34190
พื้นที่ทั้งหมด	ประมาณ 5,228 ไร่
เว็บไซต์	https://www.ubu.ac.th

---

อ้างอิงหลักจาก: ubu.ac.th/UBU2025/history.php, mhesi.nrct.go.th/archives/s/mhesi_archives/item/2515 (คลังจดหมายเหตุ อว.), esanpedia.oar.ubu.ac.th/ubuarchives | อ้างอิงประกอบ: th.wikipedia.org (มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี), sanook.com/campus/924948, campus.campus-star.com | อัปเดต พฤษภาคม 2569